Giáo án NLS Công nghệ 10 TT kết nối Bài 20: Công nghệ cao trong thu hoạch và bảo quản sản phẩm trồng trọt
Giáo án NLS Công nghệ 10 - Trồng trọt - Kết nối tri thức Bài 20: Công nghệ cao trong thu hoạch và bảo quản sản phẩm trồng trọt. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh làm quen và ứng dụng công nghệ, tin học. KHBD này là file word, tải về dễ dàng. Là mẫu giáo án mới nhất năm 2026 để giáo viên dạy tốt môn CN 10.
Xem: => Giáo án tích hợp NLS Công nghệ 10 Trồng trọt Kết nối tri thức
BÀI 20: CÔNG NGHỆ CAO TRONG THU HOẠCH VÀ BẢO QUẢN SẢN PHẨM TRỒNG TRỌT
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Nêu được một số ứng dụng công nghệ cao trong thu hoạch và bảo quản sản phẩm trồng trọt.
2. Phát triển năng lực
- Năng lực công nghệ: Nêu được một số ứng dụng công nghệ cao trong thu hoạch và bảo quản sản phẩm trồng trọt.
- Năng lực chung: Lựa chọn được nguồn tài liệu phù hợp để tìm hiểu, nâng cao kiến thức về thu hoạch, bảo quản sản phẩm trồng trọt, đặc biệt là những ứng dụng công nghệ cao trong thu hoạch, bảo quản sản phẩm trồng trọt.
- Năng lực số:
- 1.1.NC1b: Áp dụng được kỹ thuật tìm kiếm để lấy được dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường số.
3.1.NC1a: Áp dụng được các cách tạo và chỉnh sửa nội dung ở các định dạng khác nhau.
- 6.1.NC1a: Phân tích được cách AI hoạt động trong các ứng dụng cụ thể.
3. Phẩm chất
- Trung thực và có trách nhiệm trong chia sẻ kiến thức liên quan đến việc thu hoạch, bảo quản sản phẩm trồng trọt,
- Có ý thức vận dụng các kĩ thuật thu hoạch, bảo quản sản phẩm trồng trọt hiện đại, an toàn với con người và môi trường sống nhằm nâng cao hiệu quả thu hoạch, bảo quản sản phẩm trồng trọt cho gia đình.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- SGK, KHBD.
- Học liệu số: Video mô phỏng hoạt động của Robot thu hoạch tích hợp thị giác máy tính; Video quy trình chiếu xạ thực phẩm; Video AI khởi động bài học.
- Công cụ số: Tài khoản Chatbot AI (ChatGPT/Gemini/Copilot), Công cụ thiết kế trực tuyến (Canva), Nền tảng học tập (Padlet/Azota).
- Máy tính, máy chiếu
- Tranh, ảnh, video liên quan đến các phương pháp trong bảo quản sản phẩm trống trọt; một số loại sản phẩm trồng trọt đã qua bảo quản (ví dụ: sản phẩm trồng trọt được bảo quản trong túi hút chân không, sản phẩm trồng trọt khô).
- Liên hệ với nhà máy, công ty.... có các bộ phận bảo quản sản phẩm trồng trọt để tổ chức HS tham quan (nếu có)
2. Đối với học sinh
- SGK.
- Thiết bị di động (Smartphone/Tablet) có kết nối Internet.
- Cài đặt sẵn ứng dụng quét mã QR, trình duyệt web, ứng dụng ghi chú.
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ học tập (nếu cần) theo yêu cầu của GV.
- Đọc trước bài học trong SGK, tìm kiếm và đọc trước các tài liệu có liên quan đến thu hoạch, bảo quản sản phẩm trồng trọt.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu:
- Phát huy kiến thức đã có của HS về thu hoạch, bảo quản sản phẩm trồng trọt, giúp tạo tâm thế và hứng thú, nhu cầu nhận thức của HS về một chủ đề học tập rất gần gũi, thú vị và có ích với HS.
- Gợi mở những vấn đề mới để kích thích HS có hứng thú, mong muốn được tìm hiểu sâu hơn về một số phương pháp thu hoạch, bảo quản sản phẩm trồng trọt hiện đại.
