Giáo án NLS Công nghệ 10 TT kết nối Bài 12: Một số phương pháp chọn, tạo giống cây trồng

Giáo án NLS Công nghệ 10 - Trồng trọt - Kết nối tri thức Bài 12: Một số phương pháp chọn, tạo giống cây trồng. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh làm quen và ứng dụng công nghệ, tin học. KHBD này là file word, tải về dễ dàng. Là mẫu giáo án mới nhất năm 2026 để giáo viên dạy tốt môn CN 10.

=> Giáo án tích hợp NLS Công nghệ 10 Trồng trọt Kết nối tri thức

Các tài liệu bổ trợ

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 12: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP CHỌN, TẠO GIỐNG CÂY TRỒNG

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

  • Mô tả được các phương pháp chọn giống cây trồng phổ biến. 
  • Mô tả được các phương pháp tạo giống cây trồng bằng phương pháp lai và phương pháp gây đột biến.
  • Nêu được một số thành tựu của công tác tạo giống cây trồng ở Việt Nam và trên thế giới. 
  • Trình bày được ứng dụng của công nghệ gene trong tạo giống cây trồng.

2. Phát triển năng lực

Năng lực chung: 

  • Năng lực tự chủ và tự học: HS tự tin, bình tĩnh, xử lí có hiệu quả các vấn học tập, hình thành kiến thức phương pháp chọn, tạo giống cây trồng.
  • Năng lực giao tiếp và hợp tác: Hợp tác trong nhóm nhỏ, trình bày, chia sẻ ý tưởng… khi thực hiện các hoạt động học tập.

Năng lực công nghệ: Lựa chọn được nguồn tài liệu phù hợp để tìm hiểu về các phương pháp chọn, tạo giống cây trống và các thành tựu trong chọn, tạo giống cây trồng ở Việt Nam và trên thế giới. 

Năng lực số:

  • 1.1.NC1a: Tìm kiếm, sàng lọc và đánh giá độ tin cậy của tài liệu, thành tựu sinh học giống cây trồng trên môi trường số.
  • 2.1.NC1a: Sử dụng các công cụ kỹ thuật số để tương tác, chia sẻ ý kiến tức thì trong không gian lớp học ảo.
  • 2.4.NC1a: Sử dụng các công cụ đám mây dùng chung để hợp tác nhóm, đồng sáng tạo bảng biểu, sơ đồ tư duy so sánh các phương pháp chọn tạo giống.
  • 3.1.NC1a: Biên tập, thiết kế các sản phẩm học tập đa phương tiện để biểu diễn trực quan hóa quy trình chọn tạo giống.
  • 6.1.NC1a: Ứng dụng Trợ lý trí tuệ nhân tạo (Generative AI) để tra cứu, phân tích đa chiều thông tin khoa học và phản biện các vấn đề sinh học hiện đại (cây trồng biến đổi gene).
  • 6.2.NC1a: Tiếp cận, đọc hiểu phương thức vận hành và khai thác dữ liệu số từ hệ thống tự động hóa/IoT áp dụng trong quy trình khảo nghiệm giống cây trồng thông minh.

3. Phẩm chất: 

  • Có ý thức tìm hiểu về giống cây trồng và các phương pháp chọn, tạo giống cây trồng, có nhận thức đầy đủ về cây trồng biến đổi gene.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

  • SGK, SGV, KHBD.
  • Máy tính, máy chiếu
  • Tranh, ảnh hoặc video mô tả quy trình chọn, tạo giống cây trống và tranh, ảnh về các giống cây trồng.
  • Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
  • Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot…

2. Đối với học sinh

  • SGK. 
  • Đọc trước bài học trong SGK, tìm kiếm và đọc trước tài liệu có liên quan đến chọn, tạo giống cây trồng và thành tựu của chọn, tạo giống cây trống ở Việt Nam và trên thế giới.
  • Điện thoại thông minh (Smartphone), máy tính bảng (Tablet) hoặc máy tính xách tay (Laptop) kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: giúp HS nhớ lại những kiến thức, kinh nghiệm đã có vẽ giống cây trồng và các phương pháp chọn, tạo giống cây trồng, đồng thời kích thích HS mong muốn tìm hiểu về các phương pháp để chọn tạo ra các giống cây trống mới.

b. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS quan sát hình ảnh, trả lời câu hỏi.

c. Sản phẩm học tập: HS trả lời câu hỏi, lắng nghe và tiếp thu kiến thức.

d. Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 

- GV yêu cầu HS quan sát tranh và trả lời câu hỏi: Giống cây trồng trên được tạo ra bằng những phương pháp nào? Các phương pháp chọn tạo giống cây trồng có những điểm gì giống và khác nhau?

kenhhoctapkenhhoctap

kenhhoctap

kenhhoctap

- GV tiếp tục yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ.

