Giáo án NLS Địa lí 7 kết nối Chủ đề 1: Các cuộc đại phát kiến địa lí

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

CHỦ ĐỀ CHUNG 1: CÁC CUỘC ĐẠI PHÁT KIẾN ĐỊA LÍ

I. MỤC TIÊU 

1. Kiến thức

• Giải thích được nguyên nhân và những yếu tố tác động đến các cuộc đại phát kiến địa lí.
• Mô tả được các cuộc đại phát kiến địa lí: C. Cô-lôm-bô tìm ra châu Mỹ (1492-1502), cuộc thám hiểm của Ph. Ma-gien-lăng vòng quanh Trái Đất (1519-1522)
• Phân tích được những tác động của các cuộc đại phát kiến địa lí đối với tiến trình lịch sử.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giao tiếp và hợp tác: có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập; biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của thầy cô.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, có sáng tạo khi tham gia các hoạt động học tập.

Năng lực địa lí: 

• Đọc và chỉ ra được hành trình của các cuộc phát kiến địa lí trên lược đồ.
• Khai thác và sử dụng được thông tin của một số tư liệu lịch sử trong bài học dưới sự hướng dẫn của GV.

Năng lực số (NLS):

• [1.1.TC1b]: Thực hiện được rõ ràng và theo quy trình các tìm kiếm để tìm dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường số (Tìm kiếm thông tin về các nhà thám hiểm).
• [2.4.TC1a]: Lựa chọn được các công cụ và công nghệ số được xác định rõ ràng và thường xuyên cho các quá trình hợp tác (Sử dụng Padlet/Zalo nhóm để thảo luận).
• [5.3.TC1a]: Chọn được các công cụ và công nghệ số có thể được sử dụng để tạo ra kiến thức rõ ràng (Sử dụng Google Earth để trực quan hóa hành trình).
• [6.2.TC1a]: Áp dụng được các công cụ AI để giải quyết vấn đề đơn giản (Sử dụng AI Chatbot hỗ trợ giải thích các thuật ngữ hoặc so sánh dữ liệu).

3. Phẩm chất

• Bồi dưỡng tinh thần dũng cảm, yêu thích khám phá cái mới, tình thần đoàn kết các dân tộc; đồng thời giúp HS hiểu giá trị của lao động, căm ghét bóc lột, áp bức.
• Biết quý trọng những di sản văn hóa các dân tộc trên thế giới,…

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV, SBT Lịch sử và Địa lí 7.
• Lược đồ hành trình các cuộc đại phát kiến địa lí treo tường hoặc file trình chiếu.
• Máy tính, máy chiếu (nếu có)
• Tập bản đồ Lịch sử và Địa lí 7 – Phần lịch sử.
• Phần mềm/Ứng dụng: Google Earth, Công cụ AI (ChatGPT/Copilot/Gemini), Padlet/Google Drive.
• Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• SGK, SBT Lịch sử và Địa lí 7. 
• Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến các cuộc đại phát kiến địa lí (nếu có).
• Dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
• Thiết bị kết nối Internet (điện thoại/máy tính bảng nếu có).

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: 

- Cung cấp thông tin, tạo kết nối cho HS với nội dung bài học. 

- Tạo hứng thú, kích thích trí tò mò của người học.

b. Nội dung: 

- Trong tiến trình lịch sử, từ rất sớm, để phát triển kinh tế, con người luôn có nhu cầu kết nối và giao lưu rộng mở giữa các châu lục với nhau. Từ nửa cuối thế kỉ XV, các nhà thám hiểm phương Tây đã tìm ra những vùng đất mới.

- Em hãy chia sẻ những hiểu biết của mình về một số cuộc phát kiến địa lí lớn và tác động của nó đối với tiến trình lịch sử.

c. Sản phẩm học tập: 

- HS dựa vào kiến thức đã học, kết hợp với hiểu biết của bản thân để trả lời.

- Sự tò mò, hứng thú của HS với nội dung bài học.

d. Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV đặt câu hỏi gợi mở cho HS: “Các cuộc đại phát kiến trong lịch sử có vai trò rất to lớn trong quá trình hình thành và phát triển của xã hội loài người. Nó góp phần thay đổi và định hình thế giới hiện đại. Bằng những kiến thức đã học, kết hợp với hiểu biết của bản thân, em hãychia sẻ thông tin về một số cuộc phát kiến địa lí lớn và tác động của nó đối với tiến trình lịch sử.”

