Giáo án NLS Mĩ thuật 8 kết nối Bài 15: Ngành, nghề liên quan đến mĩ thuật tạo hình

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 15: NGÀNH, NGHỀ LIÊN QUAN ĐẾN MĨ THUẬT TẠO HÌNH

(2 tiết)

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Hiểu được vai trò của mĩ thuật trong đời sống văn hóa xã hội.
• Liệt kê được một số ngành nghề liên quan đến mĩ thuật tạo hình.
• Viết được một bài luận hoặc làm một đoạn video clip,... giới thiệu ngành nghề liên quan đến mĩ thuật tạo hình.
• Liên hệ thực tế và bước đầu có ý thức tìm hiểu công việc liên quan đến lĩnh vực mĩ thuật tạo hình phù hợp với năng lực bản thân.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

• Liệt kê được một số ngành, nghề liên quan đến mĩ thuật tạo hình.
• Liên hệ thực tế, tập hợp các dữ liệu liên quan để thực hiện một bài thuyết trình theo hình thức video clip hoặc bản đồ tư duy,... giới thiệu ngành, nghề liên quan đến mĩ thuật tạo hình.

Năng lực số (NLS):

• [1.1.TC2b]: Tổ chức được chiến lược tìm kiếm thông tin về nhu cầu tuyển dụng, cơ sở đào tạo các ngành mĩ thuật trên môi trường số.
• [6.2.TC2a]: Sử dụng được các công cụ AI tạo sinh (như ChatGPT, Gemini) để hỗ trợ tổng hợp thông tin, lập dàn ý cho bài thuyết trình hoặc kịch bản video giới thiệu ngành nghề.
• [3.1.TC2a]: Áp dụng được các phần mềm biên tập (Canva, PowerPoint, CapCut) để tạo ra các sản phẩm truyền thông số (Infographic, Video) có tính thẩm mỹ cao.
• [2.2.TC2a]: Chia sẻ được sản phẩm dự án nghề nghiệp lên các nền tảng số phù hợp để trao đổi và nhận phản hồi từ bạn bè.

3. Phẩm chất

• Có ý thức tìm hiểu công việc liên quan đến lĩnh vực Mĩ thuật tạo hình phù hợp với năng lực của bản thân.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC 

1. Đối với giáo viên

• Giáo án, SGK, SGV Mĩ thuật 8.
• Một số hình ảnh, video clip liên quan đến mĩ thuật tạo hình để trình chiếu PowerPoint.
• Hình ảnh về các công đoạn thực hiện ngành, nghề liên quan đến lĩnh vực Mĩ thuật tạo hình: Hội dọa, Đồ họa tranh in, Điêu khắc để minh họa cho HS quan sát trực tiếp.
• Một số SPMT của họa sĩ theo một số hình thức thể hiện khác nhau như: sơ đồ tư duy, video clip,...
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Ứng dụng AI Chatbot, phần mềm thiết kế/làm video, bảng cộng tác trực tuyến (Padlet).
• Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• SGK Mĩ thuật 8.
• Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
• Điện thoại thông minh/Máy tính bảng/Laptop có kết nối Internet (nếu điều kiện cho phép)

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Gợi mở, kích thích HS mong muốn tìm hiểu về các nội dung mới, lí thú của bài học.

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS tham gia trò chơi Ai nhanh hơn.

c. Sản phẩm học tập: HS tham gia trò chơi tích cực.

d. Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia lớp thành 2 nhóm và tổ chức trò chơi Ai nhanh hơn.

- GV nêu luật chơi: Từng thành viên trong 2 nhóm sẽ viết lên bảng các ngành, nghề liên quan đến mĩ thuật tạo hình mà mình biết. Mỗi thành viên viết một đáp án và chuyền phấn cho bạn tiếp theo. Thời gian thực hiện là 3 phút. Sau đó, GV sẽ tổng hợp kết quả, đội nào liệt kê được nhiều ngành nghề hơn sẽ giành chiến thắng.

- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tham gia tích cực trò chơi Ai nhanh hơn.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV tổng hợp đáp án trên bảng:

Gợi ý: 

Một số ngành, nghề liên quan đến mĩ thuật tạo hình là: Hội họa, Điêu khắc, Đồ họa tranh in, Nhiếp ảnh, Thiết kế nội thất, Nghệ sĩ đa phương tiện, Thiết kế thời trang, Biên tập phim và video,...