- HS xem video và trả lời câu hỏi. 

Bước 3, 4: Báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện hoạt động

- GV ghi nhận các câu trả lời của HS, chưa vội kết luận đúng sai, sẽ để HS xác nhận lại sau khi học xong bài học.

- GV dẫn dắt vào bài học: Để biết các phương pháp chọn và tạo giống cây trồng, chúng ta sẽ cùng đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 12: Một số phương pháp chọn, tạo giống cây trồng.

[2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).]

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu phương pháp chọn lọc hỗn hợp

a. Mục tiêu: giúp HS hiểu được ý nghĩa và mô tả được các bước chọn giống cây trồng bằng phương pháp chọn lọc hỗn hợp

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS nghiên cứu mục II và quan sát Hình 12.1 trong SGK, mô tả các bước trong sơ đồ chọn lọc hỗn hợp

c. Sản phẩm học tập: tóm tắt các bước chọn giống cây trắng bằng phương pháp chọn lọc hỗn hợp, ý nghĩa của chọn lọc hỗn hợp và đối tượng áp dụng.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 2: Tìm hiểu phương pháp chọn lọc cá thể.

a. Mục tiêu: giúp HS hiểu được ý nghĩa và mô tả được các bước chọn giống cây trồng bằng phương pháp chọn lọc cá thể.

b. Nội dung: Quan sát Hình 12.2 và mô tả phương pháp chọn lọc cá thể.

c. Sản phẩm học tập: tóm tắt các bước chọn giống cây trồng bằng phương pháp chọn lọc cá thể; ý nghĩa của chọn lọc cá thể và đối tượng áp dụng.

d. Tổ chức hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HSDỰ KIẾN SẢN PHẨMNLS

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS nghiên cứu mục I.2 và quan sát Hình 12.2 trong SGK, hãy mô tả các bước trong sơ đồ chọn lọc cá thể.

kenhhoctap

- GV tổ chức cho HS thảo luận: Giải thích ý nghĩa của từng bước trong sơ đồ trên.

- GV tổ chức cho HS thảo luận theo cặp: Nêu đối tượng áp dụng, ưu và nhược điểm của Hình 12.2 phương pháp chọn lọc cá thể. 

- GV tổ chức cho HS thảo luận theo cặp: hãy so sánh chọn lọc hỗn hợp và chọn lọc cá thể. Giải thích khi nào cần áp dụng chọn lọc hỗn hợp, khi nào cần áp dụng chọn lọc cá thể; liên hệ với thực tiễn để lấy các ví dụ minh hoạ.

+ GV giao link một bảng biểu trống trên Google Sheets cho các cặp đôi để thực hiện lập bảng so sánh hai phương pháp chọn lọc này trực tuyến.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc SGK, quan sát sơ đồ, thảo luận và trả lời câu hỏi. 

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện các cặp đôi trả lời. 

- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. 

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới.

2. Phương pháp chọn lọc cá thể

- Chọn lọc cá thể là phương pháp chọn lọc dựa vào quần thể cây trồng để chọn ra một hay một số cá thể biểu hiện các đặc điểm phù hợp với mục tiêu đặt ra của chọn giống. Chọn lọc cá thể thường áp dụng đối với các cây tự thụ phấn.

- Ưu điểm: chọn giống nhanh đạt được kết quả, giống có độ đồng đều cao, năng suất ổn định.

- Nhược điểm: do hạt của các cây được chọn cần bảo quản và gieo trồng riêng nên đòi hỏi tiến hành công phu, tồn kém, cần nhiều diện tích gieo trồng để đánh giá.

2.4.NC1a: HS sử dụng các công cụ đám mây dùng chung để hợp tác nhóm, đồng sáng tạo bảng biểu, sơ đồ tư duy so sánh các phương pháp chọn tạo giống.

Hoạt động 3: Tìm hiểu phương pháp tạo giống thuần chủng bằng phương pháp lai

a. Mục tiêu: hiểu được phương pháp tạo giống thuần chủng bằng phương pháp lai

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS nghiên cứu mục II.1a và quan sát Hình 12.3 trong SGK, nêu các bước trong quy trình tạo giống thuần chủng bằng phương pháp lai đơn

c. Sản phẩm học tập: các bước tiến hành phương pháp tạo giống thuần chủng bằng phương pháp lai

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 4: Tìm hiểu phương pháp tạo giống ưu thế lai

a. Mục tiêu: trình bày được các bước trong quy trình tạo giống ưu thế lai, đồng thời nêu được một số thành tựu của phương pháp tạo giống này.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS nghiên cứu mục II.1b và quan sát Hình 12.5 trong SGK, nêu các bước trong quy trình tạo giống ưu thế lai.

c. Sản phẩm học tập: các bước trong quy trình tạo giống ưu thế lai và một số giống cây trồng được tạo ra bằng phương pháp này.

d. Tổ chức hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HSDỰ KIẾN SẢN PHẨMNLS

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

– GV hướng dẫn HS nghiên cứu mục II.1b và quan sát Hình 12.5 trong SGK, nêu các bước trong quy trình tạo giống ưu thế lai.

kenhhoctap

- Giáo viên trình chiếu một video tư liệu số ngắn về dây chuyền tự động hóa ứng dụng cảm biến IoT để thu hoạch và đóng gói hạt lai ưu thế trong các tập đoàn giống cây trồng quốc tế, yêu cầu học sinh nhận diện bước nào trong quy trình (Hình 12.5) đang được số hóa hóa tối đa.

- GV yêu cầu HS vận dụng kiến thức đã học ở môn Khoa học tự nhiên để giải thích các khái niệm mới trong bài như: vật liệu di truyền, ưu thế lai, tự thụ phấn, tổ hợp lại....  

- GV yêu cầu HS quan sát Hình 126 trong SGK, nêu các đặc điểm nổi bật của các giống ưu thế lai được nêu trong hình. 

- GV yêu cầu HS: Tìm hiểu thêm về các thành tựu tạo giống lai ưu thế ở Việt Nam và trên thế giới.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc SGK, quan sát hình ảnh, trả lời câu hỏi. 

- GV giải thích thêm về cách tiến hành của từng bước, qua đó giúp HS hình dung một cách rõ ràng, cụ thể hơn về cách tiến hành của quy trình. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS trả lời. 

- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. 

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới.

b. Tạo giống ưu thế lai

- Các bước tiến hành

+ Bước 1: Thu thập vật liệu di truyền.

+ Bước 2 Tự thụ phấn qua nhiều thế hệ để tạo dòng thuần bố mẹ.

+ Bước 3: Cho các dòng thuần bố mẹ lại với nhau.

+ Bước 4: Đánh giá và chọn các tổ hợp lại có ưu thế lai mong muốn.

+ Bước 5: Nghiên cứu sản xuất hạt lai

+ Bước 6: Khảo nghiệm và đăng kí công nhận giống mới theo quy định.

- Thành tựu: 

kenhhoctap

6.2.NC1a: HS tiếp cận, đọc hiểu phương thức vận hành và khai thác dữ liệu số từ hệ thống tự động hóa/IoT áp dụng trong quy trình khảo nghiệm giống cây trồng thông minh.

Hoạt động 5: Tìm hiểu về tạo giống bằng phương pháp gây đột biến

a. Mục tiêu: giúp HS trình bày được các bước trong quy trình tạo giống cây tự thụ phấn bằng phương pháp gây đột biến, đồng thời nêu được một số thành tựu của phương pháp tạo giống này.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS nghiên cứu mục II-2 và quan sát Hình 12.7 trong SGK, nêu các bước trong quy trình tạo giống cây tự thụ phấn bằng phương pháp gây đột biến.

c. Sản phẩm học tập: các bước trong quy trình tạo giống bằng phương pháp gây đột biến và một số giống cây trồng được tạo ra bằng phương pháp này.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 6: Tìm hiểu về tạo giống bằng công nghệ gene

a. Mục tiêu: giúp HS trình bày được các bước trong quy trình tạo giống cây trong bằng công nghệ gene, đồng thời nếu được một số thành tựu của phương pháp tạo giống này.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS nghiên cứu mục II.3 và quan sát Hình 12.9 trong SGK, nếu các bước trong quy trình tạo giống cây trồng bằng công nghệ gene

c. Sản phẩm học tập: các bước trong quy trình tạo giống bằng công nghệ gene và một số giống cây trồng được tạo ra bằng phương pháp này.

d. Tổ chức hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HSDỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS nghiên cứu mục II.3 và quan sát Hình 12.9 trong SGK, nếu các bước trong quy trình tạo giống cây trồng bằng công nghệ gene.

