Gọi tên và mô tả được nội dung các bước cơ bản của thiết kế kĩ thuật.
Nêu được cách phát hiện vấn đề thực tiễn.
Vẽ phác được sản phẩm công nghệ phù hợp trên cơ sở các tiêu chí đánh giá sản phẩm.
Phản biện về mối quan hệ và thứ tự các bước của quy trình thiết kế kĩ thuật.
Giao tiếp và tương tác với thiết bị, công cụ số để hoàn thành nhiệm vụ.

2. Năng lực

Năng lực chung:

Năng lực tự chủ, tự học: Chủ động học tập, tìm hiểu nội dung bài học, biết lắng nghe và trả lời nội dung trong bài học.
Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thực hiện tốt nhiệm vụ trong hoạt động nhóm; trao đổi, trình bày, chia sẻ ý tưởng,... khi thực hiện dự án học tập và sử dụng, đánh giá các sản phẩm công nghệ.
Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Tìm tòi, sáng tạo sản phẩm mới, giải quyết các vấn đề về kĩ thuật, công nghệ trong thực tiễn.

Năng lực công nghệ:

Chủ động, tích cực thực hiện những nhiệm vụ học tập trong quá trình khám phá kiến thức mới.
Khái quát được quy trình thiết kế kĩ thuật.
Giao tiếp và hợp tác hiệu quả.

Năng lực số (NLS):

[1.2.TC2a]: Sử dụng Google Lens (hoặc tính năng tìm kiếm bằng hình ảnh) chụp sản phẩm tại nhà để tìm các sản phẩm tương tự trên các trang thương mại điện tử, so sánh giá cả và tính năng.
[2.2.TC2a]: Sử dụng được các nền tảng cộng tác trực tuyến (như Padlet/Zalo) để chia sẻ bản vẽ phác thảo và nhận xét chéo.
[5.3.TC2a]: Sử dụng phần mềm đơn giản hoặc ứng dụng AI để minh họa ý tưởng sản phẩm mới.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ, cẩn thận, tỉ mỉ.
Tích cực giao tiếp và hợp tác khi làm việc cá nhân và làm việc nhóm.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với GV

SGK, KHBD, giáo án PPT.
Máy tính, máy chiếu để cung cấp thêm những hình ảnh minh họa về các bước cơ bản trong thiết kế kĩ thuật.
Phần mềm/Công cụ số:

+ Công cụ AI: ChatGPT, Gemini, Copilot(để tìm ý tưởng).

+ Công cụ cộng tác: Padlet (để nộp bài và bình chọn).

+ Công cụ tra cứu: Google Search/Google Images.

Học liệu: Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học, phiếu học tập số (Google Forms/File Word).

2. Đối với HS

SGK, SBT, vở ghi.
Máy tính/điện thoại thông minh (nếu có)

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động 1: Tìm hiểu về khái quát về tiến trình thiết kế kĩ thuật

a) Mục tiêu:

- HS vẽ được sơ đồ tiến trình thiết kế kĩ thuật.

- HS nêu được mối quan hệ giữa các bước trong thiết kế kĩ thuật.

b) Nội dung: HS đọc nội dung mục I kết hợp quan sát Hình 19.2 SGK tr.96 và trả lời câu hỏi của hộp chức năng Khám phá.

c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS về sơ đồ các bước cơ bản trong thiết kế, thứ tự các bước.

d) Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 2: Tìm hiểu về nội dung các bước trong thiết kế kĩ thuật

Nhiệm vụ 2.1. Xác định vấn đề, xây dựng tiêu chí

a) Mục tiêu:

- HS tìm hiểu nội dung chính của mỗi bước.

- Phân tích nội dung mỗi bước qua ví dụ thiết kế bộ xếp gọn.

- HS khám phá kiến thức sâu hơn ở mỗi bước thông qua các hoạt động.

b) Nội dung: HS đọc nội dung mục II.1 kết hợp quan sát Ví dụ 1 SGK tr.97 và trả lời câu hỏi của hộp chức năng Khám phá.

c) Sản phẩm: Ghi chép HS về xác định vấn đề, xây dựng tiêu chí.

d) Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

Nhiệm vụ 2.2. Tìm hiểu tổng quan, đề xuất giải pháp

a) Mục tiêu: HS xác định được tổng quan, đề xuất giải pháp vấn đề.

b) Nội dung: HS đọc nội dung mục II.2 kết hợp quan sát Ví dụ 2 SGK tr.97, 98 và trả lời câu hỏi của GV.

c) Sản phẩm: Ghi chép HS về tổng quan, đề xuất giải pháp.

d) Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS

SẢN PHẨM DỰ KIẾN

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ:

- GV yêu cầu HS làm việc theo cặp, đọc nội dung mục II.2 kết hợp quan sát Ví dụ 2 SGK tr.97, 98 và trả lời câu hỏi:

+ Tìm hiểu tổng quan để làm gì?

+ Giải pháp lựa chọn dựa vào cơ sở nào và được thể hiện như thế nào?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập:

- HS đọc thông tin SGK, trả lời câu hỏi của GV.

- GV hỗ trợ, quan sát.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận:

- Đại diện 1 – 2 HS trả lời câu hỏi.

- Một số HS khác nhận xét, bổ sung cho bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện:

- GV nêu nhận xét, tổng quát lại kiến thức.

2.2. Tìm hiểu tổng quan, đề xuất giải pháp

- Tìm hiểu tổng quan cần tổng hợp thông tin khoa học liên quan đến sản phẩm và các sản phẩm tương tự đã có trên thị trường để:

+ Có có sở khoa học và công nghệ giúp giải quyết vấn đề.

+ Kế thừa ưu điểm của giải pháp cũ.

+ Đánh giá nhu cầu của người dùng đối với sản phẩm dự kiến thiết kế.

- Đề xuất một số giải pháp; đánh giá ưu, nhược điểm của mỗi giải pháp để lựa chọn giải pháp tối ưu nhất trên cơ sở điều kiện kinh tế, nguồn lực sản xuất, thời gian,... Giải pháp được lựa chọn cần bám sát tiêu chí cần đạt của sản phẩm.

Nhiệm vụ 2.3. Xây dựng nguyên mẫu

a) Mục tiêu: HS biết cách xây dựng nguyên mẫu sản phẩm.

b) Nội dung: HS đọc nội dung mục II.3 kết hợp quan sát Ví dụ 3 SGK tr.99 và trả lời câu hỏi của hộp chức năng Khám phá.

c) Sản phẩm: Ghi chép HS về xây dựng nguyên mẫu.

d) Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

Nhiệm vụ 2.4. Thử nghiệm, đánh giá

a) Mục tiêu: HS thử nghiệm sản phẩm và đánh giá.

b) Nội dung: HS đọc nội dung mục II.4 kết hợp quan sát Ví dụ 4 SGK tr.99, 100 và trả lời câu hỏi của GV.

c) Sản phẩm: Ghi chép HS về thử nghiệm, đánh giá.

d) Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS

SẢN PHẨM DỰ KIẾN

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ:

- GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp, đọc nội dung mục II.4 kết hợp quan sát Ví dụ 4 SGK tr.99, 100 và trả lời câu hỏi: Nguyên mẫu được thử nghiệm và đánh giá theo những nội dung gì, cách thức nào, với sự tham gia của ai?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập:

- HS đọc thông tin SGK, trả lời câu hỏi của GV.

- GV hỗ trợ, quan sát.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận:

- Đại diện 1 – 2 HS trả lời câu hỏi của GV.

- Một số HS khác nhận xét, bổ sung cho bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện:

- GV nêu nhận xét, tổng quát lại kiến thức.

2.4. Thử nghiệm, đánh giá

- Nguyên mẫu được thử nghiệm, đo lường các thông số kĩ thuật, so sánh với các tiêu chí đã đặt ra cho sản phẩm. Trên cơ sở đó, thực hiện các điều chỉnh cần thiết cho tới khi đáp ứng được các tiêu chí đã nêu của sản phẩm.

- Quá trình thử nghiệm, đánh giá thường có sự tham gia của chuyên gia, khách hàng vùng với nhà thiết kế.

- Máy tính và các phần mềm mô phỏng hỗ trợ rất tốt việc thiết kế và thử nghiệm sản phẩm nên một số trường hợp sẽ không cần chế tạo nguyên mẫu.

Nhiệm vụ 2.5. Lập hồ sơ kĩ thuật

a) Mục tiêu: HS lập được hồ sơ kĩ thuật.

b) Nội dung: HS đọc nội dung mục II.5 SGK tr.100 và trả lời câu hỏi của GV.

c) Sản phẩm: Ghi chép HS về lập hồ sơ kĩ thuật.

d) Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a) Mục tiêu: HS củng cố và vận dụng kiến thức đã học.

b) Nội dung:

- HS chơi trò chơi củng cố kiến thức.

- HS trả lời câu hỏi trong hộp chức năng Luyện tập SGK tr.97, 100.

c) Sản phẩm học tập: Đáp án câu trắc nghiệm và Luyện tập.

d) Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ:

- GV tổ chức game trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot.

- GV cung cấp mã phòng thi.

- Bộ câu hỏi trắc nghiệm:

Câu 1: Bước 4 của quy trình thiết kế kĩ thuật là gì?

A. Xác định vấn đề, xây dựng tiêu chí.

B. Tìm hiểu tổng quan, đề xuất giải pháp.

C. Xây dựng nguyên mẫu.

D. Thử nghiệm, đánh giá.

Câu 2: Tìm hiểu tổng quan, đề xuất giải pháp là gì?

A. Là công việc đầu tiên trong quy trình thiết kế kĩ thuật.

B. Là nghiên cứu kiến thức và các giải pháp đã có, chuẩn bị đầy đủ cơ sở cho các hoạt động giải quyết vấn đề tiếp theo.

C. Tổng hợp thông tin khoa học liên quan đến sản phẩm và các sản phẩm tương tự để giải quyết vấn đề, kế thừa ưu điểm của giải pháp đã có.

D. Đề xuất các giải pháp, xem xét và đánh giá toàn diện về mức độ phù hợp với yêu cầu, tiêu chí đã đặt ra cho sản phẩm.

Câu 3: Quy trình thiết kế kĩ thuật gồm mấy bước?

A. 1.

B. 3.

C. 5.

D. 4.

Câu 4: Xác định yêu cầu sản phẩm và lựa chọn giải pháp thiết kế là gì?

A. Là công việc đầu tiên trong quy trình thiết kế kĩ thuật.

B. Là nghiên cứu kiến thức và các giải pháp đã có, chuẩn bị đầy đủ cơ sở cho các hoạt động giải quyết vấn đề tiếp theo.

C. Đề xuất những yêu cầu, tiêu chí thiết kế cần phải đạt được.

D. Đề xuất các giải pháp, xem xét và đánh giá toàn diện về mức độ phù hợp với yêu cầu, tiêu chí đã đặt ra cho sản phẩm.

Câu 5: Bước nào trong quy trình thiết kế kĩ thuật thể hiện tính sáng tạo của người thiết kế?

A. Xác định vấn đề, xây dựng tiêu chí.

B. Tìm hiểu tổng quan, đề xuất giải pháp.

C. Xây dựng nguyên mẫu.

D. Thử nghiệm, đánh giá.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi phần Luyện tập SGK tr.77, 100.

1. Hãy quan sát môi trường xung quanh và công việc hàng ngày của bản thân em, chỉ ra một vấn đề hoặc nhu cầu cần được giải quyết. Mô tả cụ thể tình huống và xác định cần thiết kế sản phẩm? Nêu ba tiêu chí cần đạt của sản phẩm dự định thiết kế.

2. Trong các bước nêu trên của quá trình thiết kế kĩ thuật, bước nào thể hiện tính mới, tính sáng tạo của sản phẩm, giải pháp?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập:

- [5.2.TC2b]: HS sử dụng thiết bị di động truy cập đường link/quét mã QR để tham gia bài tập trắc nghiệm trực tuyến trong 5 phút.

- HS thảo luận nhóm, hoàn thành bài tập GV yêu cầu.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận:

- Hệ thống tự động chấm điểm và xếp hạng.

- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa nhanh câu sai nhiều nhất.

Kết quả:

Đáp án trắc nghiệm: