Giáo án NLS Mĩ thuật 7 kết nối Bài 4: Hình ảnh di tích trong thiết kế tem bưu chính

BÀI 4: HÌNH ẢNH DI TÍCH TRONG THIẾT KẾ TEM BƯU CHÍNH (2 tiết)

I. MỤC TIÊU

1. Về kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Tìm hiểu được thiết kế tem bưu chính, một hình thức thể hiện của lĩnh vực thiết kế đồ họa. 
• Tạo một sản phẩm tem bưu chính khai thác vẻ đẹp di tích theo hình thức đơn giản. 

2. Năng lực

- Năng lực chung: 

• Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo nhóm và thể hiện sự sáng tạo.
• Phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và trao đổi công việc với giáo viên, bạn bè.

- Năng lực riêng: 

• Biết chọn lọc, khai thác vẻ đẹp của di tích cho ý tưởng thiết kế tem bưu chính.
• Biết mô phỏng một di tích trong thiết kế, trình bày tem bưu chính.
• Hiểu và có thể lựa chọn hình ảnh di tích phù hợp với mẫu tem bưu chính mà mình muốn thiết kế. 

- Năng lực số: 

• 1.2.TC1b: Thực hiện phân tích, diễn giải và đánh giá được các dữ liệu hình ảnh con tem, thông tin di tích lịch sử và nội dung số được xác định rõ ràng trên internet. 
• 2.1.TC1a: Thực hiện được các tương tác số rõ ràng, thường xuyên qua không gian học tập trực tuyến để thảo luận nghệ thuật và nhận diện đặc điểm thiết kế đồ họa tem bưu chính. 

• 2.4.TC1b: Lựa chọn được các công cụ và công nghệ số được xác định rõ ràng và thường xuyên cho các quá trình hợp tác, cùng đồng sáng tạo giải pháp thiết kế mô hình. 
• 5.2.TC1b: Chọn được các công cụ số thông thường và được xác định rõ ràng cũng như các giải pháp công nghệ (phần mềm mĩ thuật số Canva) để giải quyết nhu cầu thiết kế đồ họa tem thư. 
• 6.2.TC1a: Sử dụng được các công cụ AI trong công việc và học tập hằng ngày.

3. Phẩm chất

• Có ý thức khai thác và giới thiệu vẻ đẹp của di tích thông qua sản phẩm thiết kế tem thư bưu chính – lĩnh vực Thiết kế đồ họa, từ đó biết thêm về những lĩnh vực khác của mĩ thuật.
• Càng thêm yêu các di tích văn hóa, lịch sử của quê hương đất nước. 

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• KHBD, SGK, SGV Mĩ thuật 7.
• Một số hình ảnh, video clip liên quan đến việc thiết kế, tem mẫu bưu chính
• Một số tem bưu chính khai thác vẻ đẹp di tích để minh họa.
• Một số SPMT thể hiện vẻ đẹp di tích trong thiết kế tem bưu chính của HS để tham khảo. 
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
• Máy tính kết nối Internet, màn hình tương tác thông minh/máy chiếu, bài giảng điện tử (PowerPoint/Canva), nền tảng trắc nghiệm (Quizizz/ Azota/ Kahoot), phần mềm Padlet, hệ thống Google Classroom, ứng dụng tìm kiếm kho ảnh thiết kế Pinterest, ứng dụng thiết kế đồ họa trực quan phẳng Canva hoặc ibis Paint X phục vụ học sinh phác thảo cấu trúc tem kĩ thuật số.

2. Đối với học sinh

• SGK. 
• Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ học tập (nếu cần) theo yêu cầu của GV.
• Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Gợi mở, kích thích HS mong muốn tìm hiểu về các nội dung mới, lí thú của bài học. 

b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS quan sát hình ảnh vẻ đẹp di tích trong thiết kế tem thư bưu chính của Việt Nam và trả lời câu hỏi. 

