Năng lực tự chủ và tự học: Biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
Năng lực giao tiếp và hợp tác: Có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập; biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của GV.
Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, có sáng tạo khi tham gia các hoạt động tin học.

Năng lực riêng:

Sử dụng được công cụ xác thực dữ liệu (Data Validation) của phần mềm bảng tính để giải quyết bài toán quản lí tài chính.

Năng lực số:

1.1.TC2a: Minh họa được nhu cầu thông tin.
1.3.TC2b: Tổ chức được thông tin, dữ liệu và nội dung trong một môi trường có cấu trúc.
2.1.TC2a: Lựa chọn được nhiều công nghệ số để tương tác.
3.1.TC2b: Thể hiện được bản thân thông qua việc tạo ra các nội dung số.
5.2.TC2a: Xác định nhu cầu công nghệ.
5.2.TC2b: Lựa chọn và sử dụng công cụ số, giải pháp công nghệ phù hợp để giải quyết các vấn đề học tập và đời sống.
6.1.TC2a: Áp dụng được các nguyên tắc cơ bản của AI để giải quyết vấn đề đơn giản.

3. Phẩm chất

Rèn luyện tính chính xác, tư duy tính toán thông qua việc xây dựng cấu trúc bảng tính điện tử giải quyết bài toán quản lí tài chính gia đình và sử dụng công cụ xác thực dữ liệu (Data Validation) của phần mềm bảng tính.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

KHBD, SGK, SGV, SBT Tin học 9, bài trình chiếu (Slide).
Phòng thực hành máy tính kết nối Internet, máy chiếu.
Bộ câu hỏi trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz.
Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

SGK, SBT Tin học 9, vở ghi.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a) Mục tiêu: Giới thiệu dự án xuyên suốt của chủ đề.

b) Nội dung: GV giới thiệu dự án xuyên suốt của chủ đề.

c) Sản phẩm: Dự án xuyên suốt của chủ đề.

d) Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ:

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV giới thiệu dự án: Ở lớp 7 và 8, các em đã sử dụng được các chức năng cơ bản của chương trình bảng tính để tính toán tự động, trực quan hóa dữ liệu,… Bài học này mở đầu cho chủ đề tự chọn: sử dụng bảng tính điện tử nâng cao. Chủ đề được triển khai theo cách dạy học dựa trên dự án. Dự án xuyên suốt chủ đề là sử dụng chương trình bảng tính để giải quyết bài toán quản lí tài chính gia đình. Mặc dù các bài học được đặt tên theo nội dung kiến thức của chương trình bảng tính, nhưng chủ đề được triển khai theo trình tự yêu cầu giải quyết vấn đề của bài toán quản lí tài chính gia đình, cụ thể như sau:

+ Bài 9a: Xây dựng cấu trúc bảng tính quản lí tài chính và hướng dẫn sử dụng công cụ xác thực dữ liệu để dữ liệu nhập vào bảng tính đảm bảo tính chính xác.

+ Bài 10a: Tổng hợp số lượng các khoản thu, chi của tài chính gia đình nhờ hàm COUNTIF.

+ Bài 11a: Tổng hợp tổng số tiền thu, chi nhờ hàm SUMIF.

+ Bài 12a: Cân đối các khoản chi bằng cách dùng hàm If.

+ Bài 13a: Tổng hợp thu, chi của gia đình; Cân đối thu chi nhờ trực quan hóa dữ liệu.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập:

- HS xem video và suy nghĩ câu trả lời.

- HS lắng nghe GV giới thiệu nội dung dự án xuyên suốt chủ đề, đặt câu hỏi (nếu có).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận:

- GV mời một HS nêu lại nội dung dự án xuyên suốt chủ đề.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện:

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.

[6.1.TC2a: HS sử dụng công cụ AI hoặc sản phẩm số do GV cung cấp để tiếp nhận thông tin, trả lời câu hỏi đơn giản.

2.1.TC2a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).

1.1.TC2a: HS tiếp cận, khai thác được thông tin từ nguồn học liệu số dưới sự hướng dẫn của GV.]

- GV dẫn dắt HS vào bài học mới: Bài học ngày hôm nay chúng ta sẽ khám phá công cụ xác thực dữ liệu (DataValidation) của phần mềm bảng tính để giải quyết bài toán tài chính, chúng ta sẽ cùng nhau đến với Bài 9a: Sử dụng công cụ xác thực dữ liệu.

