Giáo án NLS Mĩ thuật 10 kết nối Bài 2: Khái quát về lịch sử mĩ thuật thế giới

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia HS thành 4 nhóm, yêu cầu các nhóm trình bày về lịch sử mĩ thuật theo từng thời kì:

+ Nhóm 1: Tìm hiểu lịch sử mĩ thuật thời tiền sử và cổ đại.

+ Nhóm 2: Tìm hiểu lịch sử mĩ thuật thời trung đại và cận đại.

+ Nhóm 3: Tìm hiểu lịch sử mĩ thuật thời hiện đại.

+ Nhóm 4: Tìm hiểu lịch sử mĩ thuật thời hậu hiện đại.

- GV lưu ý HS:

+ Ở mỗi thời kỳ, nên có sự đối sánh giữa mĩ thuật phương Tây và phương Đông (điểm tương đồng và sự khác biệt).

+ Đặc điểm mĩ thuật nổi bật của các nền văn hóa trong cùng một thời kỳ.

+ Những tác động, ảnh hưởng của giá trị thẩm mĩ ở mỗi thời kỳ đối với các giai đoạn sau này (nếu có).

- GV hướng dẫn HS nếu gặp khó khăn trong việc tìm kiếm tư liệu bối cảnh không gian kiến trúc cổ đại (như đền Parthenon nguyên bản hoặc cấu trúc vòm nhà thờ Trung cổ), các em có thể sử dụng hệ thống AI nghệ thuật tạo sinh tùy chỉnh. HS tiến hành viết câu lệnh (Prompt) mĩ thuật chi tiết và điều chỉnh các thông số cấu hình của hệ thống AI (về phong cách chất liệu đá cổ, hướng ánh sáng, phối cảnh góc rộng) để kết xuất hình ảnh bối cảnh giả lập phù hợp làm hình nền minh họa cho sơ đồ.

- GV trình chiếu cho HS quan sát để thảo luận theo nhóm (SGK tr.15-23).

- GV cho HS quan sát thêm một số hình ảnh về lịch sử mĩ thuật thế giới ngoài SGK:

+ Mĩ thuật phương Tây: 

+ Mĩ thuật phương Đông:

- GV cho HS hoạt động thực hành: Sưu tầm các di sản, tác phẩm mĩ thuật của một thời kì mà em yêu thích và đóng vai hướng dẫn viên bảo tàng để giới thiệu đặc điểm mĩ thuật thời kì này với thầy cô, bạn bè và người thân của em. 

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tìm hiểu theo các nhóm và thuyết trình một số nội dung liên quan đến diễn trình lịch sử mĩ thuật thế giới. 

- HS làm việc theo nhóm, tiến hành lập kịch bản prompt và hiệu chỉnh tham số trên công cụ AI tạo sinh hình ảnh nghệ thuật nhằm xử lý giải quyết nhu cầu thiết kế cụ thể của dự án bài học.

- HS đồng thời mở ứng dụng vẽ, phần mềm thiết kế mĩ thuật để tùy chỉnh xây dựng trục sơ đồ số hóa của nhóm.

- GV quan sát việc tham gia hoạt động học trên lớp của HS và hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm thảo luận theo các nội dung đã được phân công:

+ Nhóm 1: Tìm hiểu lịch sử mĩ thuật thời tiền sử và cổ đại.

+ Nhóm 2: Tìm hiểu lịch sử mĩ thuật thời trung đại và cận đại.

+ Nhóm 3: Tìm hiểu lịch sử mĩ thuật thời hiện đại.

+ Nhóm 4: Tìm hiểu lịch sử mĩ thuật thời hậu hiện đại.

- GV yêu cầu các thành viên của nhóm khác theo dõi, đặt câu hỏi để làm rõ các vấn đề cần quan tâm hoặc chưa rõ.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

GV đánh giá, nhận xét và chốt lại kiến thức (theo bảng đính kèm phía dưới hoạt động).

Nhận biết

Thời tiền sử, cổ đại

- Khu vực Lưỡng Hà: 

+ Nghệ thuật hội hoạ gắn bó chặt chẽ với nghệ thuật kiến trúc. 