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về các di tích được thể hiện trên tem thư bưu chính của Việt Nam. 

d. Tổ chức thực hiện: 

- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV cho HS quan sát một số hình ảnh và yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Em hãy kể tên các di tích được thể hiện trên tem thư bưu chính của Việt Nam.

- HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ: Các di tích được thể hiện trên tem thư bưu chính của Việt Nam Hoàng Thành Thăng Long (Hà Nội), Tháp San-chi (Ấn Độ), Chùa Một Cột (Hà Nội), Ngọ môn cố đô Huế (Huế), Chùa Phổ Minh (Nam Định). 

- GV nhận xét, đánh giá.

- GV dẫn dắt vào bài học: Các hình ảnh được thể hiện trên tem thư bưu chính của Việt Nam rất đa dạng, phong phú, trong đó có hình ảnh của di tích. Để tìm hiểu được rõ hơn thiết kế tem bưu chính, một hình thức thể hiện của lĩnh vực thiết kế đồ họa và tạo một sản phẩm tem bưu chính khai thác vẻ đẹp di tích theo hình thức đơn giản, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 4: Hình ảnh di tích trong thiết kế tem bưu chính. 

[2.1.TC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).]

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Quan sát

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết đến một số tem thư bưu chính sử dụng hình ảnh di tích để trang trí; biết được những cách khai thác di tích trong trang trí tem thư. 

b. Nội dung: Tìm hiểu về vẻ đẹp di tích thể hiện ở một số mẫu tem bưu chính; biết được cách khai thác hình ảnh di tích trong trang trí tem bưu chính. 

c. Sản phẩm học tập: Có kiến thức ban đầu về khai thác vẻ đẹp trong trang trí tem thư bưu chính, lĩnh vực mĩ thuật ứng dụng.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Hoạt động 2: Thể hiện

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS tìm hiểu cách thiết kế một con tem; biết cách thiết kế một con tem bưu chính có sử dụng hình ảnh di tích văn hóa – lịch sử nơi em ở. 

b. Nội dung: Tham khảo các bước thiết kế tem bưu chính có sử dụng hình ảnh di tích; thiết kế một con tem có sử dụng hình ảnh di tích lịch sử văn hóa của quê hương mình. 

c. Sản phẩm học tập: SPMT là một con tem có sử dụng hình ảnh di tích văn hóa lịch sử quê hương mình. 

d. Tổ chức hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS	DỰ KIẾN SẢN PHẨM	NLS
Nhiệm vụ 1 : Xây dưng ý tưởng  Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV hướng HS quan sát hình ảnh thiết kế tem bưu chính Cột cờ Hà Nội SGK tr.19:                 - GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Em hãy nêu các bước thiết kế tem thư bưu chính.  - GV lưu ý HS: cách sắp xếp hình ảnh để tạo bố cục, việc lựa chọn tạo hình di tích, sử dụng màu sắc, mối quan hệ giữa hình và chữ,… - GV hướng dẫn, tổ chức cho HS thảo luận theo nhóm về ý tưởng và cách thức thực hiện.  Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS tham khảo các bước thiết kế tem bưu chính có sử dụng hình ảnh di tích. - HS thiết kế một con tem có sử dụng hình ảnh di tích lịch sử văn hóa của quê hương mình.  - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).  Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận HS báo cáo SPMT là một con tem có sử dụng hình ảnh di tích văn hóa lịch sử quê hương mình.  Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới. Nhiệm vụ 2 : Sưu tầm tem và thiết kế khung trưng bày tem Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV định hướng quy trình thiết kế tem cho HS: Xác định tỷ lệ con tem -> Phác hình mảng kiến trúc di tích tối giản -> Sắp xếp vị trí phần chữ, giá tiền -> Lên màu mảng bẹt và tạo đường răng cưa hoàn thiện tem. - GV giao nhiệm vụ thực hành từ tệp tài liệu gốc: Hãy sưu tầm tem có hình ảnh thể hiện vẻ đẹp của di tích từ báo, tạp chí, internet; thiết kế khung trưng bày tem bằng các chất liệu đơn giản (bìa, giấy nhựa, gỗ, vải...) phù hợp với không gian góc học tập cá nhân. - GV hướng dẫn thêm giải pháp số linh hoạt: “Các em có thể cắt dán làm khung thủ công hoặc lựa chọn giải pháp công nghệ: sử dụng phần mềm đồ họa chuyên ngành Canva/ibis Paint X trên máy tính bảng để tự tay vẽ phác họa nét con tem, gõ chữ font sans-serif hiện đại và tích hợp khung viền trang trí phẳng 2D thành một tệp nội dung số nghệ thuật”. - GV hướng dẫn các nhóm HS sử dụng bảng thảo luận chung trực tuyến Padlet để cùng phân chia nhiệm vụ tìm kiếm, đồng sáng tạo giải pháp bố cục khung tem. - GV gợi ý HS có thể đặt câu lệnh hỏi công cụ AI tạo ảnh (Gen AI) nhập từ khóa (ví dụ: "minimalist vector stamp icon ancient architecture") để tham khảo cách điệu nét kiến trúc phẳng. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS độc lập hoặc hợp tác nhóm tiến hành thực hành sáng tạo sản phẩm mĩ thuật ứng dụng bám sát quy trình từ tệp gốc. - GV bật ứng dụng phát nhạc không lời từ Spotify qua hệ thống loa để thiết lập không gian nghệ thuật êm dịu, giúp kích thích tối đa tư duy tạo hình hình học phẳng. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động - HS hoàn thiện sản phẩm khung trưng bày tem, thực hiện xuất file ảnh đồ họa định dạng .png hoặc chụp lại ảnh khung tranh thủ công chất lượng cao. Bước 4: Đánh giá kết quả nhiệm vụ - GV theo dõi sát sao, nhận xét quy trình phác nét, nhắc nhở điều chỉnh màu nền khung đơn giản tinh tế để tôn lên vẻ đẹp của con tem, tránh màu sắc quá mạnh làm át đi con tem chính.	2. Thể hiện Tìm hiểu thiết kế tem bưu chính - Phác hình mô phỏng hình di tích để trang trí. - Kẻ chữ các thông tin trên tem. - Vẽ màu vào hình và chữ. - Hoàn thiện sản phẩm.                         Sử dụng vẻ đẹp của di tích trong thiết kế tem  - Về ý tưởng: + Dự định khai thác di tích nào? + Sử dụng hình thức tả thực hay cách điệu để thể hiện.  - Về cách thể hiện: lựa chọn thiết kế bằng màu sáp, màu dạ, màu nước hay chất liệu nào khác.                                          Sản phẩm tem bưu chính và khung trưng bày - Tác phẩm mẫu tem di tích hoặc khung trưng bày tem trang trí góc học tập của học sinh hoàn chỉnh, có kết cấu vững chãi và tỉ lệ cân đối. - Kĩ thuật đồ họa số: Học sinh biết sử dụng các công cụ vẽ lưới hình học (grid tool), tinh chỉnh kích thước chữ văn bản và họa tiết viền răng cưa tự động trên phần mềm Canva, tạo ra một sản phẩm đồ họa truyền thông số mang dấu ấn di sản văn hóa độc đáo.	5.2.TC1b: HS chọn được các công cụ số thông thường và giải pháp công nghệ đồ họa chuyên ngành (phần mềm thiết kế đồ họa Canva/ibis Paint X) phù hợp để giải quyết nhu cầu thiết kế đồ họa phẳng tem thư và khung tranh. 2.4.TC1b: HS lựa chọn công cụ số trực tuyến (Bảng tương tác học tập chung) phối hợp liên tục để làm việc nhóm xây dựng nội dung, đồng sáng tạo giải pháp mĩ thuật đồ họa tem. 6.2.TC1a: HS sử dụng công cụ AI tạo ảnh nghệ thuật tối giản tương tác đặt câu hỏi để khơi nguồn ý tưởng biến đổi cấu trúc kiến trúc 3D ngoài đời thực thành vệt nét bẹt bẹt phẳng phù hợp kích thước tem.

