Giáo án NLS Âm nhạc 4 kết nối Tiết 19: Lí thuyết âm nhạc Dấu lặng, Đọc nhạc Bài số 3

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS đọc rap qua lời thơ theo tiết tấu tự sáng tạo. 

b. Cách tiến hành

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Lý thuyết âm nhạc – Dấu lặng. 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Nghe và cảm nhận giai điệu dấu lặng trong một khúc nhạc. 

- Tìm hiểu về dấu lặng trong bản nhạc. 

- Đọc và nghỉ đúng độ dài dấu lặng trong một đoạn nhạc kết hợp vỗ tay. 

b. Cách tiến hành

Nhiệm vụ 1: Nghe và cảm nhận giai điệu. 

- GV cho HS nghe và cảm nhận giai điệu qua video clip.

- GV đặt câu hỏi: Các em nhận thấy giai điệu vừa nghe các âm thanh phát ra như thế nào? Em hãy chỉ ra chỗ nào ngưng nghỉ.

-  GV mời 2 – 3 HS trả lời câu hỏi. HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- Để giải thích sự “ngừng nghỉ”, GV mở ứng dụng AI Spectrogram (Phân tích sóng âm). Khi GV vỗ tay liên tục, màn hình hiện sóng màu đỏ. Khi GV dừng lại (dấu lặng), sóng âm biến mất tạo khoảng trống đen.

- GV cho HS lên bảng tương tác, dùng ngón tay kéo thả các dấu lặng vào các ô nhịp còn thiếu cho đúng giá trị.

- GV nhận xét, chốt đáp án: 

+ Giai điệu vừa nghe các âm thanh phát ra không liên tục mà có sự ngừng nghỉ.

+ Có 4 chỗ ngưng nghỉ ở cuối các dòng nhạc. 

- GV nhận xét, chưa đánh giá câu trả lời đúng hay sai của HS và dẫn dắt HS tìm hiểu tên gọi và độ dài của dấu lặng.

Nhiệm vụ 2: Giới thiệu tên gọi và độ dài của dấu lặng

- GV yêu cầu HS chọn một bài hát và hát liền mạch không lấy hơi, không ngưng nghỉ. 

https://www.youtube.com/watch?v=RxUO2pmS9S4

- GV đàm thoại với HS về sự ngưng nghỉ và tác dụng của sự ngưng nghỉ trong âm nhạc nói chung và các bài hát, bài đọc nhạc nói riêng.

- GV lần lượt giới thiệu tên gọi; kí hiệu và độ dài của các dấu lặng.

- GV yêu cầu HS gọi tên các hình nốt đã được học ở tiết trước, đồng thời trình chiếu slide hoặc viết lên bảng lần lượt các hình nốt có cùng tên gọi với các dấu lặng.

- GV tổ chức cho nhóm HS trao đổi vẽ sự giống và khác nhau giữa dấu lặng và hình nốt cùng tên theo các ý sau:

+ Độ dài của dấu lặng đen và hình nốt đen có bằng nhau không?

+ Dấu lặng đen có vang lên âm thanh không?

- GV mời đại diện 1 – 2 HS xung phong trình bày trước lớp.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có). 

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:

+ Độ dài của dấu lặng đen và hình nốt đen bằng nhau.

+ Dấu lặng đen không vang lên âm thanh. 

Nhiệm vụ 3: Đọc và nghỉ đúng độ dài của dấu lặng

- GV hướng dẫn HS đọc thầm khuông nhạc SGK tr.41

- GV làm mẫu: đọc các nốt trong khuông nhạc kết hợp với vỗ tay theo theo nhịp và ngưng nghỉ ở các dấu lặng. 

- GV mời 1 – 2 HS nhắc lại phần làm mẫu. HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).  

- GV tổ chức cho HS cả lớp luyện tập đọc, vỗ tay và nghỉ đúng độ dài của dấu lặng.

Hoạt động 2: Đọc nhạc – Bài số 3

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS

- Đọc đúng tiết tấu và cao độ của bài đọc nhạc số 3. 

- Biết vỗ tay hoặc gõ theo tiết tấu cho bài đọc nhạc.

b. Cách tiến hành 

Nhiệm vụ 1: Đọc gam Đô trưởng

- GV hướng dẫn HS đọc cao độ lần lượt theo hướng đi lên.

- GV lưu ý cho HS đọc ở tốc độ vừa phải.  