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS dựa vào các kiến thức của bản thân để chia sẻ thông tin về một số cuộc phát kiến địa lí lớn và hệ quả của chúng.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện một số HS kể về một số cuộc phát kiến địa lí dựa vào hiểu biết cá nhân cùng những kiến thức đã học.

+ B. Đi-a-xơ (1487), đã dẫn đầu đoàn thám hiểm đi vòng qua cực Nam của châu Phi. Điểm đó được ông đặt tên là mũi lão Tố, sau gọi là mũi Hảo Vọng.

+ C. Cô-lôm-bô (1492), dẫn đầu đoàn thuỷ thủ Tây Ban Nha đi về hướng Tây. Ông đã dẫn đến một số đảo thuộc vùng biển Ca-ri-bê ngày nay, nhưng ông tưởng đây là miền “Đông Ấn Độ”, Cô-lôm-bô được coi là người phát hiện ra châu Mĩ.

+ Va-xcô đơ Ga-ma (1497), rời cảng Li-xbon đến Ca-li-cút thuộc bờ Tây Nam Ấn Độ. Trở về Li-xbon, Va-xcô đơ Ga-ma được phong làm Phó vương Ấn Độ.

+ Ph. Ma-gien-lan (1519-1522) là người đã thực hiện chuyến đi đầu tiên vòng quanh thế giới bằng đường biển.

- HS khác nhận xét, có thể nêu ý kiến khác.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Trong tiến trình lịch sử, từ rất sớm, để phát triển kinh tế, con người luôn có nhu cầu kết nối và giao lưu rộng mở giữa các châu lục với nhau. Từ nửa cuối thế kỉ XV, các nhà thám hiểm phương Tây đã tìm ra những vùng đất mới. Để tìm hiểu sâu hơn về những cuộc đại phát kiến lịch sử, ảnh hưởng trực tiếp đến trật tự thế giới hiện tại, chúng ta hãy cùng bắt đầu bài học hôm nay – Chủ đề chung 1: Các cuộc đại phát kiến địa lí.

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Nguyên nhân và điều kiện của các cuộc đại phát kiến địa lí

a. Mục tiêu: Trình bày được nguyên nhân và điều kiện của các cuộc đại phát kiến địa lí trong lịch sử.

b. Nội dung: 

- GV cho HS làm việc theo cặp, đọc thông tin và quan sát hình ảnh trong mục 1 (SGK tr.166-167).

- HS thực hiện các nhiệm vụ sau: 

+ Nêu nguyên nhân dẫn đến việc người Tây Âu cần tìm đường biển sang phương Đông.

+ Phân tích những yếu tố tác động đến các cuộc phát kiến địa lí trong lịch sử.

c. Sản phẩm học tập: HS trình bày và ghi được vào vở nguyên nhân và các yếu tố tác động đến các cuộc đại phát kiến địa lí.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 2: Một số cuộc đại phát kiến địa lí

a. Mục tiêu: 

- Kể tên và mô tả được hành trình các cuộc đại phát kiến địa lí.

- Trình bày được ý nghĩa của hai cuộc đại phát kiến địa lí của C. Cô-lôm-bô và Ph. Ma-gien-lăng.

b. Nội dung: 

- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm, đọc thông tin và khai thác lược đồ (SGK tr.167-169), sau đó, thực hiện các nhiệm vụ:

+ Mô tả hành trình các cuộc đại phát kiến địa lí của C. Cô-lôm-bô và Ph. Ma-gien-lăng.

+ Nêu ý nghĩa của các cuộc đại phát kiến địa lí.

c. Sản phẩm học tập: HS dựa vào bản đồ, mô tả được hành trình và trình bày được ý nghĩa các cuộc đại phát kiến địa lí của C. Cô-lôm-bô và Ph. Ma-gien-lăng

d. Tổ chức hoạt động:

Hoạt động 3: Tác động của các cuộc đại phát kiến địa lí

a. Mục tiêu: 

- Trình bày được tác động của các cuộc đại phát kiến địa lí đối với nền kinh tế thế giới và đối với sự phát triển văn hóa-xã hội.

b. Nội dung: 

- GV yêu cầu HS làm việc theo tổ, nghiên cứu thông tin và quan sát hình ảnh trong mục 3 (SGK tr. 169), sau đó phân tích những tác động của các cuộc đại phát kiến địa lí đối với tiến trình lịch sử.

