Giáo án NLS Tin học 10 kết nối Bài 16: Ngôn ngữ lập trình bậc cao và Python

Ngày soạn: .../.../...

Ngày dạy: .../.../...

CHỦ ĐỀ 5: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ VỚI SỰ TRỢ GIÚP CỦA MÁY TÍNH

BÀI 16: NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH BẬC CAO VÀ PYTHON

(2 tiết)

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Học xong bài này, HS đạt các yêu cầu sau:

• Biết khái niệm ngôn ngữ lập trình bậc cao với ngôn ngữ lập trình bậc cao Python.
• Phân biệt được chế độ gõ lệnh trực tiếp và chế độ soạn thảo chương trình trong môi trường lập trình Python.
• Biết cách tạo một chương trình Python.

2. Năng lực 

 - Năng lực chung:

• Tự chủ và tự học, chủ động tìm hiểu, đọc và tìm kiếm thêm các tài liệu liên quan đến nội dung bài học.
• Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo nhóm và thể hiện sự sáng tạo.
• Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và trao đổi công việc với giáo viên.

- Năng lực riêng: 

• Thực hành được việc tạo và chạy một chương trình trên Python.

- Năng lực số:

• 6.2.NC1b: Sử dụng trợ lý AI để tìm hiểu về lịch sử, ứng dụng của Python hoặc hỗ trợ giải thích các lỗi cú pháp cơ bản.
• 5.2.NC1b: Vận hành thành thạo môi trường lập trình (IDLE hoặc Code Editor) để soạn thảo, lưu trữ và thực thi mã nguồn.
• 1.1.NC1a: Tuân thủ quy tắc đặt tên tệp (.py), quản lý thư mục lưu trữ mã nguồn khoa học.
• 3.1.NC1a: Tạo ra chương trình máy tính đầu tiên (“Xin chào”) như một sản phẩm số đơn giản.

3. Phẩm chất

• Hình thành ý thức trách nhiệm, tính cẩn thận khi làm việc nhóm, phẩm chất làm việc chăm chỉ, chuyên cần để hoàn thành một nhiệm vụ.
• Tự giải quyết vấn đề có sáng tạo và linh hoạt trong quá trình suy nghĩ.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 

1. Đối với GV

- KHBD, tài liệu giảng dạy, giáo án PPT.

- Phòng thực hành máy tính cài sẵn Python và kết nối Internet.

- Máy chiếu.

- Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với HS 

- SGK, SBT, vở ghi.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG 

a) Mục tiêu: HS được gợi mở về ngôn ngữ bậc cao.

b) Nội dung: HS quan sát hình ảnh, dựa vào hiểu biết để trả lời câu hỏi.

c) Sản phẩm: Từ yêu cầu, HS vận dụng kiến thức để thực hiện yêu cầu GV đưa ra.

d) Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ: 

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV chiếu hình ảnh và yêu cầu HS: "Em hãy quan sát các đoạn chương trình được viết bằng ngôn ngữ lập trình khác nhau trong Hình 16.1 và cho biết câu lệnh trong ngôn ngữ lập trình nào là dễ hiểu nhất."

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập: 

- HS xem video và suy nghĩ câu trả lời.

- HS chú ý theo dõi, suy nghĩ câu trả lời.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận: 

- GV gọi một số HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung:

+ Ngôn ngữ máy: toàn số 0, 1

+ Hợp ngữ: có cả số và chữ

+ Python: nhiều chữ, có nhiều từ tiếng Anh hoàn chỉnh, gần giống ngôn ngữ tự nhiên.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện: 

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.

[6.1.NC1a: HS sử dụng công cụ AI hoặc sản phẩm số do GV cung cấp để tiếp nhận thông tin, trả lời câu hỏi đơn giản.

2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).

1.1.NC1a: HS tiếp cận, khai thác được thông tin từ nguồn học liệu số dưới sự hướng dẫn của GV.]

- GV dẫn dắt HS vào bài học mới.

Python là ngôn ngữ lập trình bậc cao, được thiết kế với ưu điểm nổi bật là dễ đọc, dễ học và dễ nhớ. Nội dung của ngôn ngữ lập trình Python sẽ được chỉ ra cụ thể hơn trong bài học - Bài 16: Ngôn ngữ lập trình bậc cao và Python.

