Giáo án NLS Công nghệ 11 CN kết nối Bài 15: Ứng dụng công nghệ sinh học trong phòng, trị bệnh cho vật nuôi
Giáo án NLS Công nghệ 11 - Chăn nuôi - Kết nối tri thức Bài 15: Ứng dụng công nghệ sinh học trong phòng, trị bệnh cho vật nuôi. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh làm quen và ứng dụng công nghệ, tin học. KHBD này là file word, tải về dễ dàng. Là mẫu giáo án mới nhất năm 2026 để giáo viên dạy tốt môn CN 11.
Xem: => Giáo án tích hợp NLS Công nghệ 11 Chăn nuôi Kết nối tri thức
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 15: ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ SINH HỌC TRONG PHÒNG, TRỊ BỆNH CHO VẬT NUÔI
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Trình bày được ứng dụng công nghệ sinh học trong phòng, trị bệnh cho vật nuôi.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Lựa chọn được nguồn tài liệu phù hợp để tìm hiểu thêm về ứng dụng của công nghệ sinh học trong phòng, trị bệnh cho vật nuôi.
Năng lực riêng:
- Trình bày được ứng dụng của công nghệ sinh học trong phòng, trị bệnh cho vật nuôi.
Năng lực số:
- 1.1.NC1a: Đáp ứng được nhu cầu thông tin (Tìm kiếm, tra cứu chính xác quy trình PCR hoặc các loại vaccine mới).
- 1.2.NC1b: Tiến hành đánh giá được các dữ liệu, thông tin và nội dung số khác nhau (Phân biệt thông tin khoa học về vaccine và các tin đồn sai lệch).
- 2.1.NC1a: Sử dụng được các công nghệ số khác nhau để tương tác (Tham gia trò chơi đánh giá trên Quizizz).
- 3.1.NC1a: Áp dụng được các cách tạo và chỉnh sửa nội dung ở các định dạng khác nhau (Tạo Infographic so sánh các loại vaccine).
- 6.2.NC1a: Phát triển được các ứng dụng AI tùy chỉnh để giải quyết các vấn đề (Sử dụng Chatbot AI để giải thích cơ chế hoạt động của phản ứng PCR một cách đơn giản).
3. Phẩm chất
- Có ý thức tìm hiểu về ứng dụng của công nghệ sinh học trong phòng, trị bệnh cho vật nuôi và vận dụng vào thực tiễn chăn nuôi ở gia đình, địa phương.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
1. Đối với giáo viên
- Giáo án, SHS, SGV Công nghệ chăn nuôi 11.
- Tranh ảnh, video liên quan đến ứng dụng công nghệ sinh học trong phòng, trị bệnh cho vật nuôi.
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Học liệu số:
- Video AI giới thiệu về "Vaccine thế hệ mới": https://youtu.be/ixlfXXYYv3U
- Link bài tập tương tác trên Quizizz.
2. Đối với học sinh
- SHS Công nghệ chăn nuôi 11.
- Đọc trước bài học trong SGK; tìm kiếm và đọc trước tài liệu có liên quan đến ứng dụng công nghệ sinh học trong phòng, trị bệnh cho vật nuôi.
- Thiết bị di động/máy tính bảng (nếu có) để tham gia hoạt động số.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu:
- Thông qua các hình ảnh, video và các câu hỏi gợi ý giúp HS gợi nhớ lại những kiến thức, kinh nghiệm đã có về công nghệ sinh học, ứng dụng công nghệ sinh học trong chăn nuôi, về phòng, trị bệnh cho vật nuôi.
- Kích thích HS mong muốn tìm hiểu bài học mới.
b. Nội dung: HS xem video và trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm: HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng kiến thức bản thân để trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện HS trình bày câu trả lời.
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung, nêu ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
[2.1.NC1a: Học sinh sử dụng công nghệ số (quan sát video AI và tương tác với câu hỏi trên màn hình) để tương tác với nội dung bài học.]
