Giáo án NLS Tin học 8 kết nối Bài 15: Gỡ lỗi

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 15: GỠ LỖI

I. MỤC TIÊU 

1. Mục tiêu

Sau bài học này, HS sẽ:

• Chạy thử, tìm lỗi và sửa được lỗi cho chương trình.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Giao tiếp và hợp tác: Sử dụng ngôn ngữ tin học kết hợp với ngôn ngữ thông thường để biểu đạt, giải thích các nội dung tin học; trao đổi, thảo luận để thực hiện các nhiệm vụ học tập.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Sử dụng các kiến thức đã học ứng dụng vào thực tế, tìm tòi, phát hiện giải quyết các nhiệm vụ trong cuộc sống.
• Tự chủ, tự học: Chủ động trong việc tìm hiểu kiến thức và hoàn thành bài tập.

Năng lực riêng: 

• Phát triển năng lực tự học thông qua việc phát hiện và sửa lỗi trên sản phẩm do mình tạo ra.
• Phát triển năng lực tư duy sáng tạo, giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính.
• Phát triển năng lực hợp tác, trao đổi kinh nghiệm nhằm hoàn thiện sản phẩm.

Năng lực số:

• 5.1.TC2a: Thực hiện quy trình kiểm thử (Testing) có hệ thống để phát hiện lỗi, phân loại lỗi và áp dụng giải pháp khắc phục chính xác.
• 5.2.TC2b: Sử dụng thành thạo các công cụ hỗ trợ gỡ lỗi trong môi trường lập trình (như chế độ hiển thị biến, chèn lệnh đợi/debug) để theo dõi luồng dữ liệu.
• 6.1.TC2a: HS sử dụng công cụ AI trong học tập.

3. Phẩm chất

• Rèn luyện ý thức trách nhiệm đối với sản phẩm do mình tạo ra, đảm bảo chương trình thực hiện tốt nhất khi giới thiệu với tập thể.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với GV

• SGK, KHBD, SBT Tin học 8. 
• Phòng thực hành máy tính cài phần mềm Scratch và có kết nối Internet.
• Máy chiếu. 
• Chương trình gốc (chưa sửa lỗi) của trò chơi Đoán số, có hiển thị số lần đoán, được cho trong Hình 15.1. Chương trình gốc (chưa sửa lỗi) của trò chơi Đoán số với yêu cầu người chơi không được đoán quá 7 lần, được cho trong Hình 15.4 trong SGK.
• Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với HS

• SGK, SBT Tin học 8. 

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Dẫn dắt HS từ tình huống tự nhiên trong quá trình tạo sản phẩm đến yêu cầu của bài học, qua đó HS nhận ra rằng chạy thử, tìm lỗi và sửa lỗi cho chương trình là một khâu của công việc lập chương trình cho máy tính.

b. Nội dung: GV nêu vấn đề,HS đọc thông tin, thảo luận nhóm trong thời gian 5 phút và trình bày trước lớp. 

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS sau khi thảo luận nhóm, câu trả lời hướng tới việc để HS hiểu rõ ngữ cảnh của bài toán thực tế, không đánh giá đúng sai.

d. Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi.

- GV đưa ra tình huống:

An:    Chúng ta đã tạo ra một chương trình máy tính trong Bài 14 và thế là tớ đã biết lập trình.

Khoa: Chưa xong đâu, chúng ta cần phải thực hiện một việc nữa, đó là gỡ lỗi.

An:    Gỡ lỗi là làm những gì? Bạn hãy hướng dẫn cụ thể hơn cho tớ nhé.

- GV đặt câu hỏi: Em hãy giúp Khoa trả lời câu hỏi của bạn An.

- GV yêu cầu các nhóm thảo luận và trình bày câu trả lời của mình.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS xem video và suy nghĩ câu trả lời.

- Các nhóm HS đọc tình huống và tiếp nhận yêu cầu.

- Các nhóm thảo luận.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS trả lời các câu hỏi của GV: Gỡ lỗi bao gồm chạy thử, tìm lỗi và sửa được lỗi cho chương trình.

- GV yêu cầu HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung. 

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.

[6.1.TC2a: HS sử dụng công cụ AI hoặc sản phẩm số do GV cung cấp để tiếp nhận thông tin, trả lời câu hỏi đơn giản.

2.1.TC2a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).

1.1.TC2a: HS tiếp cận, khai thác được thông tin từ nguồn học liệu số dưới sự hướng dẫn của GV.]

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Trong thực tế, khi chạy chương trình có thể sẽ gặp một số lỗi không mong muốn, vì vậy gỡ lỗi là bước làm quan trọng trong quá trình tạo chương trình? Vậy làm thế nào để phát hiện hiện lỗi và sửa lỗi? Để trả lời cho câu hỏi này, chúng ta cùng đi tìm hiểu bài học hôm nay – Bài 15: Gỡ lỗi.

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Kiểm thử và phân loại lỗi

a. Mục tiêu: 

- HS chạy thử và phát hiện tình huống chương trình máy tính thực hiện không đúng với kịch bản.

