Giáo án NLS KHTN 9 Sinh học Kết nối Bài ôn tập học kì 1

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

ÔN TẬP HỌC KÌ I

I. MỤC TIÊU

1. Về kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Hệ thống hóa được các kiến thức cơ bản về dịch mã và mối quan hệ từ gene đến tính trạng, đột biến gene, nhiễm sắc thể và bộ nhiễm sắc thể, nguyên phân và giảm phân.
• Giải thích được các hiện tượng về đột biến gene, nguyên phân và giảm phân trong thực tiễn.

2. Về năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực sử dụng ngôn ngữ: thông qua báo cáo, trình bày kết quả trước lớp về các kiến thức đã học.
• Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: thu thập và làm rõ được các thông tin có liên quan đến vấn đề đột biến gene, nguyên phân và giảm phân trong thực tiễn.

Năng lực riêng: 

• Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Vận dụng được kiến thức, kĩ năng đã học để giải thích các hiện tượng thực tiễn.

Năng lực số: 

• 1.1.TC2b: HS tìm được thông tin  thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video, tổ chức được tìm kiếm dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường số.
• 2.1.TC2a: HS lựa chọn và sử dụng được các công nghệ số đơn giản (phần mềm trắc nghiệm/màn hình) để tương tác trả lời câu hỏi
• 2.4.TC2a: Lựa chọn được các công cụ và công nghệ số được xác định rõ ràng và thường xuyên cho các quá trình hợp tác

3. Phẩm chất

• Chăm chỉ: chủ động trong học tập, rèn luyện kĩ năng giải các bài tập.
• Trung thực và trách nhiệm: thực hiện đúng các nhiệm vụ được phân công.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• KHBD, SGK, SBT Khoa học tự nhiên 9 - Kết nối tri thức.

2. Đối với học sinh

• SGK, SBT Khoa học tự nhiên 9 - Kết nối tri thức. 

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Giúp HS củng cố kiến thức đã học ở bài học trước.

b. Nội dung: GV đặt câu hỏi kiểm tra bài cũ; HS vận dụng kiến thức đã học để trả lời các câu hỏi.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.

d. Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS: Xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó 

1.1.TC2b: HS tìm được thông tin thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video 

- GV đặt câu hỏi kiểm tra kiến thức đã học: Sắp xếp các hình ảnh dưới đây để hoàn thành sơ đồ quá trình nguyên phân ở tế bào động vật.

1.; 2.; 3.; 4.; 5.; 6.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học để trả lời câu hỏi.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời HS xung phong trả lời: 1 → 3 → 5 → 2 → 6 → 4.

- GV mời HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung. 

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, chốt đáp án.

- GV dẫn dắt HS vào bài học: - Ôn tập học kì I. 

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động: Ôn tập, củng cố kiến thức đã học

a. Mục tiêu: Hệ thống hóa được các kiến thức cơ bản về dịch mã và mối quan hệ từ gene đến tính trạng, đột biến gene, nhiễm sắc thể và bộ nhiễm sắc thể, nguyên phân và giảm phân.

b. Nội dung: GV nêu nhiệm vụ; HS vận dụng kiến thức đã học để hoàn thành nhiệm vụ được giao.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học.

b. Nội dung: Cá nhân HS trả lời các câu hỏi trắc nghiệm khách quan để củng cố lại kiến thức đã học.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS cho các câu hỏi trắc nghiệm khách quan. 

d. Tổ chức hoạt động:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi  trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz (hoặc PowerPoint tương tác).

2.1.TC2a: HS lựa chọn và sử dụng được các công nghệ số đơn giản (phần mềm trắc nghiệm/màn hình) để tương tác trả lời câu hỏi

Câu 1: Phân tử nào sau đây được dùng làm khuôn cho quá trình dịch mã?

A. rRNA.               B. mRNA.             C. tRNA.               D. Gene.

Câu 2: 3 codon UAA, UAG, UGA có đặc điểm

A. mở đầu quá trình tổng hợp protein.

B. mã hóa amino acid methionine.

C. kết thúc quá trình tổng hợp protein.

D. vừa mở đầu, vừa kết thúc quá trình protein.

Câu 3: Đâu là sơ đồ thể hiện mối quan hệ giữa gene và tính trạng?

A. Gene → mRNA → protein → tính trạng.

B. Protein → mRNA → gene → tính trạng.

C. Tính trạng → protein → mRNA → gene.

D. Gene → mRNA → tính trạng → protein.

Câu 4: Cho biết các codon mã hóa các amino acid tương ứng GGG- gly; CCC- Pro; GCU-Ala; CGA- Arg; UCG- Ser; AGC- Ser. Một mạch gốc của một gene ở vi khuẩn có trình tự các nucleotide là 5’AGCCGACCCGGG3’. 

Nếu đoạn mạch gốc này mang thông tin mã hóa cho đoạn polypeptide có 4 amino acid thì trình tự của 4 amino acid đó là

A. Ser-Arg-Pro-Gly.                                     B. Ser-Ala- Gly-Pro.

C. Pro-Gly-Ser-Ala.                           D. Gly- Pro-Ser-Arg.

Câu 5: Dạng đột biến nào sau đây làm cho allele đột biến tăng 2 liên kết hydrogen?

A. Mất 2 cặp A - T.                             B. Thêm 1 cặp G - C.

C. Thêm 1 cặp A - T.                           D. Mất 1 cặp A - T.

Câu 6: Điều nào dưới đây không đúng khi nói về đột biến gene?

A. Đột biến gene luôn gây hại cho sinh vật vì làm biến đổi cấu trúc của gene.

B. Đột biến gene có thể làm cho sinh vật ngày càng đa dạng, phong phú.

C. Đột biến gene là nguyên nguyên liệu cho quá trình chọn giống và tiến hoá.

D. Đột biến gene có thể có lợi, có hại hoặc trung tính.

Câu 7: Căn cứ vào trình tự của các nucleotide trước và sau đột biến của đoạn gen sau, hãy cho biết dạng đột biến:

Trước đột biến:  A T T G X X T X X A A G A X T

                            T A A X G G A G G T T X T G A

Sau đột biến:     A T T G X X T A X A A G A X T

                          T A A X G G A T G T T X T G A

A. Mất một cặp nucleotide.

B. Thêm một cặp nucleotide.

C. Thay một cặp nucleotide.

D. Đảo vị trí một cặp nucleotide.

Câu 8: Đột biến gene thường gây hại cho cơ thể mang đột biến vì

A. làm gene bị biến đổi dẫn tới không kế tục vật chất di truyền qua các thế hệ.

B. làm sai lệch thông tin di truyền dẫn tới làm rối loạn quá trình sinh tổng hợp protein.

C. làm ngưng trệ quá trình phiên mã, không tổng hợp được protein.

D. làm biến đổi cấu trúc gene dẫn tới cơ thể sinh vật không kiểm soát được quá trình tái bản của gene.

Câu 9: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học và trả lời câu hỏi. 

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS trả lời:

- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung. 

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

- GV chuyển sang hoạt động vận dụng

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS thực hiện làm các bài tập vận dụng để nắm vững kiến thức và biết ứng dụng kiến thức đã học vào đời sống.

b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ; HS vận dụng kiến thức đã học và hiểu biết về thực tiễn, thực hiện nhiệm vụ.

c. Sản phẩm học tập: Sản phẩm hoàn thiện của HS.

d. Tổ chức hoạt động:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS vận dụng kĩ năng giải bài tập để trả lời các câu hỏi sau:

Câu 1: Một gene ở sinh vật nhân thực có tổng số nucleotide là 3000. Số nucleotide loại A chiếm 25% tổng số nucleotide của gene. Gene bị đột biến điểm thay thế cặp G – C bằng cặp A – T. Hãy tính tổng số liên kết hydrogen của gene sau đột biến.

Câu 2: Nêu vai trò của NST đối với sự di truyền các tính trạng.

Câu 3: Ở đậu hà lan có 2n = 14, một tế bào 2n của đậu hà lan nguyên phân 3 lần. Hỏi có bao nhiêu tế bào mới được tạo ra từ tế bào ban đầu?

Câu 4: Vì sao bộ NST đặc trưng của những loài sinh sản hữu tính lại được duy trì ổn định qua các thế hệ?

Câu 5: Nếu trong tế bào của một loài giao phối, xét hai cặp NST tương đồng kí hiệu là Aa và Bb thì khi giảm phân và thụ tinh sẽ tạo ra các tổ hợp NST nào trong các giao tử và hợp tử?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học để trả lời câu hỏi vận dụng.

- GV quan sát, hướng dẫn (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- Đại diện nhóm HS xung phong trả lời câu hỏi:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..