Giáo án NLS Ngữ văn 10 kết nối Bài 6: Tác gia Nguyễn Trãi

Ngày soạn: …/…/…

Ngày dạy: …/…/….

TIẾT  : VĂN BẢN 1: TÁC GIẢ NGUYỄN TRÃI

I. MỤC TIÊU

1. Mức độ yêu cầu cần đạt:

• HS tóm tắt được những thông tin chính trong tiểu sử của Nguyễn Trãi
• HS nhận biết và phân tích được những đặc điểm cơ bản về nội dung và nghệ thuật trong sáng tác của Nguyễn Trãi, biết vận dụng vào việc đọc hiểu các tác phẩm Bình Ngô đại cáo, Bảo kính cảnh giới, Dục Thúy sơn và các văn bản thực hành đọc.
• HS hiểu được những đóng góp to lớn của Nguyễn Trãi đối với lịch sử và nền văn học dân tộc, biết tự hào và có ý thức gìn giữ di sản văn hóa dân tộc.

2. Năng lực

1. Năng lực chung

- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác...

b. Năng lực riêng 

- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản Tác gia Nguyễn Trãi

- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về văn bản Tác gia Nguyễn Trãi

- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về thành tựu nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa văn bản.

- Năng lực phân tích, so sánh đặc điểm nghệ thuật của văn bản với các văn bản khác có cùng chủ đề.

c. Năng lực số

- 1.1.NC1a: Biết sử dụng công cụ tìm kiếm để khai thác tư liệu lịch sử về triều đại nhà Hậu Lê và cuộc đời Nguyễn Trãi.

- 6.1.NC1a: Biết sử dụng công cụ AI để tóm tắt các luận điểm chính trong sự nghiệp văn chương.

- 2.2.NC1a: Sử dụng các phần mềm thiết kế đồ họa (Canva/PowerPoint) để tạo lập hồ sơ tác gia số.

3. Phẩm chất

- Sống có khát vọng, có hoài bão và thể hiện được trách nhiệm với cộng đồng

II.  THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Chuẩn bị của giáo viên

• KHBD;
• Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi
• Tranh ảnh về nhà văn hình ảnh
• Bảng phân công nhiệm vụ cho HS hoạt động trên lớp
• Bảng giao nhiệm vụ học tập cho HS ở nhà
• Máy tính, máy chiếu.
• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
• Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.

2. Chuẩn bị của HS: 

• SGK, SBT Ngữ Văn 10, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn bài học, vở ghi.
• Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. KHỞI ĐỘNG

1.  Mục tiêu: Tạo hứng thú cho Hs, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập từ đó khắc sâu kiến thức nội dung bài học Tác gia Nguyễn Trãi
2. Nội dung: GV cho HS xem 1 đoạn video clip giới thiệu về tác giả Nguyễn Trãi và đặt câu hỏi gợi mở vấn đề
3.  Sản phẩm: Câu trả lời của HS và đáp án về tìm hiểu tác gia Nguyễn Trãi
4. Tổ chức thực hiện

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

• GV đặt câu hỏi gợi mở: Em có biết gì về tác gia Nguyễn Trãi hoặc 1 tác phẩm nào đã học của ông không? Hãy chia sẻ một số điều em biết cho cả lớp cùng nghe?
• GV mở đoạn video về tác gia Nguyễn Trãi
• GV tiếp tục chiếu cho HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

• HS chơi trò chơi nhìn vào hình ảnh, đoán tên và các nhận vật trong ảnh

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

• GV mời một số HS trả lời từng hình ảnh

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

• GV nhận xét đánh giá 
• GV dẫn dắt vào bài: Nguyễn Trãi là một trong những anh hùng dân tộc, một danh nhân văn hóa thế giới. Cuộc đời và sự nghiệp của ông không chỉ có sự ảnh hưởng tới nền văn học Việt Nam thời đó mà còn để lại rất nhiều cảm hứng cho văn học ngày nay. Trong bài học hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về cuộc đời cũng như sự nghiệp của ông.

[2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số)].

