Giáo án NLS LSĐL 5 kết nối Bài 24: Văn minh Ai Cập

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế tích cực, hứng thú học tập cho HS và kết nối với bài học mới. 

b. Cách tiến hành

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV mời 1 HS lên bảng điều khiển, gõ từ khóa "Ai Cập" hoặc "Kim tự tháp Giza" để "bay" đến địa điểm này.

- GV yêu cầu HS sát hình 1 và cho giới thiệu: Đây là Kim tự tháp và tượng Nhân sư ở Ghi-da – thành tựu tiêu biểu của văn minh Ai Cập cổ đại.

- GV đặt câu hỏi: Em biết thành tựu nào khác của nền văn minh này không? Chia sẻ với bạn những điều em biết về thành tựu đó. 

- GV mời 2 – 3 HS xung phong trả lời. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có). 

- GV nhận xét, đánh giá và chưa ghi nhận đáp án đúng hay sai để HS tự kiểm chứng khi vào bài học. 

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Chúng ta vừa cùng nhau chia sẻ hiểu biết của bản thân về nền văn minh Ai Cập. Để tìm hiểu sâu hơn về đất nước này, chúng ta cùng vào bài học ngày hôm nay: Bài 24– Văn minh Ai Cập. 

- HS xem video, suy nghĩ trả lời câu hỏi.  

- HS trả lời câu hỏi.

- HS xung phong lên thao tác (gõ phím, dùng chuột xoay bản đồ 3D).

- HS lắng nghe nhiệm vụ. 

- HS lắng nghe. 

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe, chuẩn bị vào bài học mới.

2.1.CB2a: HS quan sát thiết bị hiển thị và lựa chọn tương tác (trả lời câu hỏi) với nội dung số đơn giản trong video AI.

1.1.CB2b: Thực hiện thao tác cơ bản (tìm kiếm địa điểm, xoay 3D) trên phần mềm bản đồ số Google Earth để quan sát địa hình.

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu về vị trí địa lí và một số thành tựu tiêu biểu 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS xác định được vị trí địa lí của nước Ai Cập hiện nay và kể tên, mô tả một số thành tựu tiêu biểu của văn minh Ai Cập.

b. Cách tiến hành

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 2: Kể chuyện về kim tự tháp và pha-ra-ông

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS sưu tầm thêm tư liệu và kể lại được câu chuyện về kim tự tháp và pha-ra-ông; nêu được cảm nghĩ của của thân về câu chuyện đã kể. 

b. Cách tiến hành:

- GV chiếu một đoạn phim hoạt hình ngắn (3-5 phút) về bí ẩn xây dựng Kim tự tháp (cách vận chuyển đá, sắp xếp...).

https://youtu.be/c0iEvSsAYxM

- GV yêu cầu HS xem và ghi nhớ các chi tiết chính.

- GV hỏi: Người Ai Cập cổ đại đã dùng công cụ gì để đưa đá lên cao?

- GV trình chiếu cho HS quan sát hình 3 và hình 4 SGK tr.103-104:

- GV chia lớp thành 2 nhóm và giao nhiệm vụ cho mỗi nhóm:

+ Nhóm 1: quan sát hình 3, đọc nội dung và kể lại câu chuyện “Xây dựng kim tự tháp Kê-ốp”.

+ Nhóm 2: quan sát hình 4, đọc nội dung và kể lại câu chuyện “Nữ hoàng Cờ-lê-ô-pát”.

- GV đưa câu hỏi gợi ý cho mỗi nhóm:

+ Nhóm 1: 

• Kim tự tháp có hình dạng thế nào?
• Người ta sử dụng nguyên liệu nào để xây dựng kim tự tháp?
• Người Ai Cập xây dựng kim tự tháp bằng cách nào? 
• Việc xây dựng kim tự tháp nhằm mục đích gì?...