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS quan sát hình ảnh, trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS trả lời câu hỏi, lắng nghe và tiếp thu kiến thức.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
- GV cho HS quan sát các tranh, ảnh, video về công nghệ cao trong thu hoạch, bảoquản sản phẩm trồng trọt để tạo hứng thú học tập cho HS, đặt các câu hỏi: Thu hoạch, bảo quản sản phẩm trồng trọt nhằm mục đích gì?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ.
Bước 3, 4: Báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện hoạt động
- GV ghi nhận các câu trả lời của HS, chưa vội kết luận đúng sai, sẽ để HS xác nhận lại sau khi học xong bài học.
[1.2.NC1b: HS thực hiện phân tích, diễn giải dữ liệu hình ảnh và âm thanh từ nội dung số (video AI) để xác định tác nhân gây hại cụ thể.]
- GV dẫn dắt vào bài học:
Để thu hoạch và bảo quản sản phẩm đạt chất lượng tốt, chúng ta sẽ cùng đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 20: Công nghệ cao trong thu hoạch và bảo quản sản phẩm trồng trọt.
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu Một số ứng dụng công nghệ cao trong thu hoạch sản phẩm trồng trọt
a. Mục tiêu: Hoạt động này giúp HS nhận biết được một số công nghệ cao đang được ứng dụng trong thu hoạch sản phẩm trồng trọt và ý nghĩa mà chúng mang lại.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS đọc nội dung mục I, quan sát Hình 20.1 và nêu các câu hỏi gợi ý để HS thảo luận, nhận biết được các ứng dụng công nghệ cao trong thu hoạch sản phẩm trồng trọt
c. Sản phẩm học tập: HS ghi được vào vở một số ứng dụng công nghệ cao trong thu hoạch sản phẩm trồng trọt và ý nghĩa của chúng.
d. Tổ chức hoạt động:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
Hoạt động 2: Tìm hiểu Một số sông nghệ cao trong bảo quản sản phẩm trồng trọt
a. Mục tiêu: Hoạt động này giúp HS trình bày được các phương pháp bảo quản sản phẩm trống trọt bằng kho silo, bảo quản trong kho lạnh, bảo quản bằng chiếu xạ, bảo quản bằng khí quyền điều chỉnh, bảo quản bằng công nghệ plasma lạnh. Bên cạnh đó, GV cũng cần giúp HS phân biệt những phương pháp bảo quản sản phẩm trồng trọt được áp dụng phù hợp với từng loại sản phẩm trồng trọt.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS nghiên cứu mục II, quan sát Hình trong SGK và trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS ghi được vào vở nội dung chính, ưu và nhược điểm của từng phương pháp trong bảo quản sản phẩm trồng trọt.
d. Tổ chức hoạt động:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV cho HS nghiên cứu hộp Thông tin bổ sung trang 102 của SGK và nêu câu hỏi để kết nối kiến thức của phần này: Nguyên nhân tại sao lương thực, thực phẩm bị tổn thất? - GV hướng dẫn HS nghiên cứu mục II.1, quan sát Hình 20.2 trong SGK và đặt câu hỏi: Một số loại hạt khổ như thóc, ngô, đậu,... ở nhà em thường được bảo quản ở đầu và như thế nào? Ngoài cách bảo quản như ở gia đình, em có biết sản phẩm trồng trọt với số lượng lớn được bảo quản ở đâu? Điều kiện của nơi bảo quản là gì? Bảo quản sản phẩm trồng trọt bằng kho silo có ưu và nhược điểm gì?.
- GV hướng dẫn HS nghiên cứu mục II.2, quan sát Hình 20.3, Hình 20.4 trong SGK và đặt câu hỏi: Ngoài cách bảo quản sản phẩm trồng trọt bằng kho silo áp dụng cho một số sản phẩm trồng trọt như hạt khô,... một số sản phẩm trồng trọt như rau, hoa, quả nên được bảo quản ở đâu?
– GV hướng dẫn HS nghiên cứu mục II.3, quan sát Hình 20.5, Hình 20.6 trong SGK. GV trình bày kiến thức bảo quản sản phẩm trồng trọt bằng chiếu xạ; yêu cầu HS nêu một số ưu, nhược điểm của phương pháp.
- GV yêu cầu HS thực hiện nhiệm vụ trong hộp Kết nối năng lực trang 103 của SGK. - GV hướng dẫn HS nghiên cứu mục II.4, quan sát Hình 20.7 trong SGK, yêu cầu HS nêu một số ưu, nhược điểm của phương pháp này?
