Giáo án NLS Mĩ thuật 8 kết nối Bài 5: Tác phẩm hội hoạ chủ đề Niềm vui, hạnh phúc

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 5: TÁC PHẨM HỘI HỌA CHỦ ĐỀ NIỀM VUI, HẠNH PHÚC (2 TIẾT)

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Nhận biết được các yếu tố tạo hình làm nổi bật được chủ đề Niềm vui, hạnh phúc trong tác phẩm.
• Biết sử dụng những yếu tố tạo hình. lựa chọn phương tiện, vật liệu trong thực hành, sáng tạo sản phẩm mĩ thuật về chủ đề Niềm vui, hạnh phúc.
• Thể hiện được sản phẩm mĩ thuật về chủ đề Niềm vui, hạnh phúc có điểm nhấn, chính - phụ.
• Cảm nhận được vẻ đẹp và trình bày được quan điểm cả nhân vẻ sản phẩm mĩ thuật.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

• Biết sử dụng những yếu tố tạo hình, lựa chọn phương tiện, vật liệu trong thực hành, sáng tạo SPMT về chủ để Niềm vui, hạnh phúc.
• Thể hiện được SPMT về chủ để Niềm vui, hạnh phúc có điểm nhấn, chính - phụ. 

Năng lực số:

• 1.2.TC2a: Thực hiện phân tích, diễn giải và đánh giá độ tin cậy, tính xác thực của nguồn học liệu hình ảnh tranh vẽ chủ đề hạnh phúc trên môi trường mạng để phục vụ bài học thông qua tìm kiếm nâng cao. 
• 2.1.TC2a: Thực hiện các tương tác kĩ thuật số đa dạng và thường xuyên thông qua hệ thống học tập trực tuyến mạng để thảo luận nhóm về các yếu tố tạo hình làm nổi bật chủ đề Niềm vui, hạnh phúc. 
• 3.1.TC2b: Chỉ ra được cách chỉnh sửa, thay đổi định dạng, kích thước hoặc tinh chỉnh sắc độ, bố cục của mảng hình nhân vật trên phần mềm đồ họa chuyên ngành (Corel Painter / ibis Paint X).
• 4.2.TC2b: Giải thích được các cách thức cơ bản để sử dụng, bảo vệ dữ liệu cá nhân, mật khẩu tài khoản vẽ thiết kế kĩ thuật số một cách an toàn trên không gian mạng. 
• 6.2.TC2a: Tối ưu hóa việc sử dụng các công cụ AI để đạt hiệu quả. 

3. Phẩm chất

• Nhận biết được sự đa dạng trong tìm ý tưởng và thể hiện TPMT theo chủ đề.
• Yêu thích và trình bày được quan điểm cá nhân về SPMT.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 

1. Đối với giáo viên

• KHBD, SGK, SBT, SGV Mĩ thuật 8.
• Một số hình ảnh, video clip thể hiện về niềm vui, hạnh phúc.
• Hình ảnh TPMT của một số hoạ sĩ thể hiện về niềm vui để minh hoạ, phân tích trực quan.
• Một số video clip giới thiệu các bước thực hiện SPMT theo các cách thức khác nhau như: in, nặn, vẽ,....
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
• Máy tính kết nối Internet, màn hình tương tác thông minh/máy chiếu, bài giảng điện tử (PowerPoint/Canva), nền tảng trắc nghiệm (Quizizz/ Azota/ Kahoot), phần mềm Padlet, hệ thống Google Classroom, ứng dụng mĩ thuật đồ họa phẳng chuyên nghiệp Corel Painter hoặc ứng dụng vẽ đa năng ibis Paint X phục vụ học sinh phác thảo cấu trúc tranh vẽ kĩ thuật số.
• Ứng dụng nhạc số trực tuyến (Spotify/YouTube Music) phát danh sách nhạc nền không lời tiết tấu tươi vui, rộn rã, tràn đầy năng lượng tích cực, giúp khơi nguồn cảm xúc hạnh phúc và sự tập trung tạo hình khối của học sinh trong giờ thực hành.

2. Đối với học sinh

• SGK, SBT Mĩ thuật 8.
• Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
• Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Quan sát

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Biết đến một số SPMT thể hiện chủ đề Niềm vui, hạnh phúc của họa sĩ Nguyễn Sáng, Lê Toàn, Ki-rin Vi-ken-tai-vích Lê-mô.

