Giáo án NLS Mĩ thuật 7 kết nối Bài 7: Không gian trong tác phẩm hội hoạ thế giới thời kì trung đại

CHỦ ĐỀ 4: VẺ ĐẸP TRONG TÁC PHẨM HỘI HỌA (4 tiết)

BÀI 7: KHÔNG GIAN TRONG TÁC PHẨM HỘI HỌA THẾ GIỚI THỜI KÌ TRUNG ĐẠI (2 TIẾT)

I. MỤC TIÊU

1. Về kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Biết được cách thể hiện không gian trong một số TPMT thế giới thời kì trung đại. 
• Hiểu và sử dụng được thuật ngữ chuyên môn để mô tả về không gian trong TPMT. 

2. Năng lực

• Năng lực chung: 
• Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo nhóm và thể hiện sự sáng tạo. 
• Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và trao đổi công việc với giáo viên, bạn bè.
• Năng lực riêng: 
• Thể hiện được không gian trong tranh bằng cách xây dựng bố cục và màu sắc.
• Biết mô tả về không gian trong TPMT.
• Năng lực số: 
• 1.2.TC1b: Thực hiện phân tích, diễn giải và đánh giá được các dữ liệu hình ảnh, thông tin bối cảnh xa gần và nội dung số được xác định rõ ràng trên internet.
• 2.1.TC1a: Thực hiện được các tương tác số rõ ràng, thường xuyên qua không gian học tập trực tuyến để thảo luận nghệ thuật và nhận diện cấu trúc phối cảnh không gian hội họa. 
• 4.1.TC1b: Giải thích được các rủi ro và mối đe dọa phổ biến trong môi trường số (mã độc, liên kết lừa đảo khi truy cập kho ảnh lậu) và biết bảo vệ thiết bị số. 
• 5.2.TC1b: Chọn được các công cụ số thông thường và được xác định rõ ràng cũng như các giải pháp công nghệ (phần mềm mĩ thuật số Autodesk Sketchbook) để giải quyết nhu cầu tạo dựng không gian tranh. 
• 6.2.TC1a: Sử dụng được các công cụ AI trong công việc và học tập hằng ngày.

3. Phẩm chất

• Có thêm hiểu biết và niềm yêu thích trong thực hành, sáng tạo SPMT. 

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• KHBD, SGK, SGV Mĩ thuật 7.
• Một số hình ảnh, video clip giới thiệu một số dạng không gian trong tranh. 
• Hình ảnh, SPMT thời kì trung đại thể hiện về dạng không gian khác nhau để làm minh họa, phân tích cách thể hiện cho HS quan sát trực tiếp. 
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
• Máy tính kết nối Internet, màn hình tương tác thông minh/máy chiếu, bài giảng điện tử (PowerPoint/Canva), nền tảng trắc nghiệm (Quizizz/ Azota/ Kahoot), phần mềm Padlet, hệ thống Google Classroom, ứng dụng đồ họa chuyên ngành Autodesk Sketchbook hoặc ibis Paint X phục vụ học sinh phác thảo cấu trúc tranh vẽ kĩ thuật số.
• Ứng dụng nhạc số trực tuyến (Spotify/YouTube Music) phát danh sách nhạc nền không lời phong cảnh thời kì Trung đại vang vọng, tạo cảm giác rộng lớn về không gian, giúp kích thích tối đa tư duy trực quan của học sinh trong giờ thực hành. 

2. Đối với học sinh

• SGK. 
• Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ học tập (nếu cần) theo yêu cầu của GV.
• Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Quan sát

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết được một số cách thể hiện về không gian trong tranh; hiểu được việc họa sĩ sử dụng màu trong diễn tả không gian trong tranh. 

b. Nội dung: HS tìm hiểu về cách thể hiện không gian trong tranh của một số họa sĩ trên thế giới; tìm hiểu cách xây dựng bố cục, sử dụng màu trong thể hiện không gian.

c. Sản phẩm học tập: HS có kiến thức và hiểu biết ban đầu về cách thể hiện không gian trong tác phẩm hội họa thời kì trung đại. 

