Giáo án NLS Tin học 10 kết nối Bài 4: Hệ nhị phân và dữ liệu số nguyên
Giáo án NLS Tin học 10 kết nối tri thức Bài 4: Hệ nhị phân và dữ liệu số nguyên. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh làm quen và ứng dụng công nghệ, tin học. KHBD này là file word, tải về dễ dàng. Là mẫu giáo án mới nhất năm 2026 để giáo viên dạy tốt môn Tin học 10.
=> Giáo án tích hợp NLS Tin học 10 kết nối tri thức
Các tài liệu bổ trợ
BÀI 4: HỆ NHỊ PHÂN VÀ DỮ LIỆU SỐ NGUYÊN (2 TIẾT)
I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức: Học xong bài này, HS đạt các yêu cầu sau:
- Biết được hệ nhị phân và cách biểu diễn số nguyên trong máy tính.
- Giải thích được ứng dụng của hệ nhị phân để tính toán trong máy tính.
2. Năng lực
- Năng lực chung:
- Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, làm việc nhóm và thể hiện sự sáng tạo.
- Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và trao đổi công việc với giáo viên.
- Năng lực riêng:
- Chuyển đổi được số từ hệ thập phân sang hệ nhị phân.
- Thực hiện các phép tính cộng và nhân trong hệ nhị phân.
3. Phẩm chất
- Nâng cao khả năng tự học và ý thức học tập, có ý thức làm việc nhóm, tôn trọng ý kiến các thành viên khi hợp tác.
- Tự giải quyết vấn đề có sáng tạo.
- Chăm học, ham học, có tinh thần tự học; chịu khó đọc sách giáo khoa, tài liệu và thực hiện các nhiệm vụ cá nhân.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với GV: SGK, Tài liệu giảng dạy, giáo án PPT.
2. Đối với HS: SGK, SBT, vở ghi, giấy nháp, đồ dùng học tập (bút, thước...), bảng nhóm, bút viết bảng nhóm.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU)
a) Mục tiêu: HS được gợi mở về hệ nhị phân và biểu diễn số nguyên.
b) Nội dung: HS trả lời câu hỏi về lợi ích của việc đổi hệ thập phân sang hệ nhị phân và các câu hỏi gợi mở.
c) Sản phẩm: HS trả lời được câu hỏi về lợi ích của việc đổi các số từ hệ thập phân sang hệ nhị phân.
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ:
- GV yêu cầu HS: Trong hệ thập phân, mỗi số có thể được phân tích thành tổng các lũy thừa của 10 với hệ số của mỗi số hạng chính là các chữ số tương ứng của số đó. Ví dụ số 513 có thể viết thành: 5 × 102 + 1 × 101 + 3 × 100.
Ta cũng có thể phân tích một số thành tổng các lũy thừa của 2, chẳng hạn 13 có thể viết thành: 1 × 23 + 1 × 22 + 0 × 21 + 1 × 20 với các hệ số chỉ là 0 hay 1.
Khi đó, có thể thể hiện 13 bởi 1101 được không? Em hãy cho biết việc thể hiện giá trị của một số bằng dãy bit có lợi gì?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ: HS chú ý lắng nghe, suy nghĩ câu trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả học tập, thảo luận: GV gọi một số HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện: GV đánh giá kết quả của HS, trên cơ sở đó dẫn dắt HS vào bài học mới.
- GV dẫn dắt vào bài học: Để hiểu hệ nhị phân có lợi ích gì khi sử dụng máy tính để lưu trữ, chúng ta vào bài học ngày hôm nay “Bài 4 - Hệ nhị phân và dữ liệu số nguyên”.
B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
I. HỆ NHỊ PHÂN VÀ BIỂU DIỄN SỐ NGUYÊN
Hoạt động 1: Biểu diễn một số dưới dạng tổng các lũy thừa của 2
a) Mục tiêu: HS phát hiện ra hệ đếm nhị phân và biểu diễn số như hệ thập phân thông qua ví dụ phân tích một số thành tổng của các lũy thừa của 2.
b) Nội dung: HS đọc SGK và trả lời câu hỏi, hoạt động cá nhân, thảo luận nhóm xây dựng kiến thức bài mới, làm Hoạt động 1, trả lời Câu hỏi và bài tập củng cố 1, 2.
c) Sản phẩm: HS biểu diễn được số nguyên dương trong máy tính, từ đó trả lời Câu hỏi và bài tập củng cố 1, 2 (SGK) về biểu diễn số sang hệ nhị phân và hệ thập phân.
d) Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
II. CÁC PHÉP TÍNH SỐ HỌC TRONG HỆ NHỊ PHÂN
Hoạt động 2: Phép tính trong hệ nhị phân
a) Mục tiêu: Làm quen và kiểm chứng các phép toán cộng và nhân trong hệ nhị phân.
b) Nội dung: HS thực hiện phép tính cộng và nhân trong hệ nhị phân, hoàn thiện Hoạt động 2, làm Câu hỏi và bài tập củng cố (SGK – tr23).