- HS làm quen được với khái niệm kiểm thử.

- HS phân biệt được lỗi cú pháp và lỗi lôgic.

b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS đọc thông tin SGK mục 1, quan sát Hình 15.1 trang 86 - 87 và thực hiện nhiệm vụ được giao. 

c. Sản phẩm học tập: Kiểm thử và phân loại lỗi.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 2: Phát hiện lỗi và sửa lỗi lôgic

a. Mục tiêu: 

- HS phán đoán được nguyên nhân gây ra lỗi lôgic và tìm phương án sửa lỗi đó.

- HS mô tả được hai phương pháp phát hiện lỗi: 1) Dựa vào tư duy lôgic về thứ tự thực hiện các câu lệnh để phát hiện lỗi; 2) Dựa vào thực nghiệm, phát hiện lỗi bằng cách loại trừ những phần chương trình chạy đúng.

- HS sửa được một lỗi cụ thể khi đã biết vị trí và nguyên nhân gây ra lỗi.

b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS đọc thông tin SGK trang 87 - 89, quan sát Hình 15.2 - 15.3 và thực hiện nhiệm vụ. 

c. Sản phẩm học tập: Phát hiện lỗi và sửa lỗi lôgic.

d. Tổ chức hoạt động:

Hoạt động 3: Thực hành: Gỡ lỗi

a. Mục tiêu: HS gỡ được lỗi được chương trình trò chơi Đoán số trong 7 lần.

b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS đọc thông tin SGK trang 89 - 90 và thực hiện nhiệm vụ. 

c. Sản phẩm học tập: Sản phẩm thực hành của HS.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: HS củng cố kiến thức đã học giải quyết các câu hỏi Luyện tập.

b. Nội dung: GV nêu nhiệm vụ, HS trả lời để ôn lại các kiến thức vừa học.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS. 

d. Tổ chức hoạt động:

Nhiệm vụ 1: Chơi trò chơi trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm nhanh trên Quizizz hoặc Kahoot để củng cố toàn bài.

- GV cung cấp mã QR hoặc đường Links cho HS làm Phiếu bài tập, trả lời nhanh một số câu hỏi trắc nghiệm tổng kết bài học.

Câu 1: Lỗi chương trình phân thành mấy loại?

A. 1.                      B. 2.                               C. 3.                               D. 4.

Câu 2: Lỗi cú pháp là

A. Lỗi xảy ra trong trường hợp chương trình hoạt động nhưng đưa ra kết quả sai.

B. Là một vùng trong bộ nhớ, được đặt tên và được dùng để lưu trữ dữ liệu khi thực hiện chương trình.

C. Là đại lượng có giá trị không đổi trong quá trình thực hiện chương trình.

D. Là lỗi viết câu lệnh sai quy tắc, làm cho chương trình không hoạt động.

Câu 3: Hãy sắp xếp các việc dưới đây theo trình tự để phát hiện, gỡ lỗi chương trình.

1 – Xây dựng bộ dữ liệu thử với các tình huống có thể xảy ra khi đưa chương trình vào sử dụng.

2 – Tìm câu lệnh, cấu trúc điều khiển gây ra lỗi.

3 – Thực hiện chương trình với các bộ dữ liệu thử.

4 – Sửa lỗi cho chương trình.

5 – Xác định nguyên nhân gây lỗi.

A. 5 – 1- 3 – 4 – 2.

B. 1 – 3 – 5 – 4 – 2.

C. 3 – 1 – 2 – 5 – 4.

D. 1 – 3 – 2 – 5 – 4.

Câu 4: Cho đoạn chương trình sau: 

Em hãy gỡ lỗi để nhân vật di chuyển qua lại trên màn hình nhưng luôn đứng thẳng, không bị quay đầu xuống phía dưới.

A. Đặt kiểu xoay nhân vật thành trái - phải và thay đổi lệnh xoay thành 180 độ.

B. Thay đổi lệnh di chuyển 5 bước thành 100 bước.

C. Thay đổi cấu trúc rẽ nhánh khuyết thành cấu trúc rẽ nhánh đầy đủ.

D.  Thay đổi khối lệnh lặp vô hạn thành khối lệnh lặp có điều kiện kết thúc.

Câu 5: Chương trình đúng của đoạn chương trình sau để nhân vật di chuyển qua lại trên màn hình nhưng luôn đứng thẳng, không bị quay đầu xuống phía dưới:

A.                                  B.

C.                                  D.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học và trả lời câu hỏi. 

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS trả lời:

- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung. 

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

[2.1.TC2a: HS thực hiện các tương tác được xác định rõ ràng với công nghệ số (làm bài tập online) trong lớp học.]

Nhiệm vụ 2: Trả lời câu hỏi phần Luyện tập SGK trang 90.

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức đã học để viết chương trình Scratch trong các trường hợp thực tế.

b. Nội dung: GV nêu nhiệm vụ, HS vận dụng kiến thức đã học và hiểu biết của bản thân để thực hiện nhiệm vụ. 

c. Sản phẩm học tập: Sản phẩm đã tạo của HS.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..