– GV có thể tổ chức cho HS quan sát kĩ Hình 20.7, thảo luận để giải thích cơ chế hoạt động của kho bảo quản bằng công nghệ khi quyền điều chỉnh. – GV hướng dẫn HS nghiên cứu mục II.5, quan sát Hình 20.8 trong SGK. GV yêu cầu HS nêu một số ưu, nhược điểm của phương pháp bảo quản sản phẩm trồng trọt bằng công nghệ plasma lạnh?
- GV chia lớp thành 5 nhóm (như giáo án gốc), tìm hiểu 5 công nghệ: Silo, Kho lạnh, Chiếu xạ, Khí quyển điều chỉnh (CA), Plasma lạnh. - Yêu cầu: Thay vì chỉ đọc SGK, mỗi nhóm phải tìm kiếm thêm 1 video minh họa hoặc 1 bài báo khoa học thực tế về hiệu quả của phương pháp đó tại Việt Nam. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS đọc SGK, quan sát hình ảnh, thảo luận và trả lời câu hỏi. - HS sử dụng từ khóa tìm kiếm nâng cao (VD: công nghệ plasma lạnh bảo quản hoa quả filetype:pdf hoặc quy trình chiếu xạ thanh long xuất khẩu). - GV hướng dẫn HS đọc và tổng hợp kiến thức về phương pháp bảo quản bằng kho lạnh. Nêu ưu và nhược điểm của phương pháp bảo quản bằng kho lạnh. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện các nhóm trả lời. - GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới. | II. Một số sông nghệ cao trong bảo quản sản phẩm trồng trọt 1. Bảo quản bằng kho silo - Kho silo là nơi bảo quản sản phẩm trồng trọt với số lượng lớn, thường được sử dụng để bảo quản các loại sản phẩm trồng trọt dạng hạt khô như ngô, thóc, đậu (đỗ),... - Ưu điểm: + Bảo quản được số lượng lớn sản phẩm trồng trọt và thời gian bảo quản lâu. + Có thể tự động hoá được trong quá trình nhập kho và xuất kho. + Ngăn chặn được sự phá hoại của động vật, vi sinh vật và ảnh hưởng của môi trường đến sản phẩm trồng trọt. + Giảm chi phí lao động và giúp tiết kiệm được diện tích mặt bằng. – Nhược điểm: Chi phí đầu tư cao. 2. Bảo quản trong kho lạnh - Bảo quản trong kho lạnh là phương pháp bảo quản dùng nhiệt độ thấp làm ngừng các hoạt động của vi sinh vật côn trùng và ức chế các quá trình sinh hoá xảy ra bên trong sản phẩm trồng trọt. - Nhiệt độ bảo quản thường dao động từ 0 °C đến 5 °C. - Ưu điểm: + Thời gian bảo quản lâu dài. + Giữ được chất lượng sản phẩm trồng trọt + Dễ thiết kế, áp dụng. + Nâng cao giá trị sản phẩm trồng trọt. - Nhược điểm: + Chi phí đầu tư ban đầu cao. + Tiêu tốn năng lượng khi vận hành. 3. Bảo quản bằng chiếu xạ - Bảo quản bằng chiếu xạ là quá trình chiếu bức xạ ion hoá đi xuyên qua sản phẩm nhằm tiêu diệt hầu như tất cả vi khuẩn có hại và sinh vật kí sinh ở trên hay bên trong sản phẩm trồng trọt nhằm làm giảm tổn thất sau thu hoạch. - Sản phẩm trồng trọt có thể được chiếu xạ bằng tia gamma, tia X hoặc dòng electron. - Ưu điểm: + Xử lí được số lượng lớn sản phẩm. + Tạo ra được nguồn thực phẩm an toàn. + Ngăn chặn sự lây lan dịch bệnh đối với sản phẩm trồng trọt. – Nhược điểm: + Không tiêu diệt được hoàn toàn các loại vi sinh vật, virus. + Đòi hỏi thiết bị đắt tiền và nhân lực kĩ thuật cao. + Chi phí vận hành cao. + Yêu cầu rất nghiêm ngặt để đảm bảo an toàn lao động. 4. Bảo quản bằng khí quyển điều chỉnh - Bảo quản bằng khí quyển điều chỉnh là phương pháp loại bỏ hoặc bổ sung các chất khí dẫn đến thành phần khí quyển thay đổi khác với thành phần khí ban đầu nhằm kéo dài thời gian bảo