- GV mời HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, công bố nhóm thắng cuộc.

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Nghệ thuật là một hình thái ý thức xã hội đặc biệt, phản ánh hiện thức và truyền đạt tư tưởng, tình cảm bằng hình tượng sinh động, cụ thể, gợi cảm. Do nhu cầu và thực hiện cuộc sống sinh động, phong phú, có nhiều loại hình nghệ thuật xuất hiện: Nghệ thuật hội họa, nghệ thuật văn học, nghệ thuật sân khấu, nghệ thuật điện ảnh,… Để tìm hiểu rõ hơn, chúng ta cùng đến với bài hôm nay – Bài 15: Ngành, nghề liên quan đến mĩ thuật tạo hình.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Quan sát

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Biết những công việc liên quan đến lĩnh vực Mĩ thuật tạo hình.

- Biết được các công việc của họa sĩ chuyên ngành khác nhau liên quan đến lĩnh vực Mĩ thuật tạo hình.

b. Nội dung: 

- HS tìm hiểu về đặc điểm của một số hình ảnh liên quan của ngành Hội họa, Đồ họa tranh in và Điêu khắc.

- HS nhận biết được công đoạn và nguyên liệu để tạo ra sản phẩm mĩ thuật tạo hình.

c. Sản phẩm học tập: Có kiến thức cơ bản về tác phẩm và ngành, nghề liên quan đến mĩ thuật tạo hình.

d.Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Hoạt động 2: Thể hiện

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Biết cách khai thác thông tin hoặc dữ liệu hình ảnh giới thiệu về những công việc liên quan đến mĩ thuật tạo hình.

- Thực hiện SPMT dưới dạng thuyết trình qua sơ đồ tư duy, PowerPoint hoặc video clip.

b. Nội dung: 

- HS tìm hiểu các bước thực hiện SPMT.

- HS thực hiện được bài thuyết trình theo nhóm dưới dạng trình bày yêu thích.

c. Sản phẩm học tập: Bài thuyết trình theo cá nhân/ nhóm lựa chọn một trong các hình thức: PowerPoint, sơ đồ tư duy, video clip,...

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV giao nhiệm vụ: Làm bài thuyết trình (Slide/Infographic/Video) giới thiệu một ngành, nghề mĩ thuật tạo hình yêu thích và thực hiện thuyết trình theo nhóm để giới thiệu.

- GV tổ chức cho HS đọc các gợi ý về cách giới thiệu ngành, nghề liên quan trong mĩ thuật tạo hình ở SGK tr.64 để làm rõ hơn các nội dung cần thực hiện.

Gợi ý:

Bước 1: Lựa chọn ngành, nghề mĩ thuật tạo hình và lựa chọn hình ảnh để thể hiện thông qua sưu tầm trên sách, báo, internet,...

Bước 2: Sắp xếp hình ảnh để thể hiện nội dung.

Bước 3: Viết lời giới thiệu về đặc điểm của ngành, nghề mĩ thuật truyền thống, cơ sở đào tạo, hoạt động đặc trưng, thị trường,...

Bước 4: Trao đổi trong nhóm và hoàn thiện bài giới thiệu.

- GV mời 1-2 HS đọc mục Em có biết để mở rộng kiến thức và có thêm gợi ý để thực hiện bài thuyết trình.

- GV hướng dẫn HS lựa chọn hình thức trình bày:

+ Ý tưởng trình bày.

+ Hình thức trình bày phù hợp với khả năng và kĩ năng thực hiện.

+ Chủ đề phù hợp,...

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát, thảo luận và thực hiện nhiệm vụ.

- [1.2.TC2a]: HS truy cập các trang web tuyển dụng (TopCV, VietnamWorks) hoặc trang web của các trường Đại học Mĩ thuật để tìm kiếm và đánh giá độ tin cậy của các thông tin về: Kỹ năng yêu cầu, cơ hội việc làm, mức lương.