d. Tổ chức hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS	DỰ KIẾN SẢN PHẨM	NLS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS mở SGK tìm hiểu tranh ảnh mẫu. - GV khởi động không gian mô phỏng phòng tranh 3D ArtSteps trên màn chiếu, dẫn dắt HS tương tác xem cận cảnh kiệt tác phong cảnh. - GV chia lớp thành 3 nhóm, hướng dẫn HS chuẩn bị tư liệu làm bài thuyết trình trước lớp về cách thể hiện không gian trong tranh của một số họa sĩ trên thế giới: + Nhóm 1: Tìm hiểu về không gian và màu sắc trong tác phẩm hội họa Những người thu hoạch (The Harvesters),1565, tranh sơn dầu của họa sĩ Pieter Bruegel.  + Nhóm 2: Tìm hiểu về không gian và màu sắc trong tác phẩm hội họa Câu cá mùa thu (A Fisher in Autumn), 1523, tranh lụa của Đường Dần.   + Nhóm 3: Tìm hiểu về không gian và màu sắc trong tác phẩm hội họa Ác-ba và Tan-xen ghé thăm Ha-ri-đát ở Vrin-đa-van, 1750, tranh tường, Khuyết danh.         - GV hướng dẫn nhóm HS sử dụng thiết bị thông minh tiến hành tìm kiếm, lọc hình ảnh tác phẩm từ cổng lưu trữ chính thống, phân tích và đánh giá độ chính xác tránh bấm vào link quảng cáo lừa đảo chứa mã độc hại thiết bị. - GV lưu ý HS: Khi tìm hiểu về cách thể hiện không gian, cần lưu ý đến những yếu tố tác động thị giác như gần to – xa nhỏ, gần rõ – xa mờ,…. - GV cho HS quan sát thêm một số tác phẩm hội họa thời kì trung đại Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS thảo luận nhóm, vận dụng kĩ năng tra cứu lọc thông tin số, đánh giá tính xác thực của dữ liệu ảnh, phân tích mảng khối bẹt phẳng để tìm câu trả lời.  - HS tìm hiểu về cách thể hiện không gian trong tranh của một số họa sĩ trên thế giới. - HS tìm hiểu cách xây dựng bố cục, sử dụng màu trong thể hiện không gian. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.  Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện các nhóm trả lời câu hỏi về cách thể hiện không gian trong tác phẩm hội họa thời kì trung đại.  - GV mời đại diện nhóm khác nhận xét, bổ sung.  Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức: + Không gian trong tranh gợi cảm giác khoảng cách xa gần của những hình ảnh được thể hiện trong mặt phẳng hai chiều. + Không gian trong tranh có nhiều cách diễn tả như: xử lí sắc độ theo lối viễn thị, gần rõ – xa mờ hay gần to – xa nhỏ.  - GV chuyển sang nội dung mới.	1. Quan sát - Những người thu hoạch (The Harvesters),1565, tranh sơn dầu của họa sĩ Pieter Bruegel: + Không gian trong tác phẩm diễn tả hoạt động thu hoạch lúa mì ở nông trang vào một ngày hè. + Họa sĩ sử dụng sắc độ tương phản và giảm dần khi thể hiện các lớp không gian ở xa gợi cho người xem cảm giác xa xăm, vô tận ở đường chân trời. - Câu cá mùa thu (A Fisher in Autumn), 1523, tranh lụa của Đường Dần: + Không gian trong tác phẩm được tạo ra bằng cách xử lí sắc độ theo cách gần đậm - xa mờ, cũng như diễn tả những chi tiết ở lớp tiền cảnh như người câu cá, cây và lớp núi gần nhất với người xem. + Màu sắc: gam màu trầm, chủ đạo là màu nâu, nâu đỏ... - Ác-ba và Tan-xen ghé thăm Ha-ri-đát ở Vrin-đa-van, 1750, tranh tường, Khuyết danh: + Không gian được thể hiện trong tác phẩm là không gian tĩnh lặng của cuộc gặp gỡ bằng cách gần to - xa nhỏ bằng cách sử dụng các sắc độ sáng, nhiều chi tiết được thể hiện rõ, tạo điểm nhìn tập trung ở lớp không gian tiền cảnh. + Màu sắc tươi sáng, màu sắc chủ đạo là xanh và trắng.	1.2.TC1b: HS thực hiện phân tích, diễn giải và đánh giá độ chính xác của các tư liệu hình ảnh không gian, dữ liệu lịch sử mĩ thuật thế giới thời kì Trung đại trên môi trường trực tuyến. 4.1.TC1b: HS giải thích, nhận diện được các nguy cơ đe dọa an toàn thiết bị (mã độc, lừa đảo quảng cáo từ trang web lạ) khi tìm kiếm tư liệu ảnh nghệ thuật và biết bảo vệ thiết bị số cá nhân. 2.1.TC1a: HS tương tác kĩ thuật số rõ ràng qua hệ thống tivi lớp học để thảo luận liên tục về đặc trưng không gian, hình mảng nghệ thuật tương phản của kiệt tác phong cảnh.

