Giáo án và PPT KHTN 7 kết nối Bài 36: Khái quát về sinh trưởng và phát triển ở sinh vật

BÀI 36: KHÁI QUÁT VỀ SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT 

HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Giáo viên giới thiệu mẫu vật là một cây đậu trưởng thành, có rễ, thân, lá, hoa, quả, hạt. Đặt câu hỏi để dẫn dắt học sinh đến vấn đề cần nghiên cứu

+ Để có một cây đậu trưởng thành người ta đã làm gì?

+ Quá trình từ khi gieo hạt xuống đất cho đến khi cây trưởng thành, ra hoa, kết quả được gọi là gì? Nhờ bộ phận nào trong cây? 

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

I. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT

Hoạt động 1: Sinh trưởng và phát triển ở sinh vật

Giáo viên chiếu hình 36.1 a, b. Chia lớp thành bốn nhóm lớn:

- Nhóm 1 và 3 sẽ thực hiện nhiệm vụ 1: Đọc thông tin và quan sát hình 36.1 thực hiện yêu cầu: 

+ Phát biểu khái niệm sinh trưởng và phát triển.

+ Mô tả các dấu hiệu sự sinh trưởng ở cây cam và ếch. Những chuyển đổi nào diễn ra trong đời sống của chúng thể hiện sự phát triển?

- Nhóm 2 và 4 sẽ thực hiện nhiệm vụ 2: Quan sát hình 36.1 và thực hiện các yêu cầu sau: 

+ Trình bày các giai đoạn sinh trưởng và phát triển của cây cam và ếch. 

+ Sinh trưởng và phát triển có mối quan hệ với nhau như thế nào?

Sản phẩm dự kiến:

1. Sinh trưởng và phát triển là gì?

- Sinh trưởng là sự tăng lên về kích thước và khối lượng của cơ thể do sự tăng lên về số lượng và kích thước tế bào, nhờ đó cơ thể lớn lên.

- Phát triển là những biến đổi diễn ra trong đời sống của một cá thể bao gồm 3 quá trình liên quan với nhau: sinh trưởng, phân hóa tế bào, phân hóa hình thái cơ quan và cơ thể

2. Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển ở sinh vật

- Mỗi sinh vật từ khi sinh ra đến khi trưởng thành đều trải qua những giai đoạn sinh trưởng và phát triển nhất định, có hình thái và kích thước khác nhau, đặc trưng cho từng loài. 

- Trong vòng đời của sinh vật, các giai đoạn sinh trưởng và phát triển diễn ra đan xen với nhau. Sinh trưởng gắn với phát triển và phát triển dựa trên cơ sở của sinh trưởng. Do đó, nếu không có sinh trưởng sẽ không có phát triển và ngược lại.

II. MÔ PHÂN SINH VÀ CHỨC NĂNG CỦA MÔ PHÂN SINH

Hoạt động 2: Mô phân sinh và chức năng của mô phân sinh

- GV yêu cầu cá nhân HS trả lời:

+ Mô phân sinh là gì?

+ Ở thực vật có những loại mô phân sinh nào?

Sản phẩm dự kiến:

- Thực vật sinh trưởng nhờ các mô phân sinh

- Mô phân sinh đỉnh có ở đỉnh của rễ và đỉnh chối giúp thân, cành và rễ tăng lên về chiều dài

- Mô phân sinh bên giúp thân, cành và rễ tăng lên về chiều ngang

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Từ nội dung bài học, GV yêu cầu HS hoàn thành các bài tập trắc nghiệm sau:

Câu 1: Sinh trưởng là 

A. sự tăng về kích thước của cơ thể.

B. sự tăng về khối lượng của cơ thể.

C. sự tăng về kích thước và khối lượng của cơ thể.

D. sự phát sinh hình thái cơ quan.

Câu 2: Giai đoàn nào sau đây là sự phát triển của sinh vật?

A. Cây cam con → cây cam trưởng thành

B. Ếch con → ếch trưởng thành

C. Thân cây cam to ra

D. Trứng ếch thụ tinh → ấu trùng

Câu 3: Mô phân sinh là

A. nhóm tế baò có khả năng phân chia

B. nhóm tế bào không có khả năng phân chia

C. nhóm tế bào màu xanh

D. nhóm tế bào màu xám

Câu 4: Cây cam cao lên nhờ

A. mô phân sinh lóng

B. mô phân sinh đỉnh ngọn

C. mô phân sinh bên

D. mô phân sinh trụ

Câu 5: Trong môi trường không có chất độc hại. Khi trồng cây bên bờ ao thì sau một thời gian, rễ cây sẽ phát triển theo chiều hướng nào sau đây?

A. Rễ cây mọc dài về phía bờ ao

B. Rễ cây phát triển đều quanh gốc cây

C. Rễ cây uốn cong về phía ngược bờ ao

D. Rễ cây phát triển ăn sâu xuống dưới lòng đất

Sản phẩm dự kiến:

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

Vận dụng kiến thức, GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi:

Câu 1: Vận dụng kiến thức đã học, mô tả đặc điểm thể hiện các dấu hiệu của sinh trưởng và phát triển ở người.

Câu 2: Dùng vôi vẽ một vòng quanh thân cây (ví dụ: cây phượng) cách mặt đất khoảng 1 m. Dự đoán khoảng cách từ mặt đất đến vết vôi ở các năm sau và giải thích.