Giáo án NLS KHTN 9 kết nối Bài 27: Acetic acid

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 27. ACETIC ACID

I. MỤC TIÊU

1. Về kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Quan sát mô hình hoặc hình vẽ, viết được công thức phân tử, công thức cấu tạo; nêu được đặc điểm cấu tạo của acetic acid.
• Quan sát mẫu vật hoặc hình ảnh, trình bày được một số tính chất vật lí của acetic acid: trạng thái, màu sắc, mùi vị, tính tan, khối lượng riêng, nhiệt độ sôi.
• Trình bày được phương pháp điều chế acetic acid bằng cách lên men ethylic alcohol.
• Trình bày được tính chất hóa học của acetic acid: phản ứng với quỳ tím, đá vôi, kim loại, oxide kim loại, base, phản ứng cháy, phản ứng ester hóa. Viết được các phương trình hóa học xảy ra.
• Tiến hành được (hoặc quan sát qua video) thí nghiệm của acetic acid (phản ứng với quỳ tím, đá vôi, kim loại, oxide kim loại, base, phản ứng cháy, phản ứng ester hóa), nhận xét, rút ra được tính chất hóa học cơ bản của acetic acid.
• Trình bày được ứng dụng của acetic acid (làm nguyên liệu, làm giấm).

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: Chủ động giao tiếp trong nhóm, trình bày rõ ý tưởng cá nhân và hỗ trợ nhau hoàn thành nhiệm vụ chung, tự tin và biết kiểm soát cảm xúc, thái độ khi nói trước nhiều người.
• Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thu thập và làm rõ thông tin có liên quan đến vấn đề; phân tích để xây dựng được các ý tưởng phù hợp. 

Năng lực đặc thù: 

• Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Nhận ra, giải thích được vấn đề thực tiễn dựa trên kiến thức khoa học tự nhiên.
• Năng lực tìm hiểu tự nhiên: 
• Sử dụng được ngôn ngữ, hình vẽ, sơ đồ, biểu bảng để biểu đạt quá trình tìm hiểu vấn đề và kết quả tìm kiếm.
• Viết được báo cáo sau quá trình tìm hiểu.
• Năng lực nhận thức khoa học tự nhiên: 
• Quan sát mô hình hoặc hình vẽ, viết được công thức phân tử, công thức cấu tạo; nêu được đặc điểm cấu tạo của acetic acid.
• Quan sát mẫu vật hoặc hình ảnh, trình bày được một số tính chất vật lí của acetic acid: trạng thái, màu sắc, mùi vị, tính tan, khối lượng riêng, nhiệt độ sôi.
• Trình bày được phương pháp điều chế acetic acid bằng cách lên men ethylic alcohol.
• Trình bày được tính chất hóa học của acetic acid: phản ứng với quỳ tím, đá vôi, kim loại, oxide kim loại, base, phản ứng cháy, phản ứng ester hóa. Viết được các phương trình hóa học xảy ra.
• Tiến hành được (hoặc quan sát qua video) thí nghiệm của acetic acid (phản ứng với quỳ tím, đá vôi, kim loại, oxide kim loại, base, phản ứng cháy, phản ứng ester hóa), nhận xét, rút ra được tính chất hóa học cơ bản của acetic acid.
• Trình bày được ứng dụng của acetic acid (làm nguyên liệu, làm giấm).

Năng lực số:

• 1.1.TC2a: Thảo luận về các tiêu chí tìm kiếm dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường số (Đánh giá độ tin cậy của các nguồn thông tin số về quy trình sản xuất giấm công nghiệp).
• 1.1.TC2b: HS tìm được thông tin  thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video, tổ chức được tìm kiếm dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường số.
• 2.1.TC2a: HS lựa chọn và sử dụng được các công nghệ số đơn giản (phần mềm trắc nghiệm/màn hình) để tương tác trả lời câu hỏi
• 5.3.TC2a: Phân biệt được các công cụ và công nghệ số có thể được sử dụng để tạo ra kiến thức rõ ràng cũng như các quy trình và sản phẩm đổi mới (Lựa chọn sử dụng phần mềm mô phỏng hóa học trực tuyến để quan sát cấu trúc không gian 3D của phân tử Acetic acid).

3. Phẩm chất

• Tham gia tích cực hoạt động nhóm phù hợp với khả năng của bản thân.
• Cẩn trọng, trung thực và thực hiện các yêu cầu trong bài học.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• Tài liệu: SGK, SGV Khoa học Tự nhiên 9, KHBD, bộ lắp ghép mô hình phân tử, dụng cụ thí nghiệm (ống nghiệm, giấy quỳ tím hoặc giấy chỉ thị pH, đèn cồn, ống hút nhỏ giọt), video về các phản ứng hóa học của acetic acid, hình ảnh về ứng dụng của acetic acid. 
• Thiết bị dạy học: Máy tính, máy chiếu.
• Video AI được tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học

2. Đối với học sinh

• Tài liệu: SGK Khoa học Tự nhiên 9 
• Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học theo yêu cầu của GV.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: HS có hứng thú học tập, nhu cầu tìm hiểu; dùng những kiến thức, kĩ năng cần thiết để thực hiện yêu cầu, khám phá kiến thức mới. 

b. Nội dung: Quan sát hình ảnh GV cung cấp và thực hiện yêu cầu theo hướng dẫn của GV. 

