Giáo án NLS Mĩ thuật 10 kết nối Bài 2: Tranh in bản dập

Nhiệm vụ 1

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV trình chiếu cho HS quan sát một số tranh in bản dập.

- GV yêu cầu HS trình bày những hiểu biết về đặc trưng ngôn ngữ tạo hình của tranh in bản dập thể hiện ở:

+ Hình.

+ Không gian.

+ Chất liệu – kĩ thuật thể hiện. 

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát một số hình ảnh về tranh in bản dập để thực hiện nhiệm vụ học tập.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày những hiểu biết về đặc trưng ngôn ngữ tạo hình của tranh in bản dập thể hiện ở:

+ Hình.

+ Không gian.

+ Chất liệu – kĩ thuật thể hiện. 

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến khác (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận tranh in bản dập: 

+ Là cách gọi chung các loại tranh được sáng tạo từ phương pháp đập màu, chà xát thủ công từ một khuôn in có hình ảnh, hoạ tiết, độ nhám hoặc vân gỗ, đá, cao su, kim loại.... lên bề mặt giấy.

Là hình thức tạo hình ảnh một cách gián tiếp, không như vẽ trực tiếp ở hội hoạ. 

+ Có thể sử dụng một hoặc nhiều cách in để tạo nên, hình nhằm tạo một hiệu quả hấp dẫn về mặt thị giác.

- GV chuyển sang nội dung mới. 

Nhiệm vụ 2

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV dẫn dắt: Kĩ thuật in bản dập trong thực hành, sáng tạo sản phẩm mĩ thuật là khai thác, vận dụng các kĩ thuật in bản dập từ những vật liệu sẵn có trong cuộc sống, với mục đích ghi chép mẫu hoạ tiết để thể hiện ý tưởng và sáng tạo trên bản in. 

- GV yêu cầu HS quan sát kĩ thuật in, trình chiếu hình mẫu từ thiên nhiên cuộc sống, các dụng cụ thực hành và phân tích:

+ Lên ý tưởng về nội dung, bố cục cần thể hiện.

+ Xây dựng tạo hình chủ thể cần thể hiện.

+ Cách thức thực hiện.

- GV yêu cầu các nhóm sử dụng công cụ AI nghệ thuật tạo sinh (như ChatGPT Plus/Midjourney/Bing). HS thực hiện viết câu lệnh (Prompt) và điều chỉnh các hệ thống AI (ví dụ: "Tạo danh sách và hình ảnh minh họa các họa tiết vân bề mặt tự nhiên có thể dùng làm khuôn in dập; phong cách đồ họa in ấn đen trắng") để gợi ý ý tưởng chọn vật liệu in cho nhóm.

- GV hướng dẫn HS chọn hình mẫu có khối nổi hoặc chìm để in.

- GV yêu cầu HS vẽ phác thảo hình cần thể hiện trên ra giấy, chú ý đến các đặc điểm về ngôn ngữ tạo hình của tranh in bản dập.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thao tác tinh chỉnh prompt AI để tìm kiếm chất cảm bề mặt, từ đó thảo luận chọn vật mẫu (lá cây, lưới, gỗ...) có khối nổi/chìm để in.

- HS quan sát kĩ thuật in và lắng nghe GV phân tích về:

+ Lên ý tưởng về nội dung, bố cục cần thể hiện.

+ Xây dựng tạo hình chủ thể cần thể hiện.

+ Cách thức thực hiện.

- HS chọn hình mẫu có khối nổi hoặc chìm để in.

- HS vẽ phác thảo hình cần thể hiện trên ra giấy.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện một số HS báo cáo kết quả lựa chọn chọn hình mẫu có khối nổi hoặc chìm để in.

- GV mời đại diện HS báo cáo phác thảo hình vẽ. thể hiện trên ra giấy.

- GV yêu cầu các HS khác lắng quan sát, nhận xét.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá phần lựa chọn hình mẫu thể hiện và vẽ phác thảo của HS.

- GV kết luận: Việc tiếp cận và lẫy mẫu vật từ thiên

nhiên, cuộc sống giúp các em biết trân trọng thiên nhiên, trân trọng giá trị cuộc sống và khoa học. khoa học.

Nhiệm vụ 3

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS quan sát hình ảnh các bước thực hiện bản in từ hình mẫu trong thiên nhiên và cuộc sống hằng ngày bằng các phương pháp in dập khác nhau.

- GV hướng dẫn HS các bước thực hiện sản phẩm.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập.

- HS quan sát hình ảnh các bước thực hiện bản in từ hình mẫu trong thiên nhiên và cuộc sống hằng ngày.

- HS lắng nghe GV giới thiệu các bước thực hiện sản phẩm.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện trình bày các bước thực hiện sản phẩm.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức

Nhiệm vụ 4 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV nêu các bước thực hiện một bức tranh từ kĩ thuật in bản dập.

