Giáo án NLS Sinh học 11 kết nối Bài 19: Khái quát về sinh trưởng và phát triển ở sinh vật

BÀI 19. KHÁI QUÁT VỀ SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Nêu được khái niệm và trình bày được các dấu hiệu đặc trưng của sinh trưởng và phát triển ở sinh vật.
• Phân tích được mối quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển.
• Nêu được khái niệm vòng đời và tuổi thọ của sinh vật.
• Trình bày được một số ứng dụng hiểu biết về vòng đời của sinh vật trong thực tiễn và một số yếu tố ảnh hưởng đến tuổi thọ của con người.

2. Năng lực

Năng lực chung

• Năng lực tự học – tự chủ: Thông qua các hoạt động tự đọc sách, tóm tắt được nội dung về sinh trưởng và phát triển ở sinh vật, tự trả lời các câu hỏi ở mục Dừng lại và suy ngẫm.
• Năng lực hợp tác và giao tiếp: Thông qua trao đổi ý kiến, phân công công việc trong thảo luận nhóm về các nội dung sinh trưởng và phát triển.
• Năng lực sử dụng ngôn ngữ: Thông qua viết tóm tắt, trả lời câu hỏi về sinh trưởng và phát triển ở sinh vật.

Năng lực riêng

• Năng lực nhận thức sinh học: Nêu được khái niệm và trình bày được các dấu hiệu đặc trưng của sinh trưởng và phát triển ở sinh vật; Nêu được khái niệm vòng đời và tuổi thọ của sinh vật.
• Năng lực tìm hiểu thế giới sống: Phân tích được mối quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển.
• Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Trình bày được một số ứng dụng hiểu biết về vòng đời của sinh vật trong thực tiễn và một số yếu tố ảnh hưởng đến tuổi thọ của con người.

Năng lực số 

• 1.1.NC1b: HS tìm được thông tin  thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video, tổ chức được tìm kiếm dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường số.
• 2.1.NC1a: HS lựa chọn và sử dụng được các công nghệ số đơn giản (phần mềm trắc nghiệm/màn hình) để tương tác trả lời câu hỏi
• 6.2.NC1a: Tối ưu hóa việc sử dụng các công cụ AI để đạt hiệu quả cao hơn

3. Phẩm chất

• Chăm chỉ: Chủ động trong học tập, hứng thú tìm hiểu những nội dung liên quan đến sinh trưởng và phát triển ở sinh vật.
• Trung thực và trách nhiệm: Thực hiện đúng các nhiệm vụ được phân công.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

• KHBD, SGV, SBT sinh học 11, máy tính, máy chiếu.
• Tranh ảnh hoặc tập tin (file) về sinh trưởng và phát triển ở sinh vật.
• Máy tính, máy chiếu.
• Video AI được tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học

2. Đối với học sinh

• SGK sinh học 11 kết nối tri thức.
• Tranh ảnh, tư liệu có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU)

1. Mục tiêu: Đưa ra các nội dung thú vị gần gũi với thực tế để khơi gợi hứng thú học tập.
2. Nội dung: HS trả lời câu hỏi phần mở đầu.
3. Sản phẩm: Đáp án cho câu hỏi mở đầu.
4. Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

• GV yêu cầu HS: Xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó 

1.1.NC1b: HS tìm được thông tin thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video 

• GV đưa ra câu hỏi mở đầu cho HS: Tại sao một hạt cây có thể phát triển thành một cây xanh, trứng thụ tinh có thể phát triển thành một con vật?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

• HS trả lời câu hỏi mở đầu.

Bước 3: Báo cáo thảo luận:

• Các HS xung phong phát biểu trả lời.

Bước 4: Kết luận và nhận xét:

Đáp án: 

• Nhờ quá trình sinh trưởng và phát triển ở sinh vật.
• GV nhận xét, đánh giá và dẫn vào bài: “Vậy sinh trưởng và phát triển là gì chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu bài 19. Khái quát về sinh trưởng và phát triển ở sinh vật.”