quản các loại rau, quả. - Phương pháp này sẽ làm giảm hoạt động hô hấp và các phản ứng trao đổi chất của sản phẩm trồng trọt bằng cách thay đổi nồng độ CO, và O, trong khu vực bảo quản. - Phương pháp này thường được ứng dụng cho các sản phẩm rau, hoa, quả,... ở quy mô nhỏ dạng đồng túi hoặc quy mô lớn trong các kho chứa điều chỉnh được thành phần chất khí. - Ưu điểm: + Hiệu quả bảo quản cao, thời gian bảo quản kéo dài. + Nâng cao chất lượng sản phẩm trồng trọt được bảo quản. - Nhược điểm: + Hệ thống phức tạp, kinh phí đầu tư lớn. + Đòi hỏi kĩ thuật cao khi vận hành. 5. Bảo quản bằng công nghệ plasma lạnh - Bảo quản bằng công nghệ plasma lạnh là phương pháp sử dụng chùm plasma hướng vào bề mặt cần xử lí nhằm diệt nấm, vi sinh vật trên bề mặt mà không làm thay đổi cấu trúc và thành phần bên trong sản phẩm trồng trọt; giữ nguyên hương vị, thành phần nước, muối và các khoáng chất, đảm bảo độ tươi ngon của sản phẩm trồng trọt. - Ưu điểm: + Không gây ảnh hưởng trên bề mặt và bên trong các lớp mô, tế bào của sản phẩm trồng trọt, giúp sản phẩm nguyên vẹn. + Không gây độc hại đối với người sử dụng. + Có chi phí đầu tư, vận hành thấp; công suất xử lí và hiệu quả cao; thời gian ngắn hơn so với phương pháp khử trùng bằng hoá chất và khử trùng bằng nhiệt – Nhược điểm: Cần phối hợp với các phương pháp khác trong bảo quản sản phẩm trồng trọt để đạt hiệu quả cao vì công nghệ plasma lạnh chỉ có tác dụng khử trùng bề mặt. | [1.1.NC1.b]: HS áp dụng kỹ thuật tìm kiếm nâng cao (toán tử tìm kiếm, lọc định dạng video/tài liệu) để lấy được dữ liệu chuyên sâu về quy trình bảo quản. |
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học và thực tiễn để trả lời câu hỏi.
b. Nội dung: bài tập phần Luyện tập SGK
c. Sản phẩm học tập: đáp án bài tập phần Luyện tập SGK
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học vào giải quyết vấn đề thực tế.
b. Nội dung: Làm bài tập phần Vận dụng trong SGK
c. Sản phẩm học tập:
+ Bản tổng hợp, phân tích ưu, nhược điểm các phương pháp bảo quản một loại sản phẩm trồng trọt đang được thực hiện ở gia đình, địa phương.
+ Bản đề xuất phương pháp bảo quản phù hợp cho sản phẩm trồng trọt ở địa phương.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS về nhà quan sát, tìm hiểu về hoạt động bảo quản sản phẩm trồng trọt ở gia đình và địa phương. Phân tích ưu, nhược điểm của một phương pháp cụ thể và đề xuất phương pháp phù hợp (nếu có). Nộp lại sản phẩm cho GV ở buổi học tiếp theo.
1. Phân tích ưu, nhược điểm của các biện pháp bảo quản sản phẩm trồng trọt đang thực hiện ở gia đình em.
2. Đề xuất biện pháp bảo quản phù hợp cho một số loại sản phẩm trồng trọt phổ biến ở địa phương em.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, về nhà thực hiện
Bước 3,4: Báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện hoạt động
- GV giải đáp những vấn đề HS còn thắc mắc đối với nhiệm vụ về nhà.
- GV hướng dẫn HS ghi kết quả thực hiện được, báo cáo vào tiết học sau.
- GV đánh giá, nhận xét thái độ của HS trong quá trình học tập.
* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
- Củng cố lại kiến thức đã học ở bài 20
- Hoàn thành bài tập được giao
- Xem trước nội dung bài 21: Chế biến sản phẩm trồng trọt