Giáo án NLS Khoa học 5 kết nối Bài 13: Sinh sản của thực vật có hoa

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: HS nhớ lại một số nội dung đã học tiết trước. 

b. Cách tiến hành: 

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV nhận xét, dẫn dắt vào bài học mới: Các bộ phận của hoa tham gia vào quá trình thụ phấn, thụ tinh, tạo quả và hạt như thế nào? Chúng ta sẽ tìm hiểu ở Bài 13 – Sinh sản của thực vật có hoa – Tiết 2. 

- HS xem video, suy nghĩ trả lời câu hỏi.  

- HS trả lời câu hỏi.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

2. SỰ THỤ PHẤN, THỤ TINH, TẠO QUẢ VÀ HẠT

Hoạt động: Tìm hiểu vai trò của nhị và nhụy trong quá trình thụ phấn, thụ tinh, tạo hạt và quả

a. Mục tiêu: HS dựa vào sơ đồ nêu được vai trò của nhị và nhụy trong quá trình thụ phấn, thụ tinh, tạo hạt và quả. 

b. Cách tiến hành: 

- GV yêu cầu: Để dễ hình dung quá trình này, các nhóm hãy dùng thiết bị kết nối mạng, mở Google Tìm kiếm (Google Search) hoặc YouTube tra cứu từ khóa: 'Video mô phỏng quá trình thụ phấn và thụ tinh ở thực vật'. Hãy xem nhanh đoạn hoạt hình 1 phút để hiểu hạt phấn rơi vào đầu nhụy như thế nào nhé!

https://www.youtube.com/watch?v=vYwXj7i6rRM

- GV yêu cầu HS quan sát hình 6, làm việc nhóm 4 hoàn thành phiếu học tập số 2.

- GV mời đại diện 2 nhóm trình bày kết quả. Các nhóm còn lại chú ý lắng nghe và nhận xét.

- GV nhận xét, nhấn mạnh vai trò của nhị và nhụy trong quá trình thụ phấn, thụ tinh, tạo hạt và quả: Nhị giải phóng hạt phấn để thụ tinh với tế bào sinh dục cái nằm trong noãn ở bầu nhụy. Sau thụ tinh, noãn sau đó sẽ phát triển thành hạt, bầu nhụy phát triển thành quả.   

- GV kết luận: Sau khi hoa được thụ phấn, sự thụ tinh xảy ra, hình thành hợp tử. Hợp tử phát triển thành phôi, noãn phát triển thành hạt chứa phôi, bầu nhụy phát triển thành quả chứa hạt.  

- HS thực hành kỹ năng nhập từ khóa, tìm kiếm, duyệt và truy xuất dữ liệu đa phương tiện (video động) trên Internet để trực quan hóa quá trình sinh học trừu tượng.

- HS thực hiện nhiệm vụ. 

- Đại diện nhóm trình bày.

- HS lắng nghe. 

- HS lắng nghe, ghi nhớ. 

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: HS củng cố lại những kiến thức đã được học trong bài. 

b. Cách tiến hành:

- GV chia lớp thành các nhóm từ 4 – 6 HS thảo luận và trả lời các câu hỏi trắc nghiệm.

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot/Azota/Google Forms hoặc trang web kenhhoctap.edu.vn

- GV cung cấp mã QR hoặc đường Links cho HS chơi và làm bài tập:

Câu 1: Bộ phận nào của hoa bí ngô đực được minh họa trong hình dưới đây?

A. Nhị.

B. Nhụy.

C. Cuống hoa.

D. Cánh hoa. 

Câu 2: Bộ phận nào của hoa bí ngô cái được minh họa trong hình dưới đây?

A. Cuống hoa.

B. Cánh hoa.

C. Nhị. 

D. Nhụy 

Câu 3: Hợp tử được tạo thành ở giai đoạn nào trong sự sinh sản của thực vật có hoa?

A. Hình thành hạt.

B. Thụ tinh.

C. Hình thành quả.

D. Thụ phấn. 

Câu 4: Bộ phận số 1 trong hình dưới đây là

A. đài hoa. 

B. noãn.

C. nhụy hoa.

D. bao phấn.

Câu 5: Các bộ phận của hoa lưỡng tính là

A. đài, cánh, nhị hoặc nhụy hoa.

B. đài, cánh, nhị và nhụy hoa.

C. đài, cánh, hạt phấn và bầu nhụy.

D. vòi nhụy, bầu nhụy, chỉ nhị, hạt phấn.  

- GV mời đại diện nhóm giải thích lí do chọn đáp án dựa trên thống kê của phần mềm.

