Giáo án NLS Ngữ văn 12 kết nối Bài 8: Pa-ra-na
Giáo án NLS Ngữ văn 12 kết nối tri thức Bài 8: Pa-ra-na. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh làm quen và ứng dụng công nghệ, tin học. KHBD này là file word, tải về dễ dàng. Là mẫu giáo án mới nhất năm 2026 để giáo viên dạy tốt môn Ngữ văn 12.
Xem: => Giáo án tích hợp NLS Ngữ văn 12 kết nối tri thức
Ngày soạn: …/…/…
Ngày dạy: …/…/….
BÀI 8: DỮ LIỆU TRONG VĂN BẢN THÔNG TIN
Môn: Ngữ văn 12 – Lớp:
Số tiết: 11 tiết
- MỤC TIÊU CHUNG BÀI 8
- Phân tích và đánh giá được đề tài, thông tin cơ bản của văn bản; đánh giá được thái độ, quan điểm của người viết và nội dung của văn bản dựa trên trải nghiệm, quan điểm của người đọc.
- Nhận biết được bố cục, mạch lạc của văn bản: đánh giá được sự phù hợp giữa nội dung và nhan đề; đề xuất được các nhan đề khác.
- Biết suy luận và phân tích mối liên hệ giữa các chi tiết, dữ liệu và vai trò của chúng trong việc thể hiện thông tin; đánh giá được cách chọn lọc, sắp xếp thông tin; phân biệt được dữ liệu sơ cấp và thứ cấp; nhận biết và đánh giá được tính mới mẻ; độ tin cậy của dữ liệu trong văn bản.
- So sánh được hiệu quả biểu đạt của văn bản thông tin chỉ dùng ngôn ngữ và văn bản thông tin có kết hợp với các yếu tố phi ngôn ngữ.
- Hiểu được các quy định liên quan đến việc sử dụng ý tưởng, thông tin hay câu chữ của người khác trong bài viết của mình để tránh vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.
- Viết được thư trao đổi về công việc hoặc một vấn đề đáng quan tâm.
- Biết tranh biện về một vấn đề đời sống (có những ý kiến trái ngược nhau), thể hiện được thái độ cầu thị khi tranh biện.
- Có cái nhìn cởi mở thái độ tôn trọng đối với những gì khác biệt.
- KIẾN THỨC NGỮ VĂN
a. Mục tiêu: Nắm được những kiến thức cơ bản vai trò của dữ liệu trong văn bản thông tin, dữ liệu sơ cấp cũng như dữ liệu thứ cấp đồng thời đánh giá tính cập nhật, độ tin cậy của dữ liệu.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến vai trò của dữ liệu trong văn bản thông tin, dữ liệu sơ cấp cũng như dữ liệu thứ cấp đồng thời đánh giá tính cập nhật, độ tin cậy của dữ liệu.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến vai trò của dữ liệu trong văn bản thông tin, dữ liệu sơ cấp cũng như dữ liệu thứ cấp đồng thời đánh giá tính cập nhật, độ tin cậy của dữ liệu.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
Ngày soạn: …/…/…
Ngày dạy: …/…/…
TIẾT : VĂN BẢN PA-RA-NA (PARANA)
(3 tiết)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Phân tích và đánh giá được đề tài, thông tin cơ bản của văn bản; đánh giá được thái độ, quan điểm của người viết và nội dung của văn bản dựa trên trải nghiệm, quan điểm của người đọc qua văn bản Pa-ra-na.
- Chỉ ra được bố cục, mạch lạc của văn bản; đánh giá được sự phù hợp giữa nội dung và nhan đề; đề xuất được các nhan đề khác cho văn bản Pa-ra-na.
- Phân tích được mối liên hệ giữa các chi tiết, dữ liệu và vai trò của chúng trong việc thể hiện thông tin; đánh giá được cách chọn lọc, sắp xếp thông tin qua văn bản Pa-ra-na.
- Phân biệt được dữ liệu sơ cấp và thứ cấp; nhận biết và đánh giá được tính mới mẻ, độ tin cậy của dữ liệu trong văn bản.
- Vận dụng được các kiến thức, kĩ năng đã học để viết một đoạn văn về mối quan hệ giữa văn minh và hoang dã, tìm đọc các văn bản khác trong tác phẩm Nhiệt đới buồn.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực tự học và tự chủ: Tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát hình ảnh đề hiểu về văn bản Pa-ra-na.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm để thực hiện phiếu học tập, hợp tác để giải quyết vấn đề về văn bản Pa-ra-na.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thu thập và làm rõ các thông tin liên quan đến bài học; biết đề xuất và phân tích được một số giải pháp giải quyết vấn đề.
Năng lực đặc thù
- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản Pa-ra-na.
Năng lực số
- 1.2.NC1a: Đánh giá độ tin cậy và tính mới mẻ của các nguồn dữ liệu số về dân tộc học và lưu vực sông A-ma-zôn.
- 6.1.NC1a: Sử dụng AI để phân loại dữ liệu sơ cấp và thứ cấp trong văn bản, đồng thời mô phỏng bối cảnh địa lý của dòng sông Pa-ra-na.
