Giáo án NLS Ngữ văn 7 kết nối Bài 5: Viết văn bản tường trình

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV cho HS tìm hiểu, trao đổi về phần giới thiệu thể thức cùa VB tường trình trong SHS. Có thể nêu câu hỏi để lưu ý HS vẽ những điểm chính:

+ Vì sao phải ghi quốc hiệu và tiêu ngữ trong bản tường trình? 

+ Vì sao phải thuật lại vụ việc với đầy đủ thông tin về thời gian, địa điểm, những người có liên quan, nguyên nhân, diễn biến, hậu quả, người chịu trách nhiệm?

-        Vì sao cần có lời cam đoan cuối bản tường trình? 

- GV cung cấp link bảng Padlet chung. Các nhóm sử dụng thiết bị cá nhân để "gắn thẻ ghi chú" liệt kê các thành phần của VB tường trình (Quốc hiệu, Tiêu ngữ, Tên văn bản, Người nhận, Nội dung, Chữ ký...) lên không gian số để hệ thống hóa kiến thức nhanh chóng.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe câu hỏi, thảo luận nhóm và hoàn thành yêu cầu.

- HS dựa vào SHS để trình bày các yêu cầu.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe và nhận xét, góp ý, bổ sung.

Dự kiến sản phẩm:

+ Cần ghi quốc hiệu, tiêu ngữ trong VB tường trình để xác định đây là VB giao tiếp hành chính.

+ Phải thuật lại sự việc với đầy đủ thông tin để người hoặc cơ quan đảm nhiệm chức năng giải quyết vụ việc có đủ cơ sở để xem xét, giải quyết vấn đề.

+ Cần có lời cam đoan cuối bản tường trình để nêu cao trách nhiệm của người làm bản tường trình.

Bước 4: Đánh giá kết quả HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức > Ghi lên bảng.

- Sau khi HS trả lời, GV khái quát lại các yêu cầu đối với bài văn biểu cảm về con người hoặc sự việc. GV có thể phân tích thêm đế HS hiểu rõ vì sao kiểu bài văn này lại cần phải đáp ứng những yêu cầu đó.

Lưu ý: Nếu bản tường trình được viết tay, chú ý chừa lề hợp lí; không viết sát mép giấy bên trái, bên phải; không để phần trên trang giấy có khoảng trống quá rộng. Nếu bản tường trình được đánh máy, cần dùng khổ giấy A4; phông chữ tiếng Việt Times New Roman; cỡ chữ thường là 13 - 14; lề trang cách mép trên và mép dưới 20 - 25 mm, cách mép trái 30 - 35 mm, cách mép phải 15-20 mm..

1. Thể thức của văn bản tường trình

• Phía trên cùng văn bản ghi quốc hiệu và tiêu ngữ (chính giữa dòng).
• Ghi địa điểm và thời gian viết tường trình (góc bên phải).
• Tên văn bản tường trình ghi chính giữa. Dòng trên ghi ba chữ BẢN TƯỜNG TRÌNH (chữ in hoa), dòng dưới ghi: Về việc...
• Dưới tên văn bản, ghi tên người hoặc cơ quan nhận bản tường trình sau cụm từ Kính gửi.
• Nếu thông tin về người viết tường trình (họ và tên; chức danh: chức vụ; đơn vị học tập, công tác), có thể bắt đầu bằng cụm từ Tôi tên là hoặc Tôi là..
• Ghi nội dung chính: thuật lại vụ việc với đầy đủ thông tin về thời gian, địa điểm, những người có liên quan, nguyên nhân, diễn biến, hậu quả, người chịu trách nhiệm.
• Ghi lời cam đoan về sự khách quan, trung thực của nội dung tường trình cùng lời hứa hoặc đề nghị đối với người (cơ quan) xử lí vụ việc.
• Sau cùng, người viết tường trình kí và ghi đầy đủ họ, tên.

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV cho HS tự nghiên cứu phần Thực hành viết theo các bước trong SHS, trang 122 - 123, trao đổi về những điểm còn chưa rõ.

- GV phân tích cho HS thấy ý nghĩa quan trọng của việc đặt tên cho bản tường trình: chính cái tên sẽ chi phối toàn bộ việc lựa chọn và sắp xếp chi tiết cần viết.

- GV lưu ý: Nếu  chọn viết tường trình về một vụ việc mang tính chất giả định, cần lưu ý các em mấy điểm cơ bản: các chi tiết của vụ việc phải được hình dung sáng rõ và sắp xếp hợp lí; cái được xem là “hậu quả” phải hệ trọng đến mức người tham dự, chứng kiến phải có trách nhiệm tường trình (không nên viết về những chuyện vụn vặt mà các bên liên quan có thế tự giải quyết một cách đơn giản, nhẹ nhàng).

- GV gợi ý cho HS trong bước tìm ý, HS có thể sử dụng AI để hỗ trợ gợi ý các chi tiết bằng lệnh: "Hãy gợi ý 3 nguyên nhân khách quan và 3 nguyên nhân chủ quan thường gặp dẫn đến việc làm hỏng thiết bị điện tử trong trường học để tôi chọn lọc đưa vào bản tường trình".

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe yêu cầu, thực hiện theo các bước để viết bài. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận hoạt động và thảo luận

- GV gọi HS trình bày phần chuẩn bị.

- Các HS khác góp ý, bổ sung cho bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức > ghi lên bảng.

Đề bài: Tường trình về một vụ việc có thật trong đời sống mà bản thân em có liên quan hoặc một tình huống giả định.

2. Thực hành viết theo các bước

a. Trước khi viết

- Xác định  mục đích viết và người đọc.