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Đọc văn bản

1. Mục tiêu: Nắm được những thông tin về thể loại và đọc văn bản Tác gia Nguyễn Trãi
2. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến văn bản Tác gia Nguyễn Trãi
3. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến văn bản Tác gia Nguyễn Trãi
4. Tổ chức thực hiện

Hoạt động 2: Khám phá văn bản

1. Mục tiêu: Tìm hiểu và nắm được tiểu sử, sự nghiệp cũng như những giá trị nội dung nghệ thuật của Nguyễn Trãi.
2. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến văn bản Tác gia Nguyễn Trãi
3. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến văn bản tác gia Nguyễn Trãi
4.  Tổ chức thực hiện

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

1. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về văn bản Tác gia Nguyễn Trãi
2. Nội dung: Sử dụng SGK, kiến thức đã học viết đoạn ngắn phân tích về một giá trị nội dung trong tác phẩm Nguyễn Trãi
3. Sản phẩm học tập: Đoạn văn HS viết được
4. Tổ chức thực hiện

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

Nhiệm vụ 1: Viết đoạn văn

• GV yêu cầu HS: Viết đoạn văn ngắn khoảng 300 chữ phân tích về một giá trị nội dung trong các sáng tác của Nguyễn Trãi
• GV hướng dẫn HS: Chọn đề tài, gợi ý triển khai nội dung theo các bước: Giới thiệu chi tiết và lí do lựa chọn, phân tích giá trị nội dung trong việc thể hiện tư tưởng chủ đạo của tác phẩm.
• GV yêu cầu HS soạn thảo đoạn văn và sử dụng công cụ AI để kiểm tra sự mạch lạc, logic và nhận gợi ý về các từ ngữ biểu cảm phù hợp.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận 

• GV yêu cầu HS nào làm xong bài có thể đem lên để GV nhận xét chỉnh sửa

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

• GV cho cả lớp nghe 1 số đoạn văn, yêu cầu cả lớp về nhà hoàn thành nốt đoạn văn nếu chưa xong.

[6.2.NC1a: HS sử dụng được công cụ AI để ứng dụng vào hoàn thành bài tập được giao.]

Nhiệm vụ 2: Câu hỏi trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV sử dụng các công cụ sáng tạo bài tập tương tác như Kahoot!, Quizizz, ActivePresenter,… để cùng học sinh làm bài và phản hồi  tức thì lại cho học sinh về những thắc mắc.

- GV gửi link cho HS để thực hiện làm bài.

- GV lần lượt nêu các câu hỏi:

Câu 1: Nguyễn Trãi đã được tổ chức quốc tế nào vinh danh là Danh nhân văn hóa thế giới?

A. WTO

B. WHO

C. UNESCO

D. UNICEF

Câu 2: Tư tưởng cốt lõi và xuyên suốt trong toàn bộ sự nghiệp chính trị và văn chương của Nguyễn Trãi là gì?

A. Tư tưởng xuất thế

B. Tư tưởng nhân nghĩa

C. Tư tưởng trung quân cực đoan

D. Tư tưởng vô vi

Câu 3: Tập thơ nào sau đây của Nguyễn Trãi được coi là tập thơ đặt nền móng cho thơ ca tiếng Việt (chữ Nôm)?

A. Ức Trai thi tập

B. Quốc âm thi tập

C. Lam Sơn thực lục

D. Quân trung từ mệnh tập

Câu 4: Trong sáng tác của mình, Nguyễn Trãi thường nhắc đến hình ảnh nào sau đây để thể hiện vẻ đẹp tâm hồn thanh cao, không màng danh lợi?

A. Lầu vàng gác tía

B. Gươm thần và chiến mã 

C. Tùng, cúc, trúc, mai

D. Đèn sách và trường thi

Câu 5: Vụ án oan nổi tiếng nào đã khiến gia đình Nguyễn Trãi bị tru di tam tộc năm 1442?

A. Vụ án Lệ Chi Viên

B. Vụ án Chu Văn An

C. Vụ án Khai Quốc Công Thần

D. Vụ án Tiền Đường

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ:

- HS tiếp nhận nhiệm vụ học tập.

- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV quan sát bảng kết quả trò chơi của HS, lắng nghe và giải đáp thắc mắc của HS. 

- GV mời một số HS khác đọc đáp án khác (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn đáp án:

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

[5.2.NC1a: HS tham gia trò chơi trắc nghiệm củng cố trên ứng dụng tương tác trực tuyến để giáo viên thu thập dữ liệu học tập tức thời.]

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG 

1. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để nói về những  thành tựu nội dung và nghệ thuật trong sự nghiệp của Nguyễn Trãi
2. Nội dung: Sử dụng các kiến thức đã học từ văn bản để viết 1 bài văn ngắn nói về thành tựu nội dung cũng như nghệ thuật trong sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Trãi
3. Sản phẩm học tập: Bài tập hoàn thành của HS
4. Tổ chức thực hiện 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..