- GV yêu cầu HS vận dụng kiến thức đã học ở môn Khoa học tự nhiên để giải thích các khái niệm mới trong bài như chuyển gene, sinh vật/ tế bào cho gene, sinh vật/ tế bào nhân gene.... 

- GV yêu cầu HS quan sát Hình 12.10 trong SGK, nếu các đặc điểm nổi bật của các giống cây trồng được tạo ra bằng công nghệ gene và chúng có gì đặc biệt so với các giống cây trồng khác. 

- GV yêu cầu HS so sánh ưu, nhược điểm của các phương pháp tạo giống đã học.

- GV yêu cầu HS: 

  • Quan sát Hình 12.9 và mô tả các bước tạo giống cây trồng bằng kĩ thuật chuyển gene.
  • Tìm hiểu thêm về các thành tựu của tạo giống cây trồng bằng công nghệ gene ở Việt Nam và trên thế giới.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc SGK, quan sát hình ảnh, trả lời câu hỏi. 

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS trả lời. 

- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. 

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới.

3. Tạo giống bằng công nghệ gene

- Cách tiến hành:

+ Bước 1: Chuẩn bị sinh vật hoặc tế Thu nhận gene cần chuyển từ sinh vật hoặc tế bào cho gene bằng kĩ thuật phù hợp.

+ Bước 2: Thu nhận gene cần chuyển từ sinh vật hoặc tế bào cho gene bằng kĩ thuật phù hợp.

+ Bước 3: Gắn gene cần chuyển vào công cụ chuyển gene (súng bắn gene, thể truyền)

+ Bước 4: Chuyển gene vào sinh vật hoặc tế bào nhận gene

+ Bước 5: Chọn lọc sinh vật hoặc tế bào mang gene cần chuyển

+ Bước 6: Đánh giá, khảo nghiệm và đăng kí công nhận giống mới theo quy định.

- Thành tựu:

kenhhoctap

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học và thực tiễn để trả lời câu hỏi.

b. Nội dung: bài tập phần Luyện tập SGK

c. Sản phẩm học tập: đáp án bài tập phần Luyện tập SGK

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: giúp HS có kiến thức đầy đủ về cây trồng biến đổi gene, từ đó có nhận thức đúng đắn, khoa học và khách quan về cây trồng biến đổi gene.

b. Nội dung: Làm bài tập phần Vận dụng trong SGK 

c. Sản phẩm học tập: bài viết của HS về cây trồng biến đổi gene.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS về nhà trả lời câu hỏi phần Vận dụng SGK

Vận dụng kiến thức đã học kết hợp với tìm hiểu qua internet, sách, báo... em hãy viết một đoạn văn nêu quan điểm của em về cây trồng biến đổi gene.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS Từ những hiểu biết về cây trồng biến đổi gene, viết một đoạn văn nói lên quan điểm cá nhân về những vấn đề còn đang tranh luận liên quan đến cây trồng biến đổi gene

Bước 3: Báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện hoạt động

- Nộp sản phẩm cho CV vào buổi học tiếp theo.

- GV hướng dẫn HS ghi kết quả thực hiện được, báo cáo vào tiết học sau.

- GV đánh giá, nhận xét thái độ của HS trong quá trình học tập.

*HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:

  • Củng cố lại kiến thức đã học ở bài 12
  • Hoàn thành bài tập được giao
  • Xem trước nội dung bài 13: Nhân giống cây trồng.

Thông tin tải tài liệu:

Phía trên chỉ là 1 phần, tài liệu khi tải sẽ có đầy đủ. Xem và tải: Giáo án tích hợp NLS Công nghệ 10 Trồng trọt Kết nối tri thức cả năm - Tại đây

Tài liệu khác

Chat hỗ trợ
Chat ngay