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Hoạt động 2: Thể hiện

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS hiểu được cách thể hiện về không gian trong tranh theo lối vẽ thủy mặc; thực hiện được một số SPMT thể hiện không gian theo cách yêu thích. 

b. Nội dung: HS tham khảo các bước thực hiện SPMT thể hiện không gian trong tranh theo thể loại tranh phong cảnh; thực hiện được SPMT theo hình thức yêu thích. 

c. Sản phẩm học tập: SPMT thể không gian trong tranh. 

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 3: Thảo luận

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết cách nhận xét, đánh giá SPMT của bạn/nhóm; trình bày những cảm nhận của bản thân về sản phẩm, cách thể hiện không gian mình yêu thích trước lớp. 

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS quan sát SPMT của bạn/nhóm đã thực hiện; HS thảo luận các câu hỏi gợi ý trong SGK tr.32. 

c. Sản phẩm học tập: HS chia sẻ cảm nhận của bản thân và phân tích được yếu tố không gian trong SPMT của bạn/nhóm. 

d. Tổ chức hoạt động:

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu không gian trong tác phẩm mĩ thuật 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Nhiệm vụ 2: Chơi trò chơi trắc nghiệm

a. Mục tiêu: HS nắm được nội dung đã học thông qua trò chơi trắc nghiệm.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS hoàn thành bài tập trắc nghiệm.

c. Sản phẩm: Kết quả bài tập trắc nghiệm của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm nhanh trên Quizizz/ Kahoot để củng cố toàn bài.

- GV cung cấp mã QR hoặc đường Links cho HS làm.

- Bộ câu hỏi trắc nghiệm:

Câu 1: Kiệt tác phong cảnh nổi tiếng thế giới "Quang cảnh Tô-lê-đô" được thực hiện bởi danh họa vĩ đại nào vào thế kỷ 16?

A. Danh họa Leonardo da Vinci tranh chân dung lụa lụa

B. Họa sĩ Vincent van Gogh cuộn xoáy tương phản tương phản

C. Danh họa Ê Grê-cô (El Greco) mĩ thuật Tây Ngạn Tây Ban Nha

D. Họa sĩ Nguyễn Phan Chánh hội họa nông thôn Việt Nam

Câu 2: Sự độc đáo mang tính cách mạng về mặt không gian trong cách thiết kế bố cục của bức tranh "Quang cảnh Tô-lê-đô" là gì?

A. Tác giả bắt buộc vẽ mô phỏng chính xác 100% tọa độ thực tế ngoài đời đời.

B. Người nghệ sĩ đã có những quyền tự do sáng tạo với bố cục thực tế của nơi này.

C. Chỉ vẽ một mặt phẳng phẳng hai chiều và hoàn toàn không có hậu cảnh bầu trời.

D. Việc đắp nổi bồi thêm các lớp giấy vệ sinh trộn keo sữa nhô cao vững chãi.

Câu 3: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS mở thiết bị di động cá nhân hoặc máy tính bảng nhóm, chủ động lựa chọn công cụ camera quét mã QR phòng thi để tương tác trực tiếp, làm trắc nghiệm nhanh bấm chọn đáp án A, B, C, D hiển thị trên màn hình.

- HS sử dụng thiết bị cá nhân truy cập phòng thi để trả lời câu hỏi trực tuyến trong thời gian 5 phút, hệ thống sẽ tự động chấm điểm và xếp hạng.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- Hệ thống tự động chấm điểm và xếp hạng.

- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa nhanh câu sai nhiều nhất.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án.

- GV sử dụng ứng dụng kenhhoctap.edu.vn để tham khảo và cho sinh làm trắc nghiệm online.

Link: https://kenhhoctap.edu.vn/bai-tap/trac-nghiem-mi-thuat-7-ket-noi-bai-7-khong-gian-trong-tac-pham-hoi-hoa-gioi-thoi-ki-trung

[2.1.TC1a: HS lựa chọn và sử dụng công nghệ số đơn giản để tương tác trong lớp học.]

* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:

- HS ôn lại kiến thức đã học.

- Hoàn thành các bài tập của Bài 7, Sách bài tập Mĩ thuật 7.

- Đọc và tìm hiểu trước Bài 8 – Tranh tĩnh vật.