+ Nhóm 2: 

• Cờ-lê-ô-pát là ai?
• Bà là người như thế nào?
• Bà có đóng góp gì cho đất nước Ai Cập?
• Tại sao người Ai Cập coi bà như một vị nữ thần của Ai Cập?

 - GV mời đại diện 2 HS trình bày trước lớp. HS khác lắng nghe, nhận xét, đặt câu hỏi. 

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án: 

+ Câu chuyện “Xây dựng kim tự tháp Kê-ốp:

• Kim tự tháp Kê-ốp có hình chóp đều, có các mặt là tam giác, đáy có hình vuông. 
• Người ta sử dụng 2,3 triệu tảng đá được ghè đẽo theo kích thước quy định, mài nhẵn, xếp chồng khít lên nhau mà không dùng chất kết dính nào. 
• Người Ai Cập di chuyển những tảng đá từ địa điểm cách xa hàng trăm km để xây dựng kim tự tháp. Đến nay khoa học chưa thể xác định và giải thích được cách người Ai Cập xây dựng kim tự tháp. 
• Kim tự tháp được xây dựng như nơi yên nghỉ của các Pha-ra-ông. 
• GV cho HS quan sát một số tranh ảnh mô phỏng cách người Ai Cập xây dựng kim tự tháp 

Người Ai Cập di chuyển bức tượng bằng xe kéo có bánh lăn

Người dân Ai Cập di chuyển tảng đá bằng xe kéo

Người Ai Cập sắp xếp các tảng đá bằng đòn bẩy

Người Ai Cập vận chuyển tảng đá lên cao bằng hệ thống thủy lực

• Sự bí ẩn và kì diệu của kim tự tháp Ai Cập vẫn đang là một câu hỏi lớn của nhân loại, nhưng sự tồn tại của các kim tự tháp là minh chứng thể hiện sự sáng tạo của người Ai Cập cổ đại và nền văn minh nhân loại. 

+ Câu chuyện “Nữ hoàng Cờ-lê-ô-pát:

• Cờ-lê-ô-pát là vị nữ hoàng nổi tiếng thông minh, xinh đẹp, thành thạo nhiều thứ tiếng, kiến thức sâu rộng.
• Bà lên ngôi khi 17 tuổi. Trong thời gian trị vì bà cho xây dựng quân đội hùng mạnh, tàu chiến để đương đầu với đế chế La Mã.
• Công lao to lớn của bà trong việc xây dựng, phát triển đất nước khiến người dân coi bà như một nữ thần của đất nước. 

- GV cho HS xem video về nữ hoàng Cờ-lê-ô-pát:

https://youtu.be/3hJXen5F750 (0:00 đến 1:38 và 5:16 đến 5:48) 

- HS tập trung xem video.

- HS ghi nhớ các chi tiết.

- HS trả lời: Dùng đường thủy, dùng sức người.

- HS quan sát.  

- HS lắng nghe câu hỏi. 

- HS lắng nghe. 

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS quan sát.  

- HS xem video. 

1.1.CB2b: Quan sát và khai thác thông tin từ phần mềm phát video/học liệu điện tử để nắm bắt thông tin.

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Giúp HS hệ thống lại kiến thức và luyện tập. 

b. Cách tiến hành

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức đã học để thực hiện tìm hiểu và mở rộng kiến thức. 

b. Cách tiến hành

Nhiệm vụ 1: Đóng vai Phóng viên ảnh.

- GV yêu cầu HS làm việc nhóm thực hiện nhiệm vụ: Tìm hiểu qua sách, báo, internet...kể tên một số thành tựu văn minh Ai Cập vẫn được bảo tồn đến ngày nay. 

- GV nêu nhiệm vụ cụ thể: Em hãy đóng vai một Phóng viên ảnh, sử dụng Internet để tìm minh chứng cho những thành tựu văn minh Ai Cập vẫn đang tồn tại.