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Xây dựng cấu trúc bảng tính.

a. Mục tiêu: HS huy động hiểu biết về chi tiêu gia đình để xây dựng cấu trúc bảng tính quản lí tài chính gia đình.

b. Nội dung: GV chia lớp thành các nhóm và giao nhiệm vụ hoạt động nhóm.

c. Sản phẩm học tập: Quản lí tài chính gia đình bằng bảng tính và công cụ xác thực dữ liệu.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

Hoạt động 2: Thực hành: Sử dụng công cụ xác thực dữ liệu để tạo bảng tính quản lí tài chính gia đình

Mục tiêu:

+ Tạo và nhập dữ liệu cho bảng tính qua việc sử dụng được công cụ xác thực dữ liệu kiểu danh sách;

+ Xác thực dữ liệu kiểu số.

Nội dung: GV đưa ra các nhiệm vụ, HS hoạt động nhóm để thảo luận hoàn thành:

NV1: Tạo được bảng tính Chi tiêu theo mẫu và sử dụng công cụ xác thực dữ liệu.

NV2: Sử dụng công cụ xác thực dữ liệu cho cột số tiền (cột D) chỉ chấp nhận kiểu số >0 và yêu cầu hiển thị trên màn hình khi nhập dữ liệu.

c. Sản phẩm học tập: Trang tính lưu các khoản chi và sử dụng công cụ xác thực dữ liệu thuộc danh sách cho trước.

d. Tổ chức hoạt động:

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức về sử dụng công cụ xác thực dữ liệu.

b. Nội dung: GV nêu nhiệm vụ; HS vận dụng kiến thức, kĩ năng để thực hiện các nhiệm vụ luyện tập.

c. Sản phẩm học tập: Đáp án cho nhiệm vụ A, nhiệm vụ B.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS vận dụng kiến thức về sử dụng công cụ xác thực dữ liệu.

b. Nội dung: GV nêu nhiệm vụ; HS vận dụng kiến thức đã học, kiến thức thực tế để hoàn thành nhiệm vụ được giao.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS trong phần Vận dụng SGK tr. 40.

d. Tổ chức hoạt động:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu cá nhân HS về nhà thực hiện nhiệm vụ phần Vận dụng SGK tr.40: Em hãy tạo bảng tính để quản lí tài chính cho dự án Triển lãm tin học. Nhập dữ liệu các khoản thu, chi của dự án. Trong đó, các khoản thu (ví dụ như: kinh phí tài trợ, quỹ lớp,…) được lưu ở một trang tính (Hình 9a.14), các khoản chi cho triển lãm (ví dụ như: mua văn phòng phẩm, in tài liệu,…) được lưu ở một trang tính khác (Hình 9.15). Hãy sử dụng công cụ xác thực dữ liệu để việc nhập dữ liệu ở các khoản thu, chi được chính xác. Lưu tệp bảng tính với tên KinhPhiTrienLam.xlsx

kenhhoctap

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học, kiến thức về nhà thực hiện nhiệm vụ được giao.

- GV Hướng dẫn:

+ HS sử dụng chương trình bảng tính để tạo bảng tính quản lí tài chính của triển lãm tin học.

+ HS nhập dữ liệu các khoản thu, chi như thực tế các em đang triển khai công việc và sử dụng công cụ xác thực dữ liệu để việc cập nhật dữ liệu được đảm bảo chính xác.

+ HS tổ chức cho HS thực hiện ngoài giờ lên lớp và chia sẻ với các bạn trong nhóm làm dự án Triển lãm tin học theo cách thức phù hợp.

[3.1.TC2b: Tạo ra nội dung số (bảng tính).

1.3.TC2b: Tổ chức, quản lí dữ liệu dưới dạng bảng.

5.2.TC2b: Sử dụng phần mềm Excel và công cụ xác thực dữ liệu để giải quyết vấn đề.]

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS gửi sản phẩm qua hòm thư hoặc không gian lưu trữ trên mạng được GV quy định.

- GV tổ chức chia sẻ và đánh giá kết quả làm bài của HS ở thời điểm phù hợp của những tiết học tiếp theo.

- HS khác nhận xét, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn hóa kiến thức và kết thúc tiết học.

* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ: