Giáo án NLS KHTN 9 kết nối Bài 10: Kính lúp. Bài tập thấu kính

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 10: KÍNH LÚP. BÀI TẬP THẤU KÍNH

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Mô tả được cấu tạo và sử dụng được kính lúp.
• Vẽ được sơ đồ tỉ lệ để giải các bài tập đơn giản về thấu kính hội tụ.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực tự học: Chủ động tích cực thực hiện những công việc của bản thân trong học tập thông qua việc tham gia đóng góp ý tưởng, đặt câu hỏi và trả lời các yêu cầu của GV đưa ra.
• Năng lực giao tiếp hợp tác: Thảo luận nhóm, tiếp thu sự góp ý và hỗ trợ thành viên trong nhóm khi tìm hiểu về kính lúp và bài tập về thấu kính.
• Năng lực giải quyết vấn đề: Xác định và tìm hiểu về cấu tạo kính lúp.

Năng lực khoa học tự nhiên:

• Nêu được cấu tạo và công dụng của kính lúp.
• Nêu được cách quan sát vật qua kính lúp.
• Vẽ được sơ đồ tạo ảnh qua thấu kính hội tụ.

Năng lực số

• 1.1.TC2b: HS tìm được thông tin  thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video
• 2.1.TC2a: HS lựa chọn và sử dụng được các công nghệ số đơn giản (phần mềm trắc nghiệm/màn hình) để tương tác trả lời câu hỏi
•  5.3.TC2a: Phân biệt được các công cụ và công nghệ số có thể được sử dụng để tạo ra kiến thức rõ ràng cũng như các quy trình và sản phẩm đổi mới (Lựa chọn và sử dụng phần mềm mô phỏng PhET để dựng ảnh ảo qua kính lúp chính xác thay vì chỉ vẽ ước lượng).
• 6.1.TC2a: Phân tích được cách AI hoạt động trong các ứng dụng cụ thể (Phân tích cách các thuật toán AI "Super Resolution" trong camera điện thoại hoạt động như một kính lúp kỹ thuật số để phóng to ảnh mà không bị vỡ nét).

3. Phẩm chất

• Chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm trong học tập.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU:

1. Đối với giáo viên:

• SGK, SGV, Kế hoạch bài dạy.
• Video AI được tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học
• Hình vẽ và đồ thị trong SGK: Hình ảnh dùng kính lúp đọc sách, hình ảnh góc trông vật tạo bởi hai tia sáng xuất phát từ hai điểm A và B tới mắt, hình ảnh sơ đồ tạo ảnh qua kính lúp khi d < f,…
• Máy chiếu, máy tính (nếu có).

2. Đối với học sinh:

• HS cả lớp: Hình vẽ liên quan đến nội dung bài học và các dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: HS quan sát được một vật qua kính lúp và nhận biết được một số thao tác cần thực hiện để quan sát vật qua kính lúp được rõ nét.

b. Nội dung: GV cho HS quan sát và nhận xét, từ đó định hướng HS vào nội dung của bài học.

c. Sản phẩm học tập: HS nhận xét được kích thước hình ảnh dòng chữ qua kính lúp.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS: Xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó 

1.1.TC2b: HS tìm được thông tin thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video 

- GV chia lớp thành nhóm 4 – 6 HS.

- GV phát cho mỗi nhóm 1 kính lúp và 1 mẩu giấy.

- GV yêu cầu HS: Sử dụng kính lúp để đọc dòng chữ in trên mẩu giấy, nhận xét về kích thước của hình ảnh dòng chữ quan sát được qua kính và chỉ ra một số thao tác giúp quan sát được hình ảnh rõ nét.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nhận dụng cụ thí nghiệm và tiến hành quan sát, ghi lại các thao tác tiến hành giúp quan sát hình ảnh dòng chữ rõ ràng.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 1 – 2 nhóm trình bày kết quả thảo luận.

Gợi ý đáp án:

+ Kích thước của dòng chữ quan sát được qua kính lúp lớn hơn kích thước khi quan sát bằng mắt thường.

+ Một số thao tác giúp quan sát rõ ảnh: Đặt kính gần mẩu giấy, điều chỉnh vị trí mắt phù hợp,…

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- Sau khi HS trao đổi, phát biểu ý kiến, GV nhận xét vào nội dung bài học: Làm thế nào để quan sát được ảnh của một vật được tạo bởi kính lúp một cách rõ ràng? Để trả lời câu hỏi này chúng ra vào bài học ngày hôm nay: Bài 10: Kính lúp. Bài tập thấu kính.

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Tìm hiểu cấu tạo của kính lúp

a. Mục tiêu: HS nêu được cấu tạo, công dụng của kính lúp và viết được công thức tính số bội giác của kính lúp.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện theo các hoạt động trong SGK để tìm hiểu về nội dung cấu tạo của kính lúp.

c. Sản phẩm: Kết quả HS thực hiện các yêu cầu, gợi ý, dẫn dắt của GV để tìm hiểu về cấu tạo kính lúp.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 2. Tìm hiểu cách quan sát một vật nhỏ qua kính lúp

a. Mục tiêu: HS nêu được các điều kiện để nhìn rõ các vật qua kính lúp và sử dụng được kính lúp để quan sát các vật nhỏ.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện theo các hoạt động trong SGK để tìm hiểu về cách quan sát một vật nhỏ qua kính lúp.

c. Sản phẩm: Kết quả HS thực hiện các yêu cầu, gợi ý, dẫn dắt của GV để tìm hiểu về cách quan sát một vật nhỏ qua kính lúp.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 3. Tìm hiểu cách vẽ sơ đồ tạo ảnh qua thấu kính hội tụ

a. Mục tiêu: HS vẽ được sơ đồ tỉ lệ để giải các bài tập đơn giản về thấu kính hội tụ.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện theo các hoạt động trong SGK để tìm hiểu về cách vẽ sơ đồ tạo ảnh qua thấu kính hội tụ.

c. Sản phẩm: Kết quả HS thực hiện các yêu cầu, gợi ý, dẫn dắt của GV để tìm hiểu về các bước tiến hành để vẽ sơ đồ tạo ảnh qua thấu kính hội tụ.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: HS áp dụng được kiến thức về kính lúp và bài tập thấu kính để trả lời các bài tập thực hành và bài tập gắn với đời sống.

b. Nội dung: GV trình chiếu câu hỏi, HS suy nghĩ, thảo luận và trả lời.

c. Sản phẩm học tập: HS đưa ra được các đáp án đúng.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz (hoặc PowerPoint tương tác).

2.1.TC2a: HS lựa chọn và sử dụng được các công nghệ số đơn giản (phần mềm trắc nghiệm/màn hình) để tương tác trả lời câu hỏi

Khoanh tròn vào câu trả lời đúng:

Câu 1: Một kính lúp đơn giản có thể được cấu tạo từ

A. 1 thấu kính hội tụ có tiêu cự 2 cm. 

B. 1 thấu kính hội tụ có tiêu cự 1 m.

C. 1 thấu kính phân kì có tiêu cự 5 mm. 

D. 1 thấu kính phân kì có tiêu cự 25 cm.

Câu 2: Phát biểu nào sau đây không đúng?

A. Kính lúp có tác dụng làm tăng góc trông vật bằng cách tạo ra một ảnh ảo cùng chiều, lớn hơn vật.

B. Mỗi kính lúp có nhiều số bội giác khác nhau.

C. Số bội giác là tỉ số giữa góc trông ảnh và góc trông vật.

D. Kính lúp là một dụng cụ quang bổ trợ cho mắt để quan sát các vật nhỏ.

Câu 3: Một kính lúp có tiêu cự 2 cm. Số bội giác của kính lúp này là

A. 2. 

B. 50. 

C. 12,5. 

D. 1250.

Câu 4: Sơ đồ hình bên mô tả đường truyền của tia sáng từ vật tới mắt. Trong đó α được gọi là

A. góc trông ảnh. 

B. độ bội giác.

C. tiêu cự của mắt. 

D. góc trông vật.

Câu 5: Một kính lúp có tiêu cự 10 cm được dùng để quan sát vật nhỏ có kích thước 1 mm. Muốn thu được ảnh cao 10 mm thì phải đặt vật ở vị trí nào và ảnh thu được cách kính bao nhiêu?

A. Vật cách kính 10 cm và ảnh cách kính 90 cm.

B. Vật cách kính 9 cm và ảnh cách kính 90 cm.

C. Vật cách kính 9 cm và ảnh cách kính 100 cm.

D. Vật cách kính 10 cm và ảnh cách kính 100 cm.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tiếp nhận câu hỏi, nhớ lại kiến thức đã học, tìm đáp án đúng.

Bước 3: HS báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS lần lượt đưa ra đáp án cho các bài tập:

Bước 4: 

- GV đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập và chuyển sang nội dung vận dụng.

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..