- GV phân tích các bước thực hiện, lưu ý HS: Cách sử dụng kĩ thuật in tương ứng với các bước thực hiện tranh in bản đập: Phác hình tìm ý tưởng - Lựa chọn nguyên liệu in - Thực hiện in và hoàn thiện sản phẩm.

- GV gợi ý HS sử dụng ứng dụng vẽ (như ibis Paint X/Sketchbook) trên điện thoại/tablet như một giải pháp công nghệ để phác thảo nháp bố cục mảng miếng trước khi tiến hành cắt dán/in dập lên giấy thật.

- GV yêu cầu HS thực hành tạo một SPMT theo kĩ thuật bản dập với chất liệu em yêu thích.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lắng nghe nêu các bước thực hiện một bức tranh từ kĩ thuật in bản dập.

- HS thực hành tạo một SPMT theo kĩ thuật bản dập với chất liệu em yêu thích.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày các bước thực hiện một bức tranh từ kĩ thuật in bản dập.

- GV yêu cầu HS nhận xét theo nhóm và trình bày cá nhân SPMT theo kĩ thuật bản dập với chất liệu em yêu thích.

- GV yêu cầu các HS khác quan sát, nhận xét, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức. 

Nhiệm vụ 5

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

NHẬN BIẾT

Tranh in bản dập là gì?

- Tạo hình: có tính cách điệu cao.

- Không gian trong tranh: có tính ước lệ.

- Chất liệu trong tranh: đem đến những chất cảm khác nhau, tuỳ thuộc vào kĩ thuật bản dập muốn thể hiện.

Một số kĩ thuật thực hiện với chất liệu in

- Lựa chọn hình mẫu thực hiện:

+ Sử dụng hình mẫu khai thác từ thiên nhiên: lá cây, thân cây,...

+ Sử dụng hình mẫu có sẵn trong cuộc sống: lưới, vải....

- Dụng cụ:  bút chì, màu sáp, giấy vẽ, giấy vẽ, xơ mướp, con lăn,…

- Cách thực hiện:

+ Chọn hình mẫu có khối nổi hoặc chìm để in.

+ Đặt giấy lên trên hình cần in.

+ Dùng bút chì hoặc màu sáp chà xát nhẹ trên mặt giấy để làm hiện rõ hoạ tiết của vật thể.

+ Vệt chì hoặc màu in sẽ hằn trên bề mặt giấy in.

Tìm hiểu các bước thực hiện bản in từ hình mẫu trong thiên nhiên và cuộc sống hằng ngày bằng các phương pháp in dập khác nhau

- Tìm ý tưởng; Tìm hình mẫu từ thiên nhiên và cuộc sống; Lựa chọn kĩ thuật/ hình thức thể hiện.

- Chuẩn bị dụng cụ và vật liệu thực hành.

- Cách thực hiện: Đặt hình mẫu trên mặt phẳng, chà xát, lăn, vẽ hoặc đập màu trên bề mặt (mặt trước hoặc mặt sau) của đối tượng in. Có thể lựa chọn nhiều chi tiết để tạo chất cho bản in. Hoàn thiện sản phẩm in theo ý tưởng đã định. 

Phân tích làm rõ các bước thực hiện tranh in bản dập

Các bước thực hiện một bức tranh từ kĩ thuật in bản đập:

- Xác định hình thức tạo hình để thể hiện ý tưởng.

- Tìm nguyên liệu để thực hiện bố cục mảng, chất cho ý tưởng.

- Một số cách tạo chất từ kĩ thuật in bản đập.

Thực hành sản phẩm in theo ý tưởng đã định

- Tìm ý tưởng.

- Tìm hình mẫu tử thiên nhiên và cuộc sống.

- Tạo bản hình trên giấy theo ý tưởng đã định.

- Khi phác thảo và xây dựng bố cục cần căn cứ theo vật liệu in tìm được để thực hiện sản phẩm tranh in bản dập.

- Việc chà xát màu trên giấy để tạo độ đậm nhạt, dày mỏng cho hình cần cân nhắc đến mối tương quan giữa hình chính và hình phụ, giữa hình và nên để có sự chủ động, về đậm nhạt làm rõ hình.

- Khi tạo chi tiết cần lưu ý đến màu, tạo chất cho phù hợp, tránh tạo nhiều nét làm nát hình.

- Phần hoàn thiện cần lưu ý tạo chất ở nên hay hình để có những cảm xúc về chất liệu khác nhau, tránh bị trơ hay đều quá.

6.2.NC1b: HS điều chỉnh được các hệ thống AI nghệ thuật tạo sinh thông qua kịch bản lệnh để mô phỏng, tìm kiếm ý tưởng về các chất cảm bề mặt tự nhiên phù hợp với nhu cầu mĩ thuật cụ thể.

5.2.NC1b: HS áp dụng được các công cụ số khác nhau và giải pháp phần mềm (ứng dụng vẽ kĩ thuật số) để giải quyết nhu cầu phác thảo nhanh bố cục mảng miếng.