- GV dẫn dắt HS vào bài học: Bài 15 – Ứng dụng công nghệ sinh học trong phòng, trị bệnh vật nuôi.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1. Tìm hiểu về ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất vaccine phòng bệnh cho vật nuôi
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất vaccine phòng, trị bệnh cho vật nuôi.
b. Nội dung:
- GV hướng dẫn HS nghiên cứu mục I trong SGK và trả lời câu hỏi.
- GV rút ra kết luận về ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất vaccine phòng bệnh cho vật nuôi.
c. Sản phẩm: HS ghi được vào vở ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất vaccine phòng bệnh cho vật nuôi.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
Hoạt động 2. Tìm hiểu về ứng dụng công nghệ sinh học trong phát hiện sớm virus gây bệnh ở vật nuôi
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được ứng dụng công nghệ sinh học trong phát hiện sớm virus gây bệnh ở vật nuôi.
b. Nội dung:
- GV hướng dẫn HS nghiên cứu mục II trong SGK và trả lời câu hỏi.
- GV rút ra kết luận về ứng dụng công nghệ sinh học trong phát hiện sớm virus gây bệnh ở vật nuôi.
c. Sản phẩm: HS ghi được vào vở ứng dụng công nghệ sinh học trong phát hiện sớm virus gây bệnh ở vật nuôi.
d. Tổ chức thực hiện:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV nêu vấn đề: Kỹ thuật PCR giúp phát hiện bệnh rất sớm, ngay cả khi chưa có triệu chứng. Nhưng cơ chế 'nhân bản gen' của nó khá phức tạp. - GV nêu nhiệm vụ: Hãy sử dụng Chatbot AI (ChatGPT/Gemini) với câu lệnh: 'Giải thích quy trình xét nghiệm PCR phát hiện bệnh vật nuôi cho học sinh lớp 11 một cách dễ hiểu nhất'. Sau đó tóm tắt lại thành 3 bước chính. - GV hướng dẫn HS nghiên cứu nội dung mục II, kết hợp với quan sát hình 15.2 trang 75 SGK và thực hiện yêu cầu: Nêu các bước phát hiện sớm virus gây bệnh ở vật nuôi bằng công nghệ sinh học.
- GV tổ chức cho HS thảo luận để nêu ưu điểm của việc ứng dụng công nghệ sinh học trong phát hiện sớm virus gây bệnh. - GV tổ chức cho HS quan sát Hình 15.3 trong SGK, thảo luận và thực hiện yêu cầu: Quan sát Hình 15.3 và mô tả quy trình phát hiện sớm virus H5N1 gây bệnh cúm ở gia cầm.
- GV hướng dẫn HS tra cứu thông tin trên internet để tìm hiểu thêm về ứng dụng của công nghệ sinh học trong chẩn đoán bệnh ở vật nuôi. https://nongnghiep.vn/nghien-cuu-khoa-hoc-dong-gop-lon-trong-phong-tri-benh-vat-nuoi-d352504.html Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập - HS nhập lệnh (prompt) vào AI, đọc câu trả lời của AI và tóm tắt lại, đối chiếu với hình ảnh trong SGK. - HS đọc thông tin mục II và trả lời câu hỏi. - HS rút ra kết luận về ứng dụng công nghệ sinh học trong phát hiện sớm virus gây bệnh ở vật nuôi. - GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - HS trình bày: (1) Tách chiết DNA/RNA: Tách ADN/ARN của mầm bệnh (virus/vi khuẩn) ra khỏi mẫu. (2) Khuếch đại (nhân bản) đoạn gen đặc hiệu: Dùng máy PCR để sao chép rất nhiều lần đoạn gen đặc trưng của mầm bệnh. (3) Phát hiện tín hiệu: → Nếu có tín hiệu → mẫu dương tính (vật nuôi mắc bệnh). → Không có tín hiệu → âm tính. - GV mời đại diện 1 – 2 HS các trả lời câu hỏi. - GV rút ra kết luận về ứng dụng công nghệ sinh học trong phát hiện sớm virus gây bệnh ở vật nuôi. - GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có). Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức. - GV chuyển sang hoạt động mới. | II. Ứng dụng công nghệ sinh học trong phát hiện sớm virus gây bệnh ở vật nuôi - Các bước phát hiện virus gây bệnh ở vật nuôi : Bước 1. Thu mẫu bệnh phẩm (từ vật nuôi nghi bị nhiễm bệnh). Bước 2. Tách chiết RNA tổng số từ mẫu bệnh phẩm (gồm RNA của vật nuôi và RNA của virus gây bệnh nếu có). Bước 3. Tổng hợp cDNA (Sử dụng RNA tổng số làm khuôn để tổng hợp cDNA nhờ quá trình phiên mã ngược). Bước 4. Khuếch đại cDNA bằng phản ứng PCR với cặp mồi đặc hiệu. Bước 5. Điện di kiểm tra sản phẩm PCR để xác định sự có mặt hay không của virus gây bệnh. - Phát hiện sớm một số virus gây bệnh trên vật nuôi đã được, nhờ đó việc phòng ngừa đạt hiệu quả cao, hạn chế bùng phát thành dịch, giảm thiểu tổn thất cho người chăn nuôi. - Các bước phát hiện virus H5NA gây bệnh cúm gia cầm : Bước 1. Thu mẫu bệnh phẩm từ gia cầm nghi bị nhiễm virus H5N1. Bước 2. Tách chiết RNA tổng số từ mẫu bệnh phẩm (gồm RNA của vật nuôi và RNA của virus gây bệnh nếu có). Bước 3. Tổng hợp cDNA (Sử dụng RNA tổng số làm khuôn để tổng hợp cDNA nhờ quá trình phiên mã ngược). Bước 4. Khuếch đại cDNA bằng phản ứng PCR với cặp mới đặc hiệu với virus H5N1 (tức là cặp mồi này chỉ cho nhân bản những đoạn cDNA được tổng hợp từ RNA của virus H5N1). Bước 5. Điện di kiểm tra sản phẩm PCR để xác định sự có mặt hay không của virus H5N1 (nếu có virus H5N1 thì sản phẩm điện di sẽ có băng tương ứng). | 6.2.NC1a: HS sử dụng công cụ AI như một gia sư ảo để giải thích khái niệm trừu tượng (cơ chế phân tử), giúp việc tiếp thu kiến thức hiệu quả hơn. 5.3.NC1a: Chuyển hóa giải thích của AI thành kiến thức của bản thân. |
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS vận dụng những kiến thức đã học và thực tiễn để trả lời câu hỏi.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS trả lời nhanh câu hỏi trắc nghiệm trong Phiếu bài tập.
c. Sản phẩm: HS chọn được các đáp án đúng và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức vào thực tiễn sử dụng vaccine phòng, trị bệnh cho vật nuôi ở gia đình, địa phương.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS về nhà tìm hiểu các loại vaccine đang được sử dụng trong phòng, trị bệnh cho vật nuôi ở gia đình, địa phương.
c. Sản phẩm: Bảng liệt kê một số loại vaccine đang được sử dụng ở địa phương và ưu, nhược điểm của từng loại.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV giao nhiệm vụ cho HS thực hiện ở nhà: Em hãy tìm hiểu các loại vaccine đang được sử dụng trong chăn nuôi ở gia đình, địa phương em. Nêu ưu, nhược điểm khi sử dụng các loại vaccine đó.
- GV hướng dẫn HS:
+ Thiết kế một Infographic (Đồ họa thông tin) ngắn gọn giới thiệu về vaccine đó (Tên, Công dụng, Liều dùng, Ưu điểm so với loại cũ) để tuyên truyền cho người dân.
+ Phân tích một số loại vaccine đang được sử dụng ở địa phương.
+ Nêu ưu, nhược điểm khi sử dụng các loại vaccine đó.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..