c. Sản phẩm học tập: HS trình bày và ghi được vào vở những tác động của các cuộc đại phát kiến địa lí đối với tiến trình lịch sử, cụ thể là đối với nền kinh tế thế giới và sự phát triển văn hóa-xã hội.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: 

- Củng cố kiến thức về ý nghĩa của các cuộc đại phát kiến địa lí trong lịch sử.

b. Nội dung: 

- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm, thảo luận, trình bày những tác động của các cuộc phát kiến địa lí đối với lịch sử và chỉ ra tác động quan trọng nhất.

c. Sản phẩm học tập: HS trình bày được những tác động của các cuộc phát kiến địa lí đối với lịch sử và giải thích được tác động quan trọng nhất.

d. Tổ chức hoạt động:

Nhiệm vụ 1: Trình bày những tác động của các cuộc phát kiến địa lí đối với lịch sử và chỉ ra tác động quan trọng nhất

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm, thảo luận để thực hiện nhiệm vụ: Trình bày những tác động của các cuộc đại phát kiến địa lí đối với lịch sử và chỉ ra tác động quan trọng nhất.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nhớ lại kiến thức về các cuộc đại phát kiến địa lí, thảo luận, thực hiện yêu cầu của GV.

- GV quan sát, hỗ trợ HS khi cần thiết.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm trình bày câu trả lời của nhóm mình.

- Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét phần trình bày của HS, chốt lại kiến thức.

Nhiệm vụ 2: Chơi trò chơi trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức game trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot.

- GV cung cấp mã phòng thi.

- Bộ câu hỏi trắc nghiệm:

Câu 1. Quốc gia nào tiên phong trong các cuộc thám hiểm, khám phá những vùng đất mới vào thế kỉ XV-XVI?

A. Anh, Pháp

B. Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha

C. Hà Lan, Anh

D. Bồ Đào Nha, Anh

Câu 2. Ai là người đầu tiên tìm ra châu Mỹ (vùng đất mới) vào năm 1492?

A. Vát-scô đơ Ga-ma

B. Ph. Ma-gien-lăng

C. C. Cô-lôm-bô

D. B. Đi-a-xơ

Câu 3. Cuộc thám hiểm vòng quanh Trái Đất đầu tiên (1519-1522) do ai chỉ huy?

A. C. Cô-lôm-bô

B. Ph. Ma-gien-lăng

C. Vát-scô đơ Ga-ma

D. A-mê-ri-cô Vê-xpu-xi

Câu 4. Hành trình của Ma-gien-lăng đã chứng minh điều gì về Trái Đất?

A. Trái Đất có hình vuông.

B. Trái Đất phẳng.

C. Trái Đất hình cầu.

D. Trái Đất không thể đi vòng quanh.

Câu 5. Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các cuộc phát kiến địa lí là gì?

A. Nhu cầu tìm kiếm nguồn gia vị, vàng bạc và con đường thương mại mới sang phương Đông.

B. Muốn mở rộng lãnh thổ và truyền bá tôn giáo.

C. Sự phát triển của khoa học kĩ thuật (tàu Caravelle, la bàn).

D. Tất cả các ý trên đều đúng.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS sử dụng thiết bị di động truy cập, hoàn thành bài tập trong thời gian 5 phút.

- GV quan sát, hỗ trợ HS khi cần thiết.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- Hệ thống tự động chấm điểm và xếp hạng.

- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa nhanh câu sai nhiều nhất.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét công việc của HS, chốt lại kiến thức.

[5.3.TC1b]: HS tham gia vào quá trình xử lý nhận thức (trả lời câu hỏi) thông qua công cụ số (Quizizz/Kahoot) để giải quyết vấn đề ôn tập kiến thức.

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: 

- Tìm kiếm thông tin để mở rộng kiến thức.

- Rèn luyện năng lực tìm kiếm thông tin, giải quyết vấn đề,…

b. Nội dung: 

GV giao nhiệm vụ cho HS thực hiện ở nhà:

1. Hãy nêu suy nghĩ của em về sự có mặt của người châu Âu ở các nước châu Á sau các cuộc phát kiến địa lí.
2. Sưu tầm tư liệu từ sách, báo và internet về C. Cô-lôm-bô, Ph. Ma-gien-lăng và đánh giá công lao của họ.

c. Sản phẩm học tập: HS tìm kiếm thông tin và ghi lại thành một bản báo cáo kết quả tìm hiểu để chia sẻ với lớp và GV.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..