- Thông qua phân tích một số tác phẩm, HS biết được niềm vui, hạnh phúc được thể hiện như thế nào trong TPMT.

b. Nội dung: Tìm hiểu về yếu tố niềm vui qua một số TPMT của họa sĩ Nguyễn Sáng, Lê Toàn, Ki-rin Vi-ken-tai-vích Lê-mô. 

c. Sản phẩm: Có kiến thức cơ bản về yếu tố niềm vui, hạnh phúc được thể hiện trên TPMT.

d.Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS mở SGK tìm hiểu tranh ảnh tác phẩm nghệ thuật thuộc chủ đề Niềm vui, hạnh phúc.

- GV hướng dẫn các nhóm HS sử dụng máy tính bảng thực hiện quy trình tra cứu trực tuyến nâng cao (sử dụng toán tử tìm kiếm "site:museum AND joy painting") để thu thập tư liệu ảnh chất lượng cao từ nguồn chính thống, giải thích cách phân tích độ tin cậy của học liệu số tránh trang web lừa đảo.

- GV tổ chức cho HS hoạt động nhóm, quan sát hình ảnh và trao đổi về các nội dung trong SGK tr.21,22: 

+ Yếu tố nào giúp em nhận biết đây là tác phẩm thể hiện chủ đề Niềm vui, hạnh phúc?

+ Hãy mô tả cách tạo hình nhân vật thể hiện chủ đề Niềm vui, hạnh phúc?

+ Cách thể hiện niềm vui trong tác phẩm mĩ thuật nào ấn tượng với em? Vì sao?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc yêu cầu và thực hiện nhiệm vụ.

- HS thảo luận nhóm, vận dụng kĩ năng tra cứu nâng cao thông tin số, đánh giá tính xác thực của dữ liệu ảnh trên màn hình để tìm câu trả lời.

- GV quan sát việc tham gia hoạt động thảo luận của của các nhóm, hướng dẫn, hỗ trợ (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 3 – 4 HS trình bày kết quả. 

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến hoặc đặt câu hỏi cho bạn (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và hoàn chỉnh câu trả lời của HS. 

- GV gợi mở:

+ Yếu tố giúp nhận biết đây là tác phẩm thể hiện chủ đề Niềm vui, hạnh phúc: nụ cười, biểu cảm hân hoan, vui vẻ trên gương mặt và cử chỉ, hành động của các nhân vật.

+ Cách tạo hình nhân vật thể hiện chủ đề Niềm vui, hạnh phúc:

• Sử dụng màu sắc tươi sáng, nổi bật.
• Biểu cảm, cảm xúc vui tươi, phấn khởi,…
• Cử chỉ, hành động thoải mái, phóng khoáng.

+ Cách thể hiện niềm vui trong tác phẩm Đón Bác về bản gây ấn tượng vì hình tượng con người với tông màu nóng chủ đạo, được xây dựng rất đông vui, náo nhiệt, làm nổi bật hình tượng trung tâm - Bác Hồ.

[1.2.TC2a: HS thực hiện giải thích được nhu cầu thông tin, áp dụng kĩ thuật tìm kiếm nâng cao trong môi trường số để phân tích, đánh giá độ chính xác và tính xác thực của nguồn tư liệu ảnh tranh nghệ thuật.

2.1.TC2a: HS tương tác số linh hoạt qua hệ thống học tập chung của lớp để thảo luận thường xuyên về cách thức phối hợp màu sắc tươi sáng biểu cảm của tranh.]

- GV chuyển sang nội dung mới. 

Hoạt động 2: Thể hiện

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Biết cách thể hiện một SPMT thể hiện về chủ đề Niềm vui, hạnh phúc bằng hình

thức vẽ.

- Thực hiện được một SPMT thể hiện chủ đề Niềm vui hạnh phúc có sự kết hợp đường nét, màu sắc một cách hài hoà.

b. Nội dung: 

- Tham khảo các bước thực hiện SPMT theo hình thức tranh vẽ trong đó thể hiện rõ hoạt động, nhân vật thể hiện niềm vui, hạnh phúc khi thu hoạch quả thanh long,

- Thực hiện được SPMT theo hình thức vẽ hoặc tạo mô hình..

c. Sản phẩm: SPMT có sự kết hợp hải hoà giữa đường nét, màu sắc thể hiện chủ đề Niềm vui, hạnh phúc. 

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Hoạt động 3: Thảo luận

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Củng cố kiến thức về yếu tố niềm vui được thể hiện trên SPMT.

