Giáo án NLS Địa lí 7 kết nối Bài 10: Đặc điểm dân cư, xã hội châu Phi

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 10: ĐẶC ĐIỂM DÂN CƯ, XÃ HỘI CHÂU PHI

I. MỤC TIÊU 

1. Mục tiêu

• Trình bày được một trong những vấn đề nổi cộm về dân cư, xã hội và di sản lịch sử châu Phi.
• Rèn luyện kĩ năng phân tích, khai thác số liệu.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giao tiếp và hợp tác: có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập; biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của thầy cô. 
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, có sáng tạo khi tham gia các hoạt động địa lí. 

Năng lực địa lí: 

• Năng lực nhận thức Địa lí: Giải thích hiện tượng và quá trình địa lí kinh tế - xã hội.
• Năng lực tìm hiểu Địa lí: sử dụng công cụ Địa lí như bảng số liệu, hình ảnh.
• Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng Địa lí vào cuộc sống: Vận dụng kiến thức đã học về đặc điểm dân cư, xã hội châu Phi vào những trường hợp cần thiết trong cuộc sống.

Năng lực số (NLS):

• [1.1.TC1a]: Xác định được nhu cầu thông tin, tìm kiếm dữ liệu về dân số, nạn đói, xung đột tại Châu Phi thông qua tìm kiếm đơn giản trong môi trường số.
• [5.3.TC1a]: Chọn được các công cụ và công nghệ số (như Google Earth, Quizizz) để tạo ra kiến thức và đổi mới quy trình học tập.
• [6.2.TC1a]: Áp dụng được các công cụ AI đơn giản (Chatbot AI) để giải quyết vấn đề đơn giản (gợi ý giải pháp cho nạn đói/dân số).

3. Phẩm chất

• Đồng cảm, chia sẻ với những khó khăn của cộng đồng dân cư các nước châu Phi.
• Yêu khoa học, biết khám phá, tìm hiểu các vấn đề xã hội.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV, SBT Lịch sử và Địa lí 7. 
• Hình ảnh, video (nếu có) về một số vấn đề xã hội tại châu Phi hiện nay như gia tăng dân số, nạn đói, xung đột quân sự,…
• Các nền tảng số: Google Earth, Quizizz/Kahoot, Công cụ AI (như ChatGPT/Gemini - nếu điều kiện cho phép).
• Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• SGK, SBT Lịch sử và Địa lí 7. 
• Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến dân cư, xã hội châu Phi (nếu có) và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV. 
• Điện thoại thông minh/máy tính bảng (nếu có) để tra cứu và tham gia hoạt động số.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: 

- Tạo kết nối giữa kiến thức của HS về dân cư, xã hội châu Phi với bài học.

- Tạo hứng thú, kích thích tò mò của người học. 

b. Nội dung: 

- Châu Phi là châu lục còn tổn tại nhiều vấn đề nổi cộm về dân cư và xã hội.

- Bằng hiểu biết của bản thân, em hãy nêu một số thông tin về dân cư và xã hội của châu Phi.

c. Sản phẩm học tập: Dựa vào kiến thức cá nhân, HS đưa ra các câu trả lời. HS không nhất thiết phải trả lời đúng.

d. Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV yêu cầu HS trình bày những hiểu biết của bản thân về dân cư và xã hội của châu Phi.

- GV đặt câu hỏi gợi mở cho HS:

+ Các em có biết khu vực nào trên thế giới có tỉ lệ gia tăng dân số cao nhất hiện nay? 

+ Những tác động của việc dân số tăng nhanh là gì?

+ Châu Phi đã làm thế nào để đối mặt với vấn để gia tăng dân số nhanh? 

+ Châu lục nào hiện nay đang thường xuyên lâm vào tình trạng thiếu lương thực?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS dựa vào những hiểu biết của mình để trả lời các câu hỏi của GV.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện 1-2 HS chia sẻ những thông tin về đặc điểm dân cư, xã hội châu Phi dựa vào hiểu biết cá nhân.

+ Châu Phi là khu vực có tỉ lệ gia tăng dân số cao nhất hiện nay. Châu lục này thường xuyên lâm vào tình trạng thiếu lương thực.