c) Sản phẩm: HS trình bày kết quả của phép tính cộng và nhân trong hệ nhị phân, trả lời Câu hỏi và bài tập củng cố (SGK – tr23).
d) Tổ chức thực hiện:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS | SẢN PHẨM DỰ KIẾN | ||||||||||||||||||||
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ: - GV yêu cầu HS thực hiện Hoạt động 2 theo nhóm đôi. - GV gợi ý công việc này chỉ đơn giản là đổi biểu diễn của các số từ hệ thập phân sang hệ nhị phân. - GV giới thiệu cho HS bảng cộng và nhân trong hệ nhị phân, lưu ý là 1 + 1 = 10. - GV chia lớp thành 2 nhóm, đọc thông tin SGK trang 22 và thực hiện nhiệm vụ: + Nhóm 1: Tìm hiểu về phép cộng hai số nhị phân. Cho ví dụ minh họa. + Nhóm 2: Tìm hiểu về phép nhân hai số nhị phân. Cho ví dụ minh họa. - HS đọc lại khung kiến thức trọng tâm. - HS làm Câu hỏi và bài tập củng cố SGK trang 23 theo nhóm đôi. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ: - HS theo dõi SGK, chú ý nghe, tiếp nhận kiến thức, hoàn thành các yêu cầu, hoạt động cặp đôi, kiểm tra chéo đáp án. - GV: quan sát và trợ giúp HS. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận: - HS giơ tay phát biểu, lên bảng trình bày - Một số HS khác nhận xét, bổ sung cho bạn. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện: GV tổng quát lưu ý lại kiến thức và yêu cầu HS ghi chép đầy đủ vào vở. | 2. Các phép tính số học trong hệ nhị phân - Kết quả của hai phép tính: a) 11011 + 11010 = 110101 b) 1101 × 101 = 1000001 a) Bảng cộng và nhân trong hệ nhị phân
b) Cộng hai số nhị phân - Thực hiện từ trái sang phải. - Khi cộng hai bit có kết quả là 10 thì ghi 0 ở hàng tương ứng dưới tổng và nhớ 1 sang hàng bên trái. - Khi cộng hai bit 1 mà phải nhớ 1 từ hàng trước chuyển sang thì kết quả sẽ là 11. - Ví dụ:
c) Nhân hai số nhị phân - Thực hiện tương tự như trong hệ thập phân: Nhân thừa số thứ nhất lần lượt với từng chữ số của thừa số thứ hai, theo thứ tự từ trái sang phải và đặt kết quả cần phải theo đúng vị trí chữ số của thừa số thứ hai, rồi cộng tất cả lại. - Ví dụ:
Câu hỏi và bài tập củng cố: a) 101101 + 11001 = 1000110 (45 + 25 = 70) b) 100111 × 1011 = 110101101 (39 × 11 = 429) |
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a) Mục tiêu: Học sinh thực hiện làm bài tập vận dụng để nắm vững kiến thức.
b) Nội dung: HS sử dụng SGK, tìm hiểu trên Internet và vận dụng kiến thức đã học để làm bài tập Vận dụng (SGK – tr23).
c) Sản phẩm: HS đổi được phần thập phân của một số trong hệ thập phân sang hệ đếm nhị phân.
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ
- GV yêu cầu HS hoạt động cá nhân, hoàn thành bài tập 1 phần Vận dụng (SGK -tr23).
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
- HS tự tìm hiểu cách đổi phần thập phân của một số trong hệ thập phân sang hệ đếm nhị phân.
- GV điều hành, quan sát, hỗ trợ.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- HS trình bày kết quả hoạt động, các bạn khác theo dõi, đưa ý kiến.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
- GV nhận xét, đánh giá, đưa ra một vài ý mà HS còn thiếu, chốt đáp án.
Đáp án:
Vận dụng 1: Cách đổi phần thập phân của một số sang hệ nhị phân bằng cách nhân 2 và tách phần nguyên liên tiếp qua ví dụ đổi số 0172.
| Phép tính | Kết quả | Phần nguyên | Phần lẻ | |
| 0,72 × 2 | 1,44 | d-1 = 1 | 0,44 | |
| 0,44 × 2 | 0,88 | d -2 = 0 | 0,88 | |
| 0,88 × 2 | 1,76 | d -3 = 1 | 0,76 | |
| 0,76 × 2 | 1,52 | d -4 = 1 | 0,52 | |
| … | … | … | … |
Phần nguyên 0 | Phần lẻ × 2 72 |
d-1 = 1 d-2 = 0 d-3 = 1 d-4 = 1 | 44 88 76 52 |
Vậy 0,7210 = 0,1011100…2
Lưu ý: Quá trình này có thể không bao giờ kết thúc. Chúng ta sẽ phải dừng ở một bước nào đó và chịu một sai số làm tròn.
* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Ghi nhớ kiến thức trong bài.
- Hoàn thành bài tập 2 phần Vận dụng SGK trang 23 và các bài tập trong SBT.
- Chuẩn bị bài mới Bài 5 - Dữ liệu lôgic.