Giáo án NLS KHTN 9 kết nối Bài 15: Tác dụng của dòng điện xoay chiều

Giáo án NLS Khoa học tự nhiên 9 kết nối tri thức Bài 15: Tác dụng của dòng điện xoay chiều. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh làm quen và ứng dụng công nghệ, tin học. KHBD này là file word, tải về dễ dàng. Là mẫu giáo án mới nhất năm 2026 để giáo viên dạy tốt môn KHTN - Vật lí 9.

=> Giáo án tích hợp NLS Vật lí 9 kết nối tri thức

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 15: TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

  • Lấy được ví dụ chứng tỏ dòng điện xoay chiều có tác dụng nhiệt, phát sáng, tác dụng từ, tác dụng sinh lí.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

  • Năng lực tự học: Chủ động quan sát, tìm hiểu các tác dụng của dòng điện xoay chiều.
  • Năng lực giao tiếp hợp tác: Thảo luận nhóm, tiếp thu sự góp ý và hỗ trợ thành viên trong nhóm khi thảo luận về các tác dụng của dòng điện xoay chiều.
  • Năng lực giải quyết vấn đề: Xác định và phân tích các ví dụ được đưa ra trong bài, từ đó có kết luận về tác dụng của dòng điện xoay chiều.

Năng lực đặc thù:

  • Nhận thức khoa học tự nhiên:

+ Nêu được ví dụ về tác dụng nhiệt, phát sáng, tác dụng từ, tác dụng sinh lí của dòng điện xoay chiều.

  • Tìm hiểu tự nhiên:

Quan sát, tiến hành các thí nghiệm nhỏ để tìm hiểu về tác dụng của dòng điện xoay chiều.

  • Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học:

Vận dụng được kiến thức và kĩ năng về khoa học tự nhiên để nhận biết các tác dụng của dòng điện xoay chiều, nêu được ví dụ về tác dụng của dòng điện xoay chiều.

Năng lực số:

+ 1.1.TC2b: HS tìm được thông tin  thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video

+ 2.1.TC2a: HS lựa chọn và sử dụng được các công nghệ số đơn giản (phần mềm trắc nghiệm/màn hình) để tương tác trả lời câu hỏi

+ 6.1.TC2a: Phân tích được cách AI và cảm biến hoạt động trong các thiết bị điện thông minh (Smart Home) dựa trên tác dụng nhiệt (điều hòa, bình nóng lạnh).

+ 6.2.TC2a: Sử dụng AI tạo nội dung, giải quyết vấn đề học tập 

3. Phẩm chất

  • Tham gia tích cực hoạt động nhóm phù hợp với khả năng của bản thân.
  • Cần thận, trung thực và thực hiện các yêu cầu của bài học.
  • Có niềm say mê, hứng thú với việc khám phá và học tập khoa học tự nhiên.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU:

1. Đối với giáo viên:

  • SGK, SBT, SGV Khoa học tự nhiên 9, KHBD.
  • Hình vẽ và đồ thị trong SGK: Hình ảnh về tác dụng của dòng điện xoay chiều.
  • Máy chiếu, máy tính (nếu có).
  • Phiếu học tập.
  • Video AI được tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học 

2. Đối với học sinh:

  • HS cả lớp:

+ Các tranh, ảnh, video về tác dụng nhiệt, tác dụng từ, tác dụng phát sáng của dòng điện xoay chiều.

+ SGK, SBT Khoa học tự nhiên 9.

+ Hình vẽ liên quan đến nội dung bài học và các dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Tìm hiểu về tác dụng nhiệt

a. Mục tiêu: 

- HS nêu được ví dụ về tác dụng nhiệt của dòng điện xoay chiều.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS tìm hiểu nội dung SGK, thực hiện theo các hoạt động trong SGK để hình thành nội dung bài học.

c. Sản phẩm: 

- Kết quả thực hiện thí nghiệm, câu trả lời của HS.

- HS nêu được ví dụ về tác dụng nhiệt của dòng điện xoay chiều.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HSDỰ KIẾN SẢN PHẨMNLS

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV gợi mở: Dòng điện xoay chiều chạy qua vật dẫn làm nó nóng lên, chứng tỏ dòng điện xoay chiều có tác dụng nhiệt.

HS làm việc nhóm thảo luận để trả lời Hoạt động (SGK -tr.72) + Câu hỏi (SGK -tr.72)

Hoạt động (SGK -tr.72)

Quan sát Hình 15.1 và cho biết:

1. Cảm giác của tay thế nào khi chạm vào vỏ nhựa máy sấy tóc đang hoạt động?

2. Hơi nóng thổi ra từ đầu sấy của máy sấy tóc chứng tỏ năng lượng điện được chuyển hoá thành những dạng năng lượng nào? 

3. Từ kết quả trên chứng tỏ dòng điện xoay chiều có tác dụng gì?

kenhhoctap
Câu hỏi (SGK -tr.72)

Nêu các ví dụ trong cuộc sống để chứng tỏ dòng điện xoay chiều có tác dụng nhiệt.

- GV đặt câu hỏi: "Trong bình nóng lạnh thông minh hoặc nồi cơm điện tử, làm sao nó biết nước đã sôi để tự ngắt hoặc giữ ấm?"

- HS trả lời: Có cảm biến (sensor).

- GV: Giới thiệu cơ chế: Tác dụng nhiệt làm thay đổi thông số của cảm biến nhiệt -> Gửi dữ liệu về vi xử lý (AI/Chip) -> Ra lệnh ngắt điện.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tiến hành thí nghiệm

- HS đọc thông tin SGK, thảo luận trả lời, thực hiện nhiệm vụ được nêu.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS trả lời, đưa ra ý kiến.

- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. 

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, tổng kết về nội dung:

Dòng điện xoay chiều có tác dụng nhiệt.

I. TÁC DỤNG NHIỆT

Hoạt động (SGK -tr.72)

1. Khi chạm vào vỏ nhựa máy sấy tóc đang hoạt động thì tay có cảm giác nóng.

2. Hơi nóng thổi ra từ đầu sấy của máy sấy tóc chứng tỏ năng lượng điện được chuyển hóa thành cơ năng (cánh quạt quay) và nhiệt năng (hơi nóng).

3. Từ kết quả trên chứng tỏ dòng điện xoay chiều có tác dụng nhiệt.

Câu hỏi (SGK -tr.72)

Ví dụ trong cuộc sống chứng tỏ dòng điện xoay chiều có tác dụng nhiệt: nồi cơm điện, bàn là, bếp hồng ngoại,...

6.1.TC2.a: HS phân tích được vai trò của AI và cảm biến trong việc kiểm soát tác dụng nhiệt của dòng điện xoay chiều để đảm bảo an toàn và tiết kiệm năng lượng trong các thiết bị Smart Home.

Hoạt động 2: Tìm hiểu về tác dụng phát sáng

a. Mục tiêu: 

- HS nêu được ví dụ về tác dụng phát sáng của dòng điện xoay chiều.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS tìm hiểu nội dung SGK, thực hiện theo các hoạt động trong SGK để hình thành nội dung bài học.

c. Sản phẩm: 

- Kết quả thực hiện thí nghiệm, câu trả lời của HS.

- HS nêu được ví dụ về tác dụng phát sáng của dòng điện xoay chiều.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 3: Tìm hiểu về tác dụng từ

a. Mục tiêu: 

- HS nêu được ví dụ về tác dụng từ của dòng điện xoay chiều.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS tìm hiểu nội dung SGK, thực hiện theo các hoạt động trong SGK để hình thành nội dung bài học.

c. Sản phẩm: 

- Kết quả thực hiện thí nghiệm, câu trả lời của HS.

- HS nêu được ví dụ về tác dụng từ của dòng điện xoay chiều.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HSDỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV gợi mở:

Dòng điện xoay chiều chạy trong dây dẫn thẳng hay trong cuộn dây dẫn sinh ra từ trường chứng tỏ dòng điện xoay chiều có tác dụng từ. 

HS làm việc nhóm thảo luận để trả lời Hoạt động (SGK -tr.73) + Câu hỏi (SGK -tr.73)

Hoạt động (SGK -tr.73):

Quan sát Hình 15.4 và cho biết:

1. Khi đóng công tắc K để dòng điện xoay chiều chạy qua cuộn dây thì đinh sắt bị hút lên, chứng tỏ dòng điện có tác dụng gì?

2. Hiện tượng xảy ra có gì khác hay không nếu thay dòng điện xoay chiều bởi dòng điện một chiều?

kenhhoctap

Câu hỏi (SGK -tr.73)

Nêu các ví dụ trong cuộc sống để chứng tỏ dòng điện xoay chiều có tác dụng từ.

- GV yêu cầu HS tìm hiểu phần mở rộng (SGK -tr.73).

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tiến hành thí nghiệm

- HS đọc thông tin SGK, thảo luận trả lời, thực hiện nhiệm vụ được nêu.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS trả lời, đưa ra ý kiến.

- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. 

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, tổng kết về nội dung:

Dòng điện xoay chiều có tác dụng từ.

III. TÁC DỤNG TỪ

Hoạt động (SGK -tr.72)

1. Khi đóng công tắc K để dòng điện xoay chiều chạy qua cuộn dây thì đỉnh sắt bị hút lên, chứng tỏ dòng điện có tác dụng từ.

