Giáo án NLS Mĩ thuật 9 kết nối Bài 14: Thiết kế sản phẩm đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 14: THIẾT KẾ SẢN PHẨM ĐỒ GIA DỤNG TỪ VẬT LIỆU 
ĐÃ QUA SỬ DỤNG 

(2 tiết)

I. MỤC TIÊU 

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Nhận biết được lĩnh vực thiết kế đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Tự chủ và tự học: thông qua việc sưu tầm tư liệu tranh, ảnh, tác phẩm về đồ gia dụng; chuẩn bị đồ dùng, vật liệu học tập.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: thông qua việc hình thành ý tưởng trong sáng tạo đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng và vận dụng vào thực tế.
• Giao tiếp và hợp tác: thông qua việc trao đổi, thảo luận nhóm để chia sẻ về sản phẩm mĩ thuật lấy cảm hứng từ thực tiễn cuộc sống.

Năng lực riêng: 

• Quan sát và nhận thức thẩm mĩ: Hiểu cách thiết kế đồ gia dụng nhằm đảm bảo sự hài hòa giữa tính công năng và thẩm mĩ.
• Sáng tạo và ứng dụng thẩm mĩ: Vận dụng kiến thức, kĩ năng tạo hình để thiết kế và trang trí một sản phẩm đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng phù hợp với công năng sử dụng.
• Phân tích thẩm mĩ: Thảo luận theo nhóm về các nội dung liên quan đến sản phẩm đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng.

Năng lực số (NLS):

• [1.1.TC2b]: Tổ chức tìm kiếm dữ liệu, ý tưởng thiết kế tái chế (Upcycling) trên các nền tảng số.
• [3.1.TC2a]: Chỉ ra và áp dụng được cách tạo nội dung số (bản thiết kế 2D/3D) ở các định dạng khác nhau.
• [4.4.TC2a]: Thảo luận về các cách thức bảo vệ môi trường khỏi tác động của rác thải thông qua việc tái chế và sử dụng công nghệ số.
• [6.1.TC2a]: Phân tích được cách công nghệ (In 3D, cắt laser) hỗ trợ việc tái chế và tạo hình sản phẩm mới từ vật liệu cũ.
• [6.2.TC2a]: Sử dụng được các công cụ AI (Generative AI) để phát triển ý tưởng thiết kế sản phẩm tái chế độc đáo.

3. Phẩm chất

• Nhận định, phân tích được sự hài hòa giữa sản phẩm, tác phẩm và môi trường xung quanh.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC 

1. Đối với giáo viên

• Giáo án, SGK, SGV, SBT Mĩ thuật 9 – Kết nối tri thức với cuộc sống.
• Một số hình ảnh, video clip về thiết kế sản phẩm đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng.
• Một số bản thiết kế đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng.
• Một số SPMT đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng.
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Link video hướng dẫn tái chế.
• Phần mềm AI (Bing Image Creator/Canva).
• Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• SGK, SBT Mĩ thuật 9 – Kết nối tri thức với cuộc sống.
• Màu vẽ, bút chì, tẩy, các vật liệu sẵn có,...
• Điện thoại thông minh/máy tính bảng có kết nối Internet.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Gợi mở, kích thích HS mong muốn tìm hiểu về các nội dung mới, lí thú của bài học.

d. Nội dung: GV tổ chức cho HS đọc tư liệu kết hợp quan sát hình ảnh và trả lời câu hỏi: Trình bày hiểu biết của em về ý nghĩa và vai trò của thiết kế đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về ý nghĩa và vai trò của thiết kế đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV trình chiếu cho HS đọc tư liệu kết hợp quan sát hình ảnh:

TƯ LIỆU:

“Tái sinh” gỗ lụt thành sản phẩm mỹ nghệ Lê Ngọc Thuận (sinh năm 1980) là người sinh ra và lớn lên ở Hội An, có nhiều năm gắn bó với ngành du lịch và am hiểu về các loại vật liệu tự nhiên ở địa phương. Sản phẩm mang tính “đánh dấu” hành trình của anh đối với vật liệu tái chế là một bức tranh được ghép từ gỗ lụt (gỗ do nước cuốn trôi ra bờ sông, cửa biển sau mỗi cơn bão, lũ lụt). Nhận thấy cơ hội mới từ đây, anh Thuận sáng lập thương hiệu đồ gỗ mỹ nghệ Coco Casa, mở xưởng, liên hệ họa sĩ thiết kế và thuê thêm thợ lành nghề từ làng mộc nổi tiếng Kim Bồng (xã Cẩm Kim, TP Hội An). Hiện nay, Coco Casa Collection có hai dòng sản phẩm chính là Mộc mỹ thuật (hướng tới các nhà hàng, khách sạn, villa, quán cafe, không gian văn hóa công cộng…) và Mộc trang trí, lưu niệm (là những món đồ nhỏ xinh, dễ mang đi biếu, tặng). Sản phẩm của Coco Casa rất đa dạng, từ những món đồ nội, ngoại thất như tranh tường, mành (rèm), chụp đèn, chậu hoa, tượng gỗ, khay, thớt, chén (bát) đĩa bàn ăn, khung gương, gạt tàn, hộp đựng mỹ phẩm… cho đến đồ chơi trẻ em, đồ lưu niệm, trang trí. Những sản phẩm không chỉ đẹp mà còn mang nét đặc trưng của văn hóa Việt Nam, như hình ảnh con trâu, con voi, hoa sen, bông lúa, chuồn chuồn, nhà cổ Hội An. Sản phẩm thủ công Coco Casa sử dụng hoàn toàn vật liệu tại địa phương Anh Lê Ngọc Thuận và tác phẩm tranh ghép gỗ lụt đầu tiên của Coco Casa Những sản phẩm rực rỡ, sinh động được làm từ gỗ thải

- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi và trả lời câu hỏi: Trình bày hiểu biết của em về ý nghĩa và vai trò của thiết kế đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS dựa vào hiểu biết của bản thân và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV mời đại diện 2 – 3 HS trình bày kết quả thảo luận.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:

+ Ý nghĩa của thiết kế đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng:

• Giúp giảm lượng rác thải đổ vào các bãi chôn lấp và giảm ô nhiễm môi trường.
• Giúp tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên, giảm nhu cầu khai thác và sản xuất mới.
• Giảm lượng khí thải carbon vào môi trường.
• Giúp tiết kiệm chi phí cho nhà sản xuất và người tiêu dùng.

+ Vai trò của thiết kế đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng:

• Tạo cơ hội việc làm cho nhiều lao động.
• Thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn, nơi mà các sản phẩm được sử dụng hiệu quả và tái sử dụng nhiều lần.
• Nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Thiết kế đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng là một xu hướng quan trọng và cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Nó không chỉ mang lại những lợi ích về môi trường mà còn đóng góp vào phát triển kinh tế, nâng cao giá trị xã hội và văn hóa, đồng thời tạo ra những sản phẩm thẩm mĩ và độc đáo. Để tìm hiểu rõ hơn về cách thiết kế, trang trí đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 14: Thiết kế sản phẩm đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Quan sát

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Biết đến lĩnh vực thiết kề đồ gia dụng.

- Biết được sự thay đổi trong kiểu dáng, màu sắc của đồ gia dụng.

b. Nội dung: GV chia HS cả lớp thành 6 nhóm, yêu cầu các nhóm khai thác hình ảnh, thông tin mục Quan sát SGK tr.58, 59 kết hợp tìm hiểu thêm thông tin trên sách, báo, internet và thực hiện nhiệm vụ:

- Nhóm 1 + 2: Kiểu dáng, công năng đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng có đặc điểm gì?

- Nhóm 3 + 4: Vật liệu đã qua sử dụng nào thường được sử dụng trong thiết kế sản phẩm?

- Nhóm 5 + 6: Hãy cho biết vì sao thiết kế đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng được đề cao trong đời sống đương đại? 

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về kiến thức cơ bản trong lĩnh vực thiết kế công nghiệp.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Hoạt động 2: Thể hiện

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Tìm hiểu cách gợi ý trong thiết kế đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng hướng đến sự đơn giản, tiện dụng.

- Củng cố thêm cách thức trong thiết kế đồ gia dụng.

b. Nội dung:

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu cách thiết kế ghế từ vật liệu xốp và vải.

- GV hướng dẫn HS thực hiện thiết kế kiểu dáng và trang trí một đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng.

c. Sản phẩm: Sản phẩm thiết kế kiểu dáng và trang trí một đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng.

d. Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1: Gợi ý cách thiết kế ghế từ vật liệu xốp và vải

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV trình chiếu và hướng dẫn HS quan sát tác phẩm nghệ thuật.

- GV gợi ý: Hãy sử dụng công cụ AI tạo ảnh (Bing Image Creator) để tìm ý tưởng mới lạ. Ví dụ nhập lệnh: 'Đèn ngủ làm từ chai nhựa cũ phong cách hiện đại, ánh sáng ấm'.

- GV giới thiệu cách thiết kế ghế từ vật liệu xốp và vải:

- GV lưu ý HS khi thực hành SPMT:

+ Về ý tưởng thiết kế: cần xác định và làm rõ yếu tố thẩm mĩ và công năng sử dụng của đồ gia dụng là gì để tìm ý tưởng thiết kế phù hợp. Từ hình dáng sản phẩm mới lựa chọn vật liệu đã qua sử dụng để dựng mẫu.

+ Về cách thể hiện: lựa chọn hình thức thiết kế phù hợp với khả năng thực hiện của bản thân (bằng tay hay phần mềm).

- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi, kết hợp đọc mục Em có biết SGK tr.60 để củng cố kiến thức đã học.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS khai thác hình ảnh, thông tin trong mục và trả lời câu hỏi.

- [6.2.TC2a]: HS sử dụng công cụ AI để tạo ra các bản phác thảo ý tưởng (concept art) cho sản phẩm tái chế, giúp hình dung màu sắc và kết cấu trước khi thực hiện.

- GV quan sát, hướng dẫn hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày kết quả thảo luận.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: Xu hướng thẩm mĩ trong lĩnh vực thiết kế đương đại thường cân bằng giữa các đường nét đơn giản, sắc nét, linh hoạt với đường thẳng và đường cong nhẹ, hạn chế sử dụng nhiều đường diềm, các chi tiết phức tạp. Việc sử dụng vật liệu đã qua sử dụng đang là xu hướng trong thiết kế đồ gia dụng bởi điều này tạo nên những sản phẩm hữu ích, cũng như góp phần tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môi trường sống.

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới. 

Nhiệm vụ 2: Thiết kế kiểu dáng và trang trí một đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm: Thiết kế kiểu dáng và trang trí một đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng.

- GV hướng dẫn HS tham khảo một số sản phẩm mĩ thuật của HS thực hiện:

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS làm việc theo nhóm, vận dụng kiến thức đã học và thực hành, sáng tạo sản phẩm mĩ thuật thiết kế kiểu dáng và trang trí một đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS trong quá trình thực hiện sản phẩm.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

HS hoàn thành sản phẩm mĩ thuật thiết kế kiểu dáng và trang trí một đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV khuyến khích, khen ngợi HS đã hoàn thành sản phẩm.

- GV chuyển sang nội dung mới.

Hoạt động 3: Thảo luận

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Củng cố, kiến thức về cách thiết kế sản phẩm đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng.

- Khả năng trình bày, bày tỏ cảm nhận của bản thân trước nhóm, lớp.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS trưng bày SPMT đã thực hiện.

c. Sản phẩm: HS trao đổi, chia sẻ về sản phẩm mĩ thuật đã thực hiện.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS gắn kết SPMT đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng phù hợp với không gian và công năng sử dụng trong gia đình. 

b. Nội dung: 

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, thực hiện nhiệm vụ: Dùng sản phẩm đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng trong gia đình, phù hợp với không gian, công năng và mục đích thiết kế.

- GV cho HS trả lời nhanh một số câu hỏi trắc nghiệm về Thiết kế sản phẩm đồ gia dụng từ vật liệu đã qua sử dụng.

c. Sản phẩm: 

- Phần giới thiệu về một số khuynh hướng sáng tác của HS.

- Đáp án câu trả lời trắc nghiệm của HS. 

d. Tổ chức thực hiện

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..