+ Các bích hoạ, phù điêu và nghệ thuật trang trí cũng đạt đến giá trị thẩm mĩ cao. 

+ Kiến trúc cổ với các cung điện nguy nga, tráng lệ, đậm chất cổ tích, thần tiên đã tô điểm cho nền văn minh Lưỡng Hà huyền thoại.

- Trung Hoa cổ đại: Nhiều di sản mĩ thuật của nền văn minh Trung Quốc trở thành di sản thế giới như: Vạn Lý Trường Thành, Thành Tây An, Cố cung, Tử Cấm Thành, tượng Phật nghìn mắt nghìn tay; bức hoạ Lạc thần phú đô, Bách tuấn đồ, Đường cung nữ sĩ đồ,...

- Khu vực sông Nile cổ đại: tôn giáo, tín ngưỡng có ảnh hưởng đến đời sống, nghệ thuật của Ai Cập, hướng tới sự vĩnh cửu, trường tồn.

- Hy Lạp cổ đại: Một số bức tượng tiêu biểu của thời kì này như thần vệ nữ thành Milô, thần Dớt, Ghen-nơ-mít,…

- Khu vực Trung Mỹ cổ đại: Các bức phù điêu được đắp nổi bằng vữa tường, các bức tượng được chế tác tinh xảo, thể hiện đức tin, lối sống của cộng đồng người Mai-a. 

- Khu vực Đông Nam Á cổ đại: 

+ Thể hiện truyền thống bản địa là các di vật từ thời đồ đồng.

+ Tiêu biểu nhất là trống đồng với các họa tiết trang trí đặc sắc, thể hiện lối sống của cư dân thời kì này.

Thời kì trung đại

- Ở phương Tây:

+ Giai đoạn Trung cổ:

• Không khắc họa hình tượng con người, hoọa tiết trong các đề tài trang trí kiến trúc chủ yếu là hoa lá được thể hiện bằng gốm màu và kim loại quý.
• Các hoạt tiết (hoa hồng, lá nho,…) và các hoa văn hình học được sử dụng ở hầu hết các công trình kiến trúc. 

+ Giai đoạn Phục hưng: 

• Hướng tới giá trị nhân văn với sự hài hòa của các yếu tố đường nét trau chuốt, màu sắc chuyển động nhẹ nhàng, không gian diễn tả theo bối cảnh xa – gần.
• Phát huy ưu thế của chất liệu sơn dầu với kĩ thuật tả khối, tả chất sinh động.

- Ở phương Đông:

+ Khu vực Đông Á: thể hiện thế giới xung quanh với lối tạo hình mang tính trang trí cao.

+ Khu vực Nam Á: nhấn mạnh lối tạo hình có góc cạnh, cảm giác nhịp điệu rõ rệt và giản lược bớt chi tiết trang trí.

Thời kì cận đại

Các xu hướng hội hoạ thế kỉ 20 nổi danh với các tác phẩm lập thể của Pháp-lô Pi-cát-xô (Pablo Picasso), trừu tượng hình học kiểu Mông-đri-ăng (Mondrian) ở Pháp.

Thời kì hậu hiện đại

- Con người có thể dùng chính cơ thể mình để thể hiện ý tưởng sáng tạo mang thông điệp mạnh mẽ về một xã hội hiện đại.

- Các xu hướng nghệ thuật thị giác ra đời: Trình diễn, Sắp đặt, Video Art (Nghệ thuật trình chiếu hình ảnh động). Body Art (Nghệ thuật thân thể).... được thể nghiệm trên nhiều chất liệu và kiểu loại phong phú.

6.2.NC1b: HS biết cách điều chỉnh các hệ thống AI nghệ thuật tạo sinh thông qua kịch bản lệnh để kết xuất hình ảnh bố cục, ánh sáng giả lập phù hợp với nhu cầu mĩ thuật cụ thể.

5.2.NC1b: HS đánh giá nhu cầu và lựa chọn ứng dụng công nghệ, phần mềm thiết kế đồ họa mĩ thuật (Canva) khả thi để xây dựng sơ đồ trực quan kiến thức bài học.

- Tranh vẽ và hình khắc hang động Tây Ban Nha,...

- Cổ đại: Lưỡng Hà, Ai Cập, Hy Lạp,...