+ Dân số gia tăng nhanh dẫn đến việc chất lượng cuộc sống của người dân bị suy giảm, gây ra tình trạng thiếu lương thực, việc làm, chỗ ở,…

+ Để đối mặt với vấn đề gia tăng dân số nhanh, cần có các biện pháp nhằm ổn định dân số như kế hoạch hóa gia đình, tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân,…

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Châu Phi là châu lục còn tồn tại rất nhiều vấn đề nổi cộm về dân cư, xã hội như tỉ lệ gia tăng dân số cao; tình trạng nghèo đói, thiếu lương thực; trẻ em không được đến trường;… Để tìm hiểu rõ hơn về thực trạng này, chúng ta hãy cùng đi vào bài hôm nay – Bài 10: Vị trí địa lí, đặc điểm tự nhiên châu Phi.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Một số vấn đề dân cư, xã hội

a. Mục tiêu: 

- Trình bày được một số vấn đề nổi cộm về dân cư, xã hội châu Phi.

- Rèn luyện kĩ năng phân tích, khai thác số liệu.

b. Nội dung: GV cho HS làm việc theo nhóm, hướng dẫn HS đọc thông tin trong các mục 1a, 1b, 1c và bản số liệu (SGK tr. 133-134). Sau đó, thực hiện các nhiệm vụ:

1. Trình bày vấn đề tăng dân số tự nhiên ở châu Phi.

2. Trình bày vấn đề nạn đói ở châu Phi.

3. Trình bày vấn đề xung đột quân sự ở châu Phi.

c. Sản phẩm học tập: HS trình bày và ghi được vào vở một số vấn đề nổi cộm ở châu Phi: tỉ lệ tăng dân số tự nhiên cao, nạn đói, xung đột quân sự.

d. Tổ chức hoạt động :

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 2: Di sản lịch sử châu Phi

a. Mục tiêu: Trình bày được một số di sản lịch sử của châu Phi. 

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS đọc thông tin trong mục 2 (SGK tr.134), kết hợp quan sát hình ảnh để kể tên một số di sản lịch sử của châu Phi.

c. Sản phẩm học tập: HS kể được một số di sản lịch sử nổi tiếng của châu Phi.

d. Tổ chức hoạt động :

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Củng cố kiến thức về dân cư, xã hội châu Phi.

b. Nội dung:  HS sử dụng kiến thức đã học, khoanh vào đáp án đặt trước câu trả lời đúng.

c. Sản phẩm học tập: HS hoàn thành bài tập trắc nghiệm về đặc điểm dân cư, xã hội châu Phi.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: 

- Phát triển năng lực tìm hiểu địa lí, vận dụng kiến thức, kĩ năng Địa lí vào cuộc sống, năng lực tự chủ và tự học.

- Nâng cao khả năng tìm hiểu kiến thức thông qua hình ảnh, sách, báo, internet phục vụ học tập.

b. Nội dung: Sưu tầm thông tin về một di sản lịch sử nổi tiếng của châu Phi.

c. Sản phẩm học tập: Thông tin, hình ảnh HS sưu tầm được.

d. Tổ chức hoạt động:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV giao cho HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà: Sưu tầm thông tin về một di sản lịch sử nổi tiếng của châu Phi.

- GV yêu cầu sản phẩm đầu ra là một sản phẩm số.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tìm kiếm tài liệu và thực hiện ở nhà. 

- [3.1.TC1a]: HS sử dụng các phần mềm đơn giản (như Canva, PowerPoint hoặc công cụ chỉnh sửa ảnh trên điện thoại) để tạo một tấm "Infographic" (Đồ họa thông tin) hoặc một "Poster số" giới thiệu về di sản đó (gồm hình ảnh chọn lọc và thông tin ngắn gọn).

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS nộp file hình ảnh/bài trình chiếu lên Padlet của lớp hoặc gửi qua Zalo.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, kết thúc tiết học. 

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ 

- Ôn lại kiến thức đã học.

- Hoàn thành nhiệm vụ phần Vận dụng.

- Làm bài tập trong Sách bài tập Lịch sử và Địa lí 7 – Phần địa lí.

- Đọc và tìm hiểu trước Bài 11: Phương thức con người khai thác, sử dụng và bảo vệ thiên nhiên ở châu Phi.

Phiếu học tập

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..