- GV nhận xét, chốt đáp án và bảng xếp hạng.

- HS tham gia trò chơi.

- HS dùng thiết bị nhóm truy cập và đọc câu hỏi trên màn hình thiết bị.

- HS thảo luận và bấm chọn đáp án đúng nhất trên máy.

- HS trình bày. 

- HS lắng nghe, tiếp thu.

2.1.CB2a: HS lựa chọn và sử dụng công nghệ số đơn giản (ứng dụng trắc nghiệm) để tương tác, tham gia trò chơi ôn tập kiến thức.

1.2.CB2a: HS phát hiện được độ tin cậy, phân tích dữ liệu chữ trên màn hình thiết bị để đánh giá và chọn ra đáp án trắc nghiệm chính xác nhất.

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

1. Vận dụng 1 – SGK trang 51

a. Mục tiêu: HS vận dụng được kiến thức về sự thụ phấn, thụ tinh, tạo quả và hạt, giải thích được một số hiện tượng tự nhiên. 

b. Cách tiến hành:

- GV yêu cầu HS quan sát hình 7 và hoàn thành bài tập: Quan sát hình 7 và cho biết khi hoa được hoặc không được thụ phấn, thụ tinh thì sự phát triển tiếp theo của hoa sẽ như thế nào. 

- GV mời đại diện 1 HS trình bày câu trả lời, các HS còn lại lắng nghe và nhận xét, 

- GV cho HS đọc mục “Em có biết” SGK trang 51. 

- GV hỏi thêm HS về mối quan hệ giữa ong, bướm và hoa: Có hai vườn nhãn, một vườn nuôi ong có năng suất cao hơn (quả nhiều hơn), thu nhập cao hơn vườn không nuôi ong. Em hãy giải thích. 

- HS quan sát hình, suy nghĩ trả lời. 

- HS trả lời: Nếu hoa không được thụ phấn, thụ tinh thì hạt và quả sẽ không thể hình thành được. 

- HS đọc. 

- HS giải thích: Vườn nuôi ong, ong lấy mật hoa sẽ thụ phấn cho hoa giúp tạo quả nhiều hơn, ong còn tạo mật nên sẽ có thu nhập cao hơn vườn không nuôi ong. 

2. Vận dụng 2 – SGK trang 51

a. Mục tiêu: HS đặt được câu hỏi về sự sinh sản của thực vật có hoa. 

b. Cách tiến hành:

- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm 4 thực hiện nhiệm vụ: Đặt câu hỏi tìm hiểu về sự sinh sản của một số cây có hoa theo gợi ý:

+ Cơ quan sinh sản và các bộ phận của cơ quan đó.

+ Sự hình thành quả và hạt,...

- GV gợi ý: Các nhóm hãy mở ứng dụng Chatbot AI (ChatGPT/Gemini). Hãy nhập chính những câu hỏi các em vừa nghĩ ra (Ví dụ: 'Cơ quan sinh sản của cây hoa bưởi là gì?') vào Chatbot. Cùng đọc xem AI trả lời có giống với kiến thức chúng ta vừa học không nhé!

- GV mời đại diện các nhóm chia sẻ kết quả thảo luận. 

- GV nhận xét, khen ngợi nhóm làm tốt.

- HS làm việc nhóm 4.

- HS thao tác đưa câu lệnh vào công cụ AI. Đọc, đối chiếu và kiểm chứng thông tin khoa học do máy tính trả lời với kiến thức thầy cô đã dạy.

- Đại diện nhóm trình bày: Cơ quan sinh sản của thực vật có hoa là gì? Cơ quan đó gồm những bộ phận nào? Hoa tạo ra quả, hạt khi nào?.... 

- HS lắng nghe. 

* CỦNG CỐ

- GV nhận xét, tóm tắt lại những nội dung chính của bài học theo nội dung “Em đã học”.

- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong giờ học, khen ngợi những HS tích cực; nhắc nhở, động viên những HS còn chưa tích cực, nhút nhát.

* DẶN DÒ                                                     

- Ôn tập kiến thức đã học.

- Về nhà tìm hiểu nội dung Bài 14: Sự phát triển của cây con.      

- HS lắng nghe, ghi nhớ. 

- HS lắng nghe, rút kinh nghiệm.

- HS lắng nghe và thực hiện. 

- HS lắng nghe và chuẩn bị cho tiết học sau.