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về chất tạo nên vị chua của giấm.

d. Tổ chức thực hiện

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS: Xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó 

1.1.TC2b: HS tìm được thông tin thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video 

- GV yêu cầu HS quan sát hình ảnh sau:

Một số loại giấm ăn

- GV yêu cầu HS nhớ lại kiến thức đã học, trả lời câu hỏi: Loại chất nào đã tạo nên vị chua của giấm?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS làm việc cá nhân, quan sát hình và suy nghĩ trả lời câu hỏi của GV. 

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời 2 – 3 HS trả lời câu hỏi: Acid đã tạo nên vị chua của giấm.

- Các HS khác lắng nghe để nhận xét câu trả lời của bạn mình.

- GV khuyến khích HS có thể có nhiều ý kiến khác nhau trong quá trình thực hiện bài tập. 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, dẫn dắt HS vào bài học: Trong giấm có acid giúp tạo vị chua. Vậy chất này có có công thức, đặc điểm như thế nào? Acid trong giấm có tính chất vật lí và tính chất hóa học gì? Chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay để biết câu trả lời nhé - Bài 27 – Acetic acid. 

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Công thức và đặc điểm cấu tạo

a. Mục tiêu: HS viết được công thức phân tử, công thức cấu tạo đầy đủ và công thức cấu tạo thu gọn của acetic acid.

b. Nội dung: HS quan sát, lắp ghép mô hình phân tử acetic acid, đọc các thông tin trong SGK trang 123 và thực hiện yêu cầu ở mục câu hỏi và bài tập.

c. Sản phẩm: Mô hình phân tử acetic acid; câu trả lời của HS về công thức và đặc điểm cấu tạo của phân tử này.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 2. Tính chất vật lí

a. Mục tiêu: HS nêu được một số tính chất vật lí đặc trưng của acetic acid.

b. Nội dung: HS đọc thông tin trong SGK trang 124 và hoàn thành yêu cầu của GV.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về một số tính chất vật lí đặc trưng của acetic acid. 

d. Tổ chức hoạt động:

Hoạt động 3. Tính chất hóa học

a. Mục tiêu: HS trình bày được tính chất hóa học cơ bản của acetic acid và mô tả được sự khác biệt so với các acid vô cơ đã học.

b. Nội dung: HS đọc thông tin trong SGK trang 124-126, quan sát video và hoàn thành câu hỏi trong phiếu bài tập.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về một số tính chất hóa học cơ bản của acetic acid.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 4. Điều chế và ứng dụng

a. Mục tiêu: HS nêu được nguyên liệu, phương pháp điều chế và ứng dụng của acetic acid.

b. Nội dung: HS đọc thông tin trong SGK trang 126 và trả lời câu hỏi mục Câu hỏi và bài tập.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về nguyên liệu, phương pháp điều chế và ứng dụng của acetic acid.

d. Tổ chức hoạt động:

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Củng cố kiến thức, giúp HS chỉ ra được đặc điểm và cấu tạo phân tử acetic acid; trạng thái và tính chất vật lí, tính chất hóa học của acetic acid; phương pháp điều chế và ứng dụng của acetic acid.

b. Nội dung: HS trả lời các câu hỏi trắc nghiệm liên quan đến nội dung bài học.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về đặc điểm và cấu tạo phân tử acetic acid; trạng thái và tính chất vật lí, tính chất hóa học của acetic acid; phương pháp điều chế và ứng dụng của acetic acid. 

d. Tổ chức thực hiện

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz (hoặc PowerPoint tương tác).

2.1.TC2a: HS lựa chọn và sử dụng được các công nghệ số đơn giản (phần mềm trắc nghiệm/màn hình) để tương tác trả lời câu hỏi

Câu 1. Acetic acid không tác dụng với

A. Al.                    B. Au.                   C. Mg.                  D. Zn.

Câu 2. Acetic acic được điều chế bằng phương pháp

A. lên men giấm.                                B. lên men rượu.                       

C. lên men acid vô cơ.                         D. lên men muối.

Câu 3. Công thức của acetic acid là 

A. CH₄.                                              B. CH₃COOH.      

C. CH₃COOCH₃.                               D. CH₃OH.

Câu 4. Acetic acid không có ứng dụng

A. sản xuất tơ.                                    B. sản xuất giấm ăn.                           

C. sản xuất muối ăn.                          D. sản xuất chất kết dính.

Câu 5. Nồng độ acetic acid trong giấm ăn thường là

A. 10-13%.           B. 6-7%.               C. 1-2%.               D. 2-5%.

Câu 6. Giấm ăn làm quỳ tím chuyển sang màu

A. xanh.                B. đỏ.                    C. vàng.                D. nâu.

Câu 7. Acetic acid phản ứng với chất nào sau đây sẽ sinh ra khí carbon dioxide?

A. CaCO₃.            B. NaCl.               C. Cu.                            D. Mg.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tiếp nhận, thực hiện làm bài tập trắc nghiệm theo yêu cầu.

- GV quan sát và hỗ trợ, hướng dẫn. 

Bước 3 : Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 2 – 3 HS trình bày kết quả: 

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án.

- GV chuyển sang nội dung vận dụng. 

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..