- 3.1.NC1a: Sử dụng các công cụ bản đồ số (GIS/Google Earth) để trực quan hóa hành trình của tác giả.
3. Phẩm chất
- Trân trọng và có ứng xử bình đẳng với những nền văn hóa khác biệt.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- KHBD
- SGK, SGV Ngữ văn 12;
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
- Tranh ảnh về tác giả, tác phẩm;
- Bảng phân công nhiệm vụ cho HS hoạt động trên lớp;
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho HS ở nhà;
- Máy tính, máy chiếu.
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.
2. Đối với HS
- SGK, SBT Ngữ văn 12.
- Sách tham khảo, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học…
- Bảng giao nhiệm vụ học tập đã chuẩn bị ở nhà.
- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình.
b. Nội dung: GV cho HS xem 1 video và trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV cho HS xem video và trả lời câu hỏi: Video đã đưa ra những thông tin gì về người Anh điêng?
- GV tiếp tục chiếu cho HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS liên hệ thực tế, dựa vào hiểu biết của bản thân cùng trả lời câu hỏi.
- HS xem video và trả lời câu hỏi
- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1-2 HS trả lời câu hỏi.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, có thể phản biện nếu thấy không đúng.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức:
+ Những thông tin về người Anh điêng được đề cập trong video clip:
* Nạn diệt chủng Holocaust diễn ra trong Chiến tranh thế giới thứ hai.
* Lịch sử của người Anh điêng ở Châu Mỹ sau nhiều cuộc chiến tranh và diệt chủng.
* Cuộc khai thác, đồng hóa văn minh của người phương Tây và sự phản kháng của người da đỏ.
- GV dẫn dắt vào bài học mới: Thông qua video đã xem ở phần đầu phần nào em đã có được những hiểu biết cơ bản về người Anh điêng ở Châu Mỹ rồi. Và trong bài học ngày hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu sâu hơn về bộ tộc này thông qua văn bản Pa-ra-ma.
[2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số)].
2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Đọc văn bản
a. Mục tiêu: Tìm hiểu thông tin về tác giả Cờ-lốt Lê-vi-Xtơ-rốt và tác phẩm Nhiệt đới buồn và đoạn trích Pa-ra-ma.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến tác giả Cờ-lốt Lê-vi-Xtơ-rốt và tác phẩm Nhiệt đới buồn và đoạn trích Pa-ra-ma..
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến tác giả Cờ-lốt Lê-vi-Xtơ-rốt và tác phẩm Nhiệt đới buồn và đoạn trích Pa-ra-ma.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
Hoạt động 2: Khám phá văn bản
a. Mục tiêu:
+ Phân tích và đánh giá được đề tài, thông tin cơ bản của văn bản.
+ Chỉ ra được bố cục, mạch lạc của văn bản; đánh giá được sự phù hợp giữa nội dung và nhan đề.
+ Phân tích được mối liên hệ giữa các chi tiết, dữ liệu và vai trò của chúng trong việc thể hiện thông tin, đánh giá được cách chọn lọc, sắp xếp thông tin qua văn bản Pa-ra-ma.
+ Phân biệt được dữ liệu sơ cấp và thứ cấp, nhận biết và đánh giá được tính mới mẻ, độ tin cậy của dữ liệu trong văn bản Pa-ra-ma.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến đoạn trích Pa-ra-ma.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến đoạn trích Pa-ra-ma.
d. Tổ chức thực hiện:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS | |||||||||||||||||||||||
Nhiệm vụ 1: Nhan đề, đề tài, thông tin cơ bản của văn bản Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập. - GV cho HS đọc văn bản và chia thành 2 nhóm để trả lời câu hỏi sau: + Nhóm 1: Nhan đề của văn bản gợi cho em những liên tưởng gì? Nhan đề có liên quan thế nào đến nội dung của văn bản? + Nhóm 2: Hoàn thiện sơ đồ bằng những thông tin về số phận người bản địa trong lịch sử?
+ Nhóm 3: Em có nhận xét gì về số phận những người Anh điêng qua những thông tin này? - HS tiếp nhận nhiệm vụ Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập. - HS chia nhóm thực hiện nhiệm vụ. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận. - GV mời các nhóm HS phát biểu, yêu cầu cả lớp nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập. - GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức. | I. Nhan đề, đề tài, thông tin cơ bản của văn bản 1. Nhan đề - Ý nghĩa nhan đề của văn bản: Pa-ra-ma là tên một bang nằm ở phía nam của Bra-xin được bao phủ bởi rừng bác tán, một trong những rừng cận nhiệt đới quan trọng nhất trên thế giới. - Tên bài viết có liên quan chặt chẽ đến nội dung của văn bản: phản ánh lịch sử và văn hóa của người Anh điêng ở nơi đây. 2. Hoàn thiện sơ đồ PHIẾU BÀI TẬP SỐ 1 3. Nhận xét Người Anh điêng sau đó bị bỏ mặc, có số phận ngặt nghèo. Đây không chỉ là số phận của người Anh điêng ở Châu Mỹ nói riêng mà còn là số phận của một cộng đồng dân tộc thiểu số trên toàn thế giới nói chung trong cuộc bành chướng, xâm lược, dồn đuổi của thực dân phương Tây. Sau khi bị người Châu Âu xâm lược, người Giê bản địa ở khu vực phía Nam Bra-xin đã phải sống khổ cực, bị cưỡng bức định cư. Họ đã bị ép đồng hóa, bị bỏ mặc và lãng quên. | ||||||||||||||||||||||||
PHIẾU BÀI TẬP SỐ 1
| |||||||||||||||||||||||||
Nhiệm vụ 2: Chi tiết, dữ liệu trong văn bản Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập. - GV cho HS đọc văn bản và tiến hành hoàn thiện các trạm yêu cầu sau đây: + Trạm 1: Đọc đoạn 3 của văn bản và hoàn thiện bảng sau về hành động của chính quyền thực dân và người dân Anh điêng bản xứ được đề cập đến?
