Giáo án NLS Khoa học 4 kết nối Bài 29: Chuỗi thức ăn trong tự nhiên

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú và khơi gợi những hiểu biết đã có của HS về thức ăn của một số loài động vật quen thuộc.

b. Cách thức thực hiện: 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Mối liên hệ thức ăn giữa các sinh vật thông qua chuỗi thức ăn

a. Mục tiêu: HS hình thành được khái niệm về mối liên hệ về thức ăn giữa hai sinh vật.

b. Cách tiến hành:

* HĐ 1.1

- GV chia lớp thành các nhóm 4.

- GV yêu cầu HS quan sát hình 2, 3 và 4.

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm, trả lời câu hỏi: 

+ Mô tả mối liên hệ về thức ăn giữa các sinh vật.

+ Sử dụng mũi tên, các cụm từ: cây bắp cải, con sâu, con chim để viết sơ đồ mô tả mối liên hệ về thức ăn giữa ba sinh vật đó.

- GV mời đại diện 2 – 3 nhóm xung phong trả lời. Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

- GV nhận xét, tuyên dương các nhóm có câu trả lời đúng. 

* HĐ 1.2

- GV giới thiệu mối liên hệ về thức ăn giữa các sinh vật rất đa dạng, bao gồm cả các sinh vật trên cạn và dưới nước.

- GV yêu cầu HS quan sát hình 5. 

- GV yêu cầu HS suy nghĩ, trả lời câu hỏi:

+ Mô tả mối liên hệ về thức ăn giữa các sinh vật trong hồ nước.

+ Cho biết sinh vật đứng đầu trong chuỗi thức ăn đó.

- GV mời đại diện 2 – 3 HS xung phong trả lời. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

- GV nhận xét, bổ sung (nếu cần)

- HS chia nhóm theo hướng dẫn của GV và quan sát hình ảnh.

- HS trả lời:

+ Mối liên hệ về thức ăn giữa: cây bắp cải và con sâu; con sâu và con chim.

⇒ Mối liên hệ về thức ăn giữa các sinh vật với nhau: Cây bắp cải Con sâu → Con chim.

- HS lắng nghe, chữa bài.

- HS lắng nghe, tiếp thu, ghi nhớ.

- HS quan sát hình.

- HS trả lời:

+ Bèo tấm là thức ăn của ốc; ốc là thức ăn của cá trê.

+ Thực vật phù du là thức ăn của động vật phù du; động vật phù du là thức ăn của ấu trùng tôm; ấu trùng tôm là thức ăn của cá chép.

+ Thực vật thủy sinh (bèo tấm và thực vật phù du) thường được đứng đầu chuỗi thức ăn.

- HS lắng nghe, chữa bài.

Hoạt động 2: Một số chuỗi thức ăn trong tự nhiên

a. Mục tiêu: HS xác định được sinh vật nào là thức ăn của sinh vật nào dựa vào chuỗi thức ăn cho sẵn; xây dựng được các sơ đồ chuỗi thức ăn từ danh sách các sinh vật đã cho.

b. Cách tiến hành:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức đã học để hoàn thành phiếu bài tập.

b. Cách tiến hành:

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz (chế độ Paper mode - HS dùng thẻ trả lời hoặc chế độ Classic nếu có thiết bị).

Câu 1: Trong chuỗi thức ăn: Cây bắp cải → Sâu → Chim, sinh vật nào là sinh vật tiêu thụ bậc 1?

A. Chim
B. Cây bắp cải
C. Sâu
D. Con người

Câu 2: Mũi tên trong sơ đồ chuỗi thức ăn có ý nghĩa gì?

A. Chỉ nơi sinh sống của sinh vật

B. Chỉ kích thước của sinh vật

C. Chỉ sinh vật phía trước là thức ăn của sinh vật phía sau

D. Chỉ màu sắc của sinh vật

Câu 3: Chuỗi thức ăn nào dưới đây đúng?

A. Cỏ → Thỏ → Hổ
B. Hổ → Thỏ → Cỏ
C. Thỏ → Cỏ → Hổ
D. Cỏ → Hổ → Thỏ

Câu 4: Trong hồ nước, chuỗi thức ăn nào sau đây hợp lí?

A. Cá → Thực vật phù du → Tôm
B. Thực vật phù du → Động vật phù du → Cá
C. Cá → Động vật phù du → Thực vật phù du
D. Tôm → Cá → Thực vật phù du

Câu 5: Nhận định nào sau đây đúng về chuỗi thức ăn?

A. Một sinh vật chỉ tham gia một chuỗi thức ăn duy nhất

B. Chuỗi thức ăn không có sinh vật thực vật

C. Chuỗi thức ăn luôn bắt đầu bằng động vật ăn thịt

D. Một sinh vật có thể tham gia vào nhiều chuỗi thức ăn khác nhau

- GV truy cập trang web https://www.
random.org/, nhập sĩ số lớp và tiến hành chọn số ngẫu nhiên. HS nào có STT trong danh sách lớp là số được chọn thì sẽ trả lời một câu hỏi.

* CỦNG CỐ

- GV tiến hành chốt lại kiến thức của bài trong mục “Em đã học”.

- GV đặt câu hỏi củng cố:

+ Hãy trình bày mối liên hệ về thức ăn giữa các sinh vật trong tự nhiên.

+ Hãy trình bày cách xây dựng sơ đồ chuỗi thức ăn giữa các sinh vật.

+ Xây dựng các chuỗi thức ăn từ các sinh vật trong một khu rừng gồm: cây, chim ruồi, côn trùng ăn lá, chim râu, rắn. 

- GV mời đại diện 2 – 3 HS trả lời. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong giờ học, khen ngợi những HS tích cực; nhắc nhở, động viên những HS còn chưa tích cực, nhút nhát.

* DẶN DÒ

- Ôn tập kiến thức đã học.

- Làm bài tập trong VBT.

- Đọc trước nội dung Bài 30.

Đáp án:

Câu 1: C

Câu 2: C

Câu 3: A

Câu 4: B

Câu 5: D

- HS lắng nghe, tiếp thu, ghi nhớ.

- HS trả lời:  

+ Các sinh vật trong tự nhiên có mối liên hệ với nhau về thức ăn, sinh vật này là thức ăn của sinh vật khác, mối liên hệ đó nối tiếp nhau tạo thành chuỗi thức ăn.

+ Các chuỗi thức ăn được thể hiện bằng sơ đồ với các mũi tên, sinh vật đứng trước là thức ăn của sinh vật đứng sau mũi tên.

+ Cây → chim ruồi.

+ Cây → côn trùng ăn lá → chim sâu → rắn.

- HS lắng nghe, rút kinh nghiệm.

- HS chú ý, thực hiện theo yêu cầu của GV.

- 2.1.CB2a: HS thực hiện các tương tác được xác định rõ ràng với công nghệ số (làm bài tập online) trong lớp học.

- 5.2.CB2b: HS biết cách sử dụng công cụ mô phỏng ngẫu nhiên.