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động 1: Ngôn ngữ lập trình bậc cao

a) Mục tiêu: HS tìm hiểu ngôn ngữ lập trình bậc cao và biết được rằng Python là ngôn ngữ lập trình bậc cao phổ biến hiện nay trên thế giới.

b) Nội dung: HS đọc SGK và trả lời câu hỏi, thảo luận nhóm xây dựng kiến thức bài mới, củng cố bằng cách trả lời Câu hỏi và bài tập củng cố SGK trang 87.

c) Sản phẩm: HS nêu được khái niệm ngôn ngữ lập trình bậc cao và ngôn ngữ lập trình bậc cao Python.

d) Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 2: Môi trường lập trình Python

a) Mục tiêu: HS làm quen với môi trường và giao diện tương tác của Python, phân biệt dấu nhắc, con trỏ soạn thảo và lệnh, hiểu được cách gõ lệnh và thực hiện lệnh Python.

b) Nội dung: HS trả lời câu hỏi xây dựng bài về môi trường lập trình Python, làm Câu hỏi và bài tập củng cố (SGK – tr88).

c) Sản phẩm: HS nhận biết được hai chế độ làm việc với Python: chế độ gõ lệnh trực tiếp và chế độ soạn thảo chương trình.

d) Tổ chức thực hiện: 

Hoạt động 3: Một số lệnh Python đầu tiên

a) Mục tiêu: HS tìm hiểu một số lệnh ban đầu trong chế độ gõ lệnh trực tiếp, đó là các biểu thức tính toán trên dòng lệnh, nhận biết kiểu dữ liệu số nguyên, số thực và xâu kí tự, cuối cùng là lệnh print().

b) Nội dung: HS làm quen với câu lệnh của Python, quan sát kết quả thực hiện lệnh.

c) Sản phẩm: HS nhận biết được một số lệnh ban đầu của Python.

d) Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 4: Thực hành

a) Mục tiêu: HS thực hành tạo một tệp chương trình mới, sau đó nhập chương trình đơn giản Bai1.py và chạy chương trình, quan sát kết quả.

b) Nội dung: HS thực hành theo các bước đã mô tả trong SGK.

c) Sản phẩm: HS tạo, nhập và chạy chương trình có tên Bai1.py.

d) Tổ chức thực hiện:

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a) Mục tiêu: HS củng cố lại kiến thức về một số lệnh Python.

b) Nội dung: HS vận dụng các kiến thức đã học hoàn thành Luyện tập 1, 2, 3 (SGK - tr90).

c) Sản phẩm học tập: HS viết các lệnh để tính giá trị biểu thức, nhận biết lỗi sai trong lệnh và sử dụng lệnh print().

d) Tổ chức thực hiện: 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a) Mục tiêu: Học sinh thực hiện làm bài tập vận dụng để nắm vững kiến thức.

b) Nội dung: HS sử dụng SGK và vận dụng kiến thức đã học để làm bài tập Vận dụng 1, 2 (SGK – tr90).

c) Sản phẩm: HS thực hiện các lệnh và quan sát kết quả.

d) Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ

- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm 4 hoàn thành bài tập Vận dụng 1, 2 (SGK - tr90).

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tự phân công nhóm trưởng, hợp tác thảo luận đưa ra ý kiến.

- GV điều hành, quan sát, hỗ trợ.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận, các nhóm khác theo dõi, đưa ý kiến.

Gợi ý thực hiện:

Câu 1. Xâu kí tự khi được nhập giữa ba dấu nháy kép sẽ như sau:

[5.2.NC1b: HS khám phá và vận dụng tính năng mở rộng của cú pháp lệnh để tối ưu hóa quy trình viết mã.]

Câu 2. Viết chương trình Python in ra màn hình bằng nhân trong phạm vi 10. Ví dụ chương trình sau in ra bảng nhân 5:

[3.4.NC1a: HS viết được chương trình Python giải quyết bài toán cụ thể.]

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

- GV nhận xét, đánh giá, đưa ra một vài ý mà HS còn thiếu, chốt đáp án.

* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

• Ghi nhớ kiến thức trong bài. 
• Hoàn thành các bài tập trong SBT.
• Chuẩn bị bài mới Bài 17 - Biến và lệnh gán.