+ Trạm 2: Hoàn thiện bảng sau về dữ liệu thứ cấp và sơ cấp trong văn bản.
+ Trạm 3: Em có nhận xét gì về mối quan hệ của chính quyền thực dân và người dân Anh điêng bản địa? - GV hướng dẫn HS yêu cầu AI giải thích sự khác biệt giữa cách ghi chép dân tộc học và báo chí thông thường dựa trên văn bản. - HS tiếp nhận nhiệm vụ Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập. - HS chia nhóm thực hiện nhiệm vụ. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận. - GV mời các nhóm HS phát biểu, yêu cầu cả lớp nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập. - GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức. | II. Chi tiết, dữ liệu trong văn bản Trạm 1: PHIẾU BÀI TẬP SỐ 2 Trạm 2: PHIẾU BÀI TẬP SỐ 3 Trạm 3: Đây là mối quan hệ xung đột, mâu thuẫn. Trong đó, chính quyền thực dân dùng quyền lực và vũ lực để đồng hóa, khai hóa văn minh cho người dân Anh điêng bản xứ. Nhưng người dân da đỏ kiên quyết từ chối, vẫn giữ lối sống tự do, nguyên thủy. Qua đó, chúng ta thấy được sự thay đổi vị thế quyền lực, mặc dù chính quyền thực dân muốn đồng hóa nhưng đã hoàn toàn thất bại, văn hóa bản địa và những giá trị truyền thống của người Anh điêng đã khẳng định sức mạnh của mình trước sự xâm lấn của người da trắng. | 6.1.NC1b: HS sử dụng AI như một trợ lý phân tích văn học và văn bản học. | |||||||||||||||||||||||
PHIẾU BÀI TẬP SỐ 2
PHIẾU BÀI TẬP SỐ 3
| |||||||||||||||||||||||||
BẢNG KIỂM ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM TRÌNH BÀY NỘI DUNG THẢO LUẬN CÁC NHÓM
| STT | Tiêu chí | Xuất hiện | Không xuất hiện |
| 1 | Thể hiện được đúng đủ nội dung | ||
| 2 | Các thể hiện phong phú, không đơn điệu | ||
| 3 | Thiết kế phần trình bày đẹp, sinh động, hấp dẫn | ||
| 4 | Thể hiện được sâu sắc nội dung | ||
| 5 | Cách thức thể hiện và nội dung hài hòa để lại ấn tượng sâu sắc với các bạn |
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về văn bản Pa-ra-na đã học.
b. Nội dung: Sử dụng SGK, kiến thức đã học để trả lời các câu hỏi liên quan.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời HS chọn.
d. Tổ chức thực hiện
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Vận dụng các kiến thức, kĩ năng đã đọc để viết một đoạn văn mối quan hệ giữa văn minh và hoang dã, tìm đọc các văn bản khác trong tác phẩm Nhiệt đới buồn.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS làm bài tập vận dụng.
c. Sản phẩm học tập: Phần trả lời của HS và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Văn bản gợi cho em suy nghĩ gì về mối quan hệ giữa văn minh và hoang dã? Viết đoạn văn ngắn 150 chữ trình bày suy nghĩ đó?
- GV yêu cầu HS chuyển đoạn văn thành một bài đăng (post) trên trang blog của lớp, đính kèm hình ảnh hoặc clip ngắn về môi trường tự nhiên được tạo bởi AI (Generative AI) dựa trên cảm hứng từ văn bản.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc câu hỏi, vận dụng kiến thức đã học để thực hiện các yêu cầu.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày trước lớp.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức:
- GV kết thúc bài học.
[3.2.NC1b: HS sử dụng AI sáng tạo nội dung ở dạng khác nhau nhằm mục đích lan tỏa thông điệp về bảo vệ môi trường.]
*HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Ôn lại kiến thức đã học: Các nội dung liên quan đến văn bản Pa-ra-na: tóm tắt tác phẩm….
- Hoàn chỉnh các bài tập phần Luyện tập, Vận dụng (nếu chưa xong).
- Chuẩn bị bài Giáo dục khai phóng ở Việt Nam nhìn từ Đông Kinh Nghĩa Thục.