- [6.2.TC2a]: Sử dụng AI Chatbot (ChatGPT/Gemini) để hỗ trợ tổng hợp thông tin và gợi ý kịch bản video hoặc dàn ý bài thuyết trình. Ví dụ prompt: "Hãy đóng vai chuyên gia hướng nghiệp, lập dàn ý bài giới thiệu nghề Thiết kế Đồ họa cho học sinh lớp 8 gồm: Mô tả, Yêu cầu, Cơ hội".

- [3.1.TC2a]: Sử dụng Canva (để làm Infographic/Slide) hoặc CapCut (để làm Video). Áp dụng các mẫu thiết kế (Templates) có sẵn để đảm bảo tính thẩm mỹ về bố cục và màu sắc.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận. 

- GV mời đại diện HS trình bày phần thuyết trình của nhóm về ngành, nghề mĩ thuật tạo hình yêu thích. 

- Các nhóm hoàn thiện sản phẩm số và gửi link cho GV.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận. 

- GV chuyển sang hoạt động mới.

Hoạt động 3: Thảo luận

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Trưng bày SPMT và trình bày những cảm nhận trước nhóm, lớp.

- Biết cách nhận xét, đánh giá SPMT của bạn, nhóm.

b. Nội dung: 

- GV hướng dẫn HS quan sát SPMT của bạn, nhóm đã thực hiện.

- HS thảo luận theo các câu hỏi gợi ý trong SGK tr.65.

c. Sản phẩm: Cảm nhận của bản thân và phân tích được SPMT của bạn, nhóm.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Giúp HS gắn kết kiến thức đã học với việc tìm hiểu tri thức liên quan. Từ đó, HS hình thành khả năng tự học và khả năng lựa chọn, sử dụng các hình thức thể hiện liên quan đến yêu cầu cần đạt.

b. Nội dung: Giới thiệu về tác giả, tác phẩm qua hình thức vẽ sơ đồ hoặc làm video clip.

c. Sản phẩm: Bài luận ngắn từ 8 – 10 dòng.

d. Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1: Viết bài luận ngắn giới thiệu sự đa dạng và ý nghĩa của ngành, nghề thuộc lĩnh vực mĩ thuật tạo hình.

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV giao nhiệm vụ: Viết bài luận ngắn giới thiệu sự đa dạng và ý nghĩa của ngành, nghề thuộc lĩnh vực mĩ thuật tạo hình.

- GV hướng dẫn HS thực hiện theo các nội dung gợi ý: đặc trưng công đoạn thực hiện, chất liệu, chất cảm,...

- [3.1.TC2b] GV yêu cầu HS: Soạn thảo văn bản trên máy tính/điện thoại (Word/Google Docs). Sử dụng các công cụ kiểm tra chính tả và định dạng văn bản để trình bày bài luận chuyên nghiệp, rõ ràng.

- [6.2.TC2a] GV khuyến khíc HS: Có thể sử dụng AI để làm trắc nghiệm tính cách/hướng nghiệp (ví dụ: MBTI test online) để có thêm cơ sở tham khảo khi chọn nghề viết luận.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lắng nghe gợi ý, thực hiện nhiệm vụ ở nhà.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện một số HS trình bày sản phẩm trước lớp. 

- Nộp file bài làm qua Zalo/Email.

- GV yêu cầu các HS khác quan sát, nhận xét, đặt câu hỏi (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và tuyên dương sản phẩm thể hiện tốt. 

- GV chuyển sang nội dung mới.

Nhiệm vụ 2: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

Câu 1: Nhóm ngành nào sau đây thuộc mĩ thuật tạo hình?

A. Thiết kế thời trang, thiết kế đồ họa, thiết kế nội thất.

B. Hội họa, điêu khắc, đồ họa tạo hình, mĩ thuật ứng dụng.

C. Kiến trúc, điêu khắc, thiết kế cảnh quan.

D. Nhiếp ảnh, điện ảnh, múa.

Câu 2: Công việc chính của nhà điêu khắc là gì?

A. Vẽ tranh phong cảnh.

B. Thiết kế nhà ở.

C. Tạo ra các tác phẩm nghệ thuật 3 chiều (tượng, phù điêu...).

D. Thiết kế thời trang.

Câu 3: Ngành nào chuyên về việc sửa chữa, bảo quản các tác phẩm nghệ thuật cổ?

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..