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động 1: Tìm hiểu về khái niệm và dấu hiệu đặc trưng của sinh trưởng và phát triển

1. Mục tiêu: Nêu được khái niệm và trình bày được các dấu hiệu đặc trưng của sinh trưởng và phát triển ở sinh vật.
2. Nội dung: HS hoạt động độc lập nghiên cứu nội dung mục I trong SGK và trả lời các câu hỏi.
3. Sản phẩm: Khái niệm và các dấu hiệu đặc trưng của sinh trưởng và phát triển ở sinh vật.
4. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 2: Tìm hiểu về mối quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển

1. Mục tiêu: Phân tích được mối quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển.
2. Nội dung: HS hoạt động nhóm đôi, nghiên cứu mục II trong SGK và trả lời câu hỏi trong hộp Dừng lại và suy ngẫm trang 126.
3. Sản phẩm: Đáp án câu hỏi Dừng lại và suy ngẫm trang 126.
4. Tổ chức thực hiện

Hoạt động 3: Tìm hiểu về vòng đời và tuổi thọ của sinh vật

1. Mục tiêu: Nêu được khái niệm vòng đời và tuổi thọ của sinh vật; Trình bày được một số ứng dụng hiểu biết về vòng đời của sinh vật trong thực tiễn và một số yếu tố ảnh hưởng đến tuổi thọ của con người.
2. Nội dung: HS hoạt động nhóm đôi, nghiên cứu mục III, quan sát hình 19.1 và trả lời câu hỏi hộp Dừng lại và suy ngẫm trang 128.
3. Sản phẩm: Vòng đời, tuổi thọ của sinh vật và ứng dụng.
4. Tổ chức thực hiện

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

1. Mục tiêu: HS củng cố lại kiến thức về sinh trưởng và phát triển ở sinh vật.
2. Nội dung: HS hoạt động cá nhân tham gia trò chơi, trả lời các hỏi liên quan đến nội dung Bài 19. Khái quát về sinh trưởng và phát triển ở sinh vật.
3. Sản phẩm: Đáp án câu hỏi trò chơi.
4. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

- GV tổ chức trò chơi  trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz (hoặc PowerPoint tương tác).

2.1.NC1a: HS lựa chọn và sử dụng được các công nghệ số đơn giản (phần mềm trắc nghiệm/màn hình) để tương tác trả lời câu hỏi

Câu hỏi 1: Sinh trưởng là gì?

A. Quá trình tăng kích thước và tuổi của vật

B. Quá trình tăng kích thước và khối lượng cơ thể

C. Quá trình tăng trọng lượng và tuổi tác của vật

D. Cả 3 đáp án đều sai

Câu hỏi 2: Dấu hiệu đặc trưng của sinh trưởng là?

A. Tăng khối lượng, số lượng và kích thước của tế bào 

B. Tăng khối lượng, số lượng và kích thước của chiều cao

C. Tăng khối lượng, số lượng và kích thước của cân nặng

D. Cả 3 đáp án đều đúng

Câu hỏi 3: Quá trình phát triển của một sinh vật sinh sản hữu tính bắt đầu từ?

A. Phân bào

B. Giảm phân

C. Bào tử

D. Hợp tử

Câu hỏi 4: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

•   HS tham gia trò chơi củng cố kiến thức.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

•   Đại diện HS giơ tay phát biểu.
•   Các HS khác nhận xét, góp ý, bổ sung.

Bước 4: Kết luận, nhận định:

-  GV chữa bài, chốt đáp án.

- GV nhận xét thái độ học tập, phương án trả lời của HS, ghi nhận và tuyên dương.

Đáp án

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

1. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức trả lời câu hỏi thực tiễn.
2. Nội dung: HS thảo luận theo nhóm trả lời các câu hỏi 1, 2 trong mục Luyện tập và vận dụng SGK trang 128.
3. Sản phẩm: Đáp án trả lời câu hỏi 1, 2 trong mục Luyện tập và vận dụng SGK trang 128.
4. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..