- GV mời đại diện 1 – 2 HS xung phong đọc mẫu trước lớp. 

- GV nhận xét, chỉnh sửa cho HS cách đọc (nếu chưa đúng). 

Nhiệm vụ 2: Gõ hoặc vỗ tay theo tiết tấu

- GV hướng dẫn HS quan sát mẫu tiết tấu SGK tr.41. 

- GV làm mẫu rõ ràng từ 2 – 3 lần để HS cho HS quan sát, lắng nghe tiết tấu.

- GV đặt câu hỏi gợi mở: 

+ Khi có dấu lặng trong bài hát, bài đọc nhạc, em cần thể hiện như thế nào?

+ Dấu lặng đen trong bài đọc nhạc được nghỉ bằng độ dài của hình nốt nhạc nào?

- GV hướng dẫn HS gõ tiết tấu theo hình thức tập thể hoặc nối tiếp. 

- GV trình chiếu cho HS quan sát bài đọc nhạc số 3.

- GV hướng dẫn HS đọc bài đọc nhạc số 3 theo trình tự:

+ Đọc tên nốt trong bài đọc nhạc số 3.

+ Đọc theo từng câu.

+ Đọc cả bài kết hợp vỗ tay theo phách. 

- Chỗ có dấu lặng đen ở cuối câu rất dễ bị HS hát lướt qua. GV mở ứng dụng Metronome (Máy đập nhịp điện tử) chiếu lên màn hình. Cài đặt nhịp 2/4.

- Hướng dẫn: “Khi con lắc kêu tiếng Tích ở đầu ô nhịp có dấu lặng, các em lập tức làm động tác xòe hai tay ra (nghỉ) không đọc nốt nhé”. 

- GV mời cả lớp đọc bài đọc nhạc số 3.

- GV mời đại diện 1 – 2 nhóm HS xung phong đọc bài đọc nhạc số 1 trước lớp. 

- GV nhận xét, đánh giá và chỉnh sửa cho HS (nếu chưa đúng). 

- HS lắng nghe giai điệu. 

- HS lắng nghe câu hỏi. 

- HS trả lời. 

- HS tập trung quan sát.

- Đại diện các nhóm hợp tác, thao tác chạm cảm ứng đa điểm trên màn hình thông minh để ghép nối hình ảnh.

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe, chuẩn bị vào phần tiếp theo. 

- HS quan sát, lắng nghe. 

- HS tham gia đàm thoại cùng GV. 

- HS quan sát, lắng nghe. 

- HS gọi tên các hình nốt. 

- HS trao đổi. 

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS đọc thầm. 

- HS lắng nghe và nhận biết cách thực hành khi gặp dấu lặng trong khuông nhạc.

- HS trình bày. 

- HS luyện tập theo hướng dẫn của GV. 

- HS lắng nghe, quan sát. 

- HS thực hiện theo hướng dẫn của GV. 

- HS đọc gam Đô trưởng trước lớp. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS quan sát mẫu tiết tấu. 

- HS quan sát GV làm mẫu.

- HS lắng nghe, suy nghĩ. 

- HS luyện tập.  

- HS chú ý lắng nghe. 

- HS quan sát bài đọc nhạc số 3

- HS lắng nghe, thực hiện theo hướng dẫn của GV. 

- HS quan sát con lắc đung đưa trên phần mềm đập nhịp ảo để tự điều chỉnh tốc độ, giữ nhịp độ ổn định.

- Thực hiện thao tác nghỉ (im lặng) chính xác khi đập nhịp vào vị trí dấu lặng đen.

- HS đọc bài nhạc số 3. 

- HS xung phong đọc bài. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

6.1.CB2a: HS nhận diện được ứng dụng AI cơ bản thông qua việc quan sát phần mềm AI phân tích sóng âm thanh để hiểu trực quan về khái niệm khoảng trống (dấu lặng) trong âm nhạc.

2.4.CB2a: HS sử dụng được công cụ số (thao tác chạm trên Bảng tương tác thông minh) để cộng tác làm việc nhóm, hoàn thiện bài tập ghép dấu lặng.

5.2.CB2a: HS áp dụng được công cụ số đơn giản (ứng dụng máy đập nhịp Metronome) để giải quyết nhu cầu giữ tốc độ nhịp điệu đều đặn và đếm phách nghỉ chính xác khi đọc nhạc.

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP, THỰC HÀNH

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..