2. Dòng điện một chiều có tác dụng từ nên đinh sắt cũng bị hút.

Câu hỏi (SGK -tr.73)

Các ví dụ trong cuộc sống chứng tỏ dòng điện xoay chiều có tác dụng phát sáng: nam châm điện, chuông điện, rơ le điện, …

Hoạt động 4: Tìm hiểu về tác dụng sinh lí

a. Mục tiêu: 

- HS nêu được ví dụ về tác dụng sinh lí của dòng điện xoay chiều.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS tìm hiểu nội dung SGK, thực hiện theo các hoạt động trong SGK để hình thành nội dung bài học.

c. Sản phẩm: 

- Kết quả thực hiện thí nghiệm, câu trả lời của HS.

- HS nêu được ví dụ về tác dụng sinh lí của dòng điện xoay chiều.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: HS luyện tập, sử dụng kiến thức đã học để hoàn thành bài tập.

b. Nội dung: GV trình chiếu câu hỏi, HS suy nghĩ, thảo luận và trả lời.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz (hoặc PowerPoint tương tác).

2.1.TC2a: HS lựa chọn và sử dụng được các công nghệ số đơn giản (phần mềm trắc nghiệm/màn hình) để tương tác trả lời câu hỏi

Khoanh tròn vào câu trả lời đúng:

Câu 1: Một đoạn dây dẫn quấn quanh một lõi sắt được mắc vào nguồn điện xoay chiều và được đặt gần một lá thép. Khi đóng khóa K, lá thép dao động đó là tác dụng

A. Cơ.

B. Nhiệt.

C. Điện.

D. Từ.

Câu 2. Hoạt động của dụng cụ nào dưới đây không dựa trên tác dụng nhiệt của dòng điện?

A. Bàn là điện.

B. Máy sấy tóc.

C. Đèn LED.

D. Ấm điện đang đun nước.

Câu 3. Chọn phát biểu đúng về dòng điện xoay chiều:

A. Dòng điện xoay chiều có tác dụng từ yếu hơn dòng điện một chiều.

B. Dòng điện xoay chiều có tác dụng nhiệt yếu hơn dòng điện một chiều.

C. Dòng điện xoay chiều có tác dụng sinh lý mạnh hơn dòng điện một chiều.

D. Dòng điện xoay chiều tác dụng một cách không liên tục.

Câu 4. Bút thử điện có thể phát hiện được dòng điện nhờ tác dụng gì của dòng điện xoay chiều?

kenhhoctap

A. Tác dụng phát sáng

B. Tác dụng sinh lí.

C. Tác dụng từ.

D. Tác dụng nhiệt.

Câu 5. Khi tiến hành thí nghiệm cho dòng điện chạy qua đùi ếch thì đùi ếch co lại, đó là tác dụng nào của dòng điện?

A. Tác dụng phát sáng

B. Tác dụng sinh lí.

C. Tác dụng từ.

D. Tác dụng nhiệt.

Câu 6. Đặt một nam châm điện A có dòng điện xoay chiều chạy qua trước một cuộn dây dẫn kín B. Sau khi công tắc K đóng thì trong cuộn dây B có xuất hiện dòng điện cảm ứng. Người ta sử dụng tác dụng nào của dòng điện xoay chiều?

A. Tác dụng phát sáng

B. Tác dụng sinh lí.

C. Tác dụng từ.

D. Tác dụng nhiệt.

Câu 7. Trong y học, tác dụng sinh lý của dòng điện được sử dụng trong:

A. Chạy điện khi châm cứu.

B. Chụp X – quang.

C. Chụp cộng hưởng từ.

D. Đo huyết áp.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tiếp nhận câu hỏi, nhớ lại kiến thức đã học, tìm đáp án đúng.

Bước 3: HS báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS lần lượt đưa ra đáp án cho các bài tập:

Câu 1Câu 2Câu 3Câu 4Câu 5Câu 6Câu 7
DCAABCA

Bước 4: 

- GV đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập và chuyển sang nội dung vận dụng.

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Sử dụng kiến thức vừa được tìm hiểu để trả lời các bài tập thực hành và bài tập gắn với đời sống.

b. Nội dung: GV chiếu câu hỏi, yêu cầu HS suy nghĩ trả lời.

c. Sản phẩm học tập: HS vận dụng kiến thức đã học để giải các bài tập GV đưa ra.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Thông tin tải tài liệu:

Phía trên chỉ là 1 phần, tài liệu khi tải sẽ có đầy đủ. Xem và tải: Giáo án tích hợp NLS Vật lí 9 kết nối tri thức cả năm - Tại đây

Tài liệu khác

Chat hỗ trợ
Chat ngay