Hoạt động 3: Thảo luận 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức về thiết kế tem, biết cách diễn đạt ý tưởng trong thực hành, sáng tạo thiết kế tem ; trình bày những cảm nhận về sản phẩm thiết kế tem trước nhóm lớp. 

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS trình bày những ý tưởng, cách thể hiện trong SPMT thiết kế tem của bản thân; HS thảo luận nhóm đôi theo các câu hỏi gợi ý SGK tr.20.

c. Sản phẩm học tập: Khả năng trình bày của HS về SPMT đã thực hiện. 

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

Nhiệm vụ 1 : Thực hành ứng dụng 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Nhiệm vụ 2: Chơi trò chơi trắc nghiệm

a. Mục tiêu: HS nắm được nội dung đã học thông qua trò chơi trắc nghiệm.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS hoàn thành bài tập trắc nghiệm.

c. Sản phẩm: Kết quả bài tập trắc nghiệm của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm nhanh trên Quizizz/ Kahoot để củng cố toàn bài.

- GV cung cấp mã QR hoặc đường Links cho HS làm.

- Bộ câu hỏi trắc nghiệm:

Câu 1: Hình thức thiết kế con tem bưu chính nhỏ gọn, chứa đựng các thông tin chữ và số kết hợp hình ảnh cô đọng thuộc lĩnh vực nào của Mĩ thuật?

A. Lĩnh vực đồ họa tranh in độc bản mica thủ công

B. Loại hình phù điêu đắp nổi bằng giấy vệ sinh 3D

C. Lĩnh vực Thiết kế đồ họa thuộc mĩ thuật ứng dụng

D. Mĩ thuật tạo hình hội họa sơn dầu thuần túy

Câu 2: Tại sao khi thiết kế hoặc trang trí phần khung viền bao quanh tem trưng bày, chúng ta nên ưu tiên chọn hình thức đơn giản và sắc màu nhã nhặn?

A. Nhằm tôn vinh vẻ đẹp của con tem, tránh sắc màu mạnh làm át đi con tem chính.

B. Để làm giảm bớt trọng lượng vật lý của khung tranh khi treo lên tường.

C. Vì phần mềm kĩ thuật số không thể tạo lập được các khung viền phức tạp.

D. Bắt buộc phải làm theo quy định nghiêm ngặt của bưu chính bưu điện quốc tế.

Câu 3: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS mở thiết bị di động cá nhân hoặc máy tính bảng nhóm, chủ động lựa chọn công cụ camera quét mã QR phòng thi để tương tác trực tiếp, làm trắc nghiệm nhanh bấm chọn đáp án A, B, C, D hiển thị trên màn hình.

- HS sử dụng thiết bị cá nhân truy cập phòng thi để trả lời câu hỏi trực tuyến trong thời gian 5 phút, hệ thống sẽ tự động chấm điểm và xếp hạng.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- Hệ thống tự động chấm điểm và xếp hạng.

- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa nhanh câu sai nhiều nhất.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án.

- GV sử dụng ứng dụng kenhhoctap.edu.vn để tham khảo và cho sinh làm trắc nghiệm online.

Link: https://kenhhoctap.edu.vn/bai-tap/trac-nghiem-mi-thuat-7-ket-noi-bai-4-hinh-anh-di-tich-trong-thiet-ke-tem-buu-chinh-25086

[2.1.TC1a: HS lựa chọn và sử dụng công nghệ số đơn giản để tương tác trong lớp học.]

*HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:

- HS ôn lại kiến thức đã học.

- Hoàn thành các bài tập của Bài 4, Sách bài tập Mĩ thuật 7 tr.16-17.

- Đọc và tìm hiểu trước Bài 5 – Yếu tố dân tộc trong tranh của một số họa sĩ.