- GV hướng dẫn:

+ Tìm kiếm hình ảnh thực tế hiện nay (ảnh chụp, không phải tranh vẽ minh họa) của 1 thành tựu (Kim tự tháp, Tượng nhân sư, Đền thờ, xác ướp trong bảo tàng...).

+ Đăng bức ảnh đó lên Padlet của lớp kèm chú thích: [Tên thành tựu] - [Địa điểm hiện tại/Tình trạng].

- GV gợi ý từ khóa: "Kim tự tháp Giza ngày nay", "Bên trong đền Karnak", "Xác ướp Ai Cập tại bảo tàng", "Chữ tượng hình trên vách đá".

- GV mời đại diện 2 – 3 HS trả lời. Các HS khác nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có). 

- GV nhận xét, đánh giá, khích lệ HS. 

Nhiệm vụ 2: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Đố vui”.  

- GV tổ chức trò chơi trên Quizizz, yêu cầu HS cá nhân hoàn thành.

- GV mở Link hoặc mã QR để HS quan sát và hoàn thành bài tập.

Câu 1: Ai Cập cổ đại được hình thành trên lưu vực con sông nào?

A. Sông Hằng.

B. Sông Ti-grơ.

C. Sông Nin.

D. Sông Hồng.

Câu 2: Đứng đầu nhà nước Ai Cập cổ đại là:

A. thiên tử.

B. pha-ra-ông.

C. quý tộc.

D. tăng lữ.

Câu 3: Ý nào sau đây không đúng khi nói về vị trí địa lí của Ai Cập?

A. Tiếp giáp với Biển Đen.

B. Tiếp giáp với Địa Trung Hải.

C. Có sông Nin chảy qua.

D. Nằm ở vùng Đông Bắc Châu Phi.

Câu 4: Cư dân Ai Cập cổ đại có tín ngưỡng nào sau đây?

A. Sùng bái đạo Phật.

B. Sùng bái Ki-tô giáo.

C. Sùng bái đạo Nho.

D. Sùng bái tự nhiên.

Câu 5: Chữ tượng hình là:

A. Là tập hợp bao gồm hai loại chữ cái giống chữ Latinh.

B. Hệ thống chữ viết mà trong đó, mỗi một ký hiệu văn tự tương ứng với một âm vị.

C. Hình ảnh động vật hoặc đồ vật được sử dụng để biểu thị âm thanh hoặc ý nghĩa, được viết thành hàng hoặc cột.

D. Là hệ thống chữ viết do mỗi người La Mã sáng tạo ra.

- GV công bố đáp án ngay sau khi HS nêu đáp án:

* CỦNG CỐ

- GV nhận xét, tóm tắt lại những nội dung chính của bài học. 

- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong giờ học, khen ngợi những HS tích cực; nhắc nhở, động viên những HS còn chưa tích cực, nhút nhát.

* DẶN DÒ

- GV nhắc nhở HS:

+ Đọc lại bài học Văn minh Ai Cập. 

+ Đọc trước Bài 25 –  Văn minh Hy Lạp (SHS tr.105).

- HS làm việc nhóm. 

- HS lắng nghe nhiệm vụ.

- HS lắng nghe hướng dẫn.

- HS trình bày. 

- HS lắng nghe, vỗ tay. 

- HS chơi trò chơi. 

- HS suy nghĩ hoàn thành bài tập bằng thiết bị số. 

- HS lắng nghe, trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe, thực hiện.

1.1.CB2a: Sử dụng công cụ tìm kiếm để xác định thông tin, hình ảnh thực tế về di sản theo từ khóa.

2.1.CB2a: Biết cách đăng tải hình ảnh và văn bản chú thích lên không gian mạng chung (Padlet) để chia sẻ kết quả tìm kiếm.

2.1.CB2a: HS lựa chọn và sử dụng công nghệ số đơn giản (tương tác với phần mềm Quizizz qua màn hình) để thực hiện nhiệm vụ học tập.