- Biết tự nhận xét, đánh giá về yếu tố niềm vui trên SPMT của mình.. 

b. Nội dung: 

- GV hướng dẫn HS quan sát SPMT và nhận xét theo câu hỏi gợi ý SGK tr.24.

- Sau khi trình bày, HS có thể viết một đoạn văn ngắn giới thiệu với người thân về cảm nhận của mình về yếu tố niềm vui, hạnh phúc trên TPMT, SPMT.

c. Sản phẩm: Cảm nhận của bản thân về yếu tố niềm vui trên SPMT qua hình thức trình bày hoặc viết đoạn văn.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- Thông qua SPMT của cá nhân/nhóm, GV cho HS đặt và trả lời câu hỏi:

+ Sản phẩm mĩ thuật đã thể hiện về chủ đề Niềm vui, hạnh phúc trong cuộc sống như thế nào?

+ Sản phẩm mĩ thuật nào gây ấn tượng nhất với bạn? Vì sao?

+ Theo bạn, có thể thêm hay bớt chi tiết gì để sản phẩm mĩ thuật được hấp dẫn hơn?

- Đối với HS lựa chọn viết đoạn văn giới thiệu về yếu tố niềm vui trên tranh vẽ, GV gợi ý có tính định hướng:

+ Yếu tố này được thể hiện thể hiện như thế nào trong tranh vẽ?

+ Vẻ đẹp của yếu tố niềm vui, hạnh phúc được thể hiện thế nào trong SPMT của bản thân?

- GV lồng ghép nhiệm vụ số: Yêu cầu các cá nhân, nhóm chụp ảnh sản phẩm tranh vẽ hoặc xuất file đồ họa phẳng tải lên hệ thống học tập trực tuyến chung Padlet của lớp học để tổ chức hoạt động thảo luận nhóm đa dạng, nhận xét tương tác thường xuyên.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS suy nghĩ, thực hiện nhiệm vụ. 

- HS sử dụng thiết bị thông minh truy cập Padlet lớp, gõ ý kiến phản hồi nhận xét chéo thẩm mĩ và bình luận về phương án điều chỉnh bố cục mảng chính - phụ.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV mời đại diện HS trình bày kết quả. 

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, đặt câu hỏi (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.

- GV chuyển sang nội dung mới.

[2.1.TC2a: HS thực hiện các tương tác kĩ thuật số đa dạng và thường xuyên thông qua hệ thống học tập trực tuyến (Padlet) để nộp bài viết phản hồi, nhận xét và thảo luận nhóm về các yếu tố tạo hình làm nổi bật chủ đề Niềm vui, hạnh phúc.]

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

Nhiệm vụ 1: Thực hành vẽ tranh 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Nhiệm vụ 2: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

a. Mục tiêu: HS nắm được nội dung đã học thông qua trò chơi trắc nghiệm.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS hoàn thành bài tập trắc nghiệm.

c. Sản phẩm: Kết quả bài tập trắc nghiệm của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Câu 1: Hai tác phẩm hội họa “Được mùa” (sơn mài) của họa sĩ Nguyễn Tiến Chung và “Gội đầu” (tranh lụa) của họa sĩ Trần Văn Cẩn đều thể hiện nội dung gì dưới đây? 

A. Cảnh thiên nhiên núi rừng hùng vĩ mùa đông 

B. Vẻ đẹp của cuộc sống đời thường, bình dị, tràn ngập niềm vui và hạnh phúc 

C. Những cuộc chiến tranh cam go, khốc liệt của lịch sử dân tộc 

D. Bố cục lập thể trừu tượng phi biểu hình

> Đáp án đúng: B 

Câu 2: Điểm nhấn thị giác làm nổi bật nụ cười rạng rỡ của người nông dân trong tác phẩm tranh sơn mài “Được mùa” (1958) của họa sĩ Nguyễn Tiến Chung được thể hiện qua yếu tố nào? 

A. Trục dọc đối xứng tuyệt đối giữa các nhân vật phụ 

B. Các khối mảng tối giản ước lệ không màu sắc

C. Khung bối cảnh kiến trúc đô thị hiện đại phía sau 

D. Hòa sắc tươi sáng kết hợp với đường nét uyển chuyển, sinh động của các nhân vật trung tâm

> Đáp án đúng: D

Câu 3: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Ôn lại kiến thức đã học:

+ Các bước thể hiện sản phẩm mĩ thuật về chủ đề Niềm vui, hạnh phúc.

+ Hoàn thành bài vẽ về một ngày vui trong gia đình em.

- Đọc và tìm hiểu trước nội dung Bài 6.