Giáo án NLS Khoa học 4 kết nối Bài 30: Vai trò của thực vật trong chuỗi thức ăn

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú và khơi gợi những hiểu biết đã có của HS về vai trò của cây lúa trong chuỗi thức ăn.

b. Cách thức thực hiện: 

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV yêu cầu HS quan sát hình 1.

- GV đặt câu hỏi: Hãy cho biết cây lúa có vai trò gì đối với chuỗi thức ăn.

- GV mời đại diện 2 - 3 HS xung phong trả lời. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

- GV nhận xét chung, không chốt đúng sai mà dẫn dắt vào bài học: Để biết được câu trả lời của các bạn là đúng hay sai, chúng ta cùng đi vào bài học hôm nay - Vai trò của thực vật trong chuỗi thức ăn.

- HS xem video và suy nghĩ câu trả lời.

- HS quan sát hình.

- HS trả lời:

+ Cây lúa cung cấp thức ăn cho động vật, đứng đầu chuỗi thức ăn.

- HS lắng nghe, chuẩn bị vào bài.

- 6.2.CB2b: Tương tác với video AI.

- 1.1.CB2b: HS tìm được dữ liệu, thông tin từ nội dung số (video AI) thông qua việc quan sát để trả lời câu hỏi.

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Thực vật cung cấp thức ăn cho con người và động vật

a. Mục tiêu: HS nêu được thực vật cung cấp thức ăn cho con người và động vật.

b. Cách tiến hành:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 2: Vai trò của thực vật trong chuỗi thức ăn

a. Mục tiêu: HS nhận biết được vai trò thực vật trong chuỗi thức ăn.

b. Cách tiến hành:

* HĐ 2.1

- GV yêu cầu HS quan sát hình 4.

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm 4, trả lời câu hỏi: 

+ Đặc điểm chung của ba chuỗi thức ăn trên là gì?

+ Tại sao thực vật thường là sinh vật đứng đầu chuỗi thức ăn?

+ Kể một số chuỗi thức ăn khác mà em biết có thực vật đứng đầu chuỗi.

- GV mời đại diện 2 – 3 nhóm xung phong trả lời. Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

- GV nhận xét, tuyên dương HS có câu trả lời đúng. 

- GV nêu câu hỏi củng cố:

+ Thực vật có khả năng tự tổng hợp chất dinh dưỡng từ các chất nào?

+ Vì sao thực vật thường là sinh vật đứng đầu chuỗi thức ăn?

+ Hãy viết và mô tả một chuỗi thức ăn khác có thực vật đứng đầu chuỗi.

- GV mời đại diện 2 – 3 HS xung phong trả lời. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

- GV nhận xét, bổ sung (nếu cần).

- HS quan sát hình.

- HS trả lời: 

+ Thực vật đứng đầu chuỗi thức ăn.

+ Do thực vật là nhóm sinh vật có khả năng tự tổng hợp chất dinh dưỡng để nuôi sống chính nó và các sinh vật khác.

+ Cỏ → sâu → chim sâu.

- HS lắng nghe, ghi bài.

- HS trả lời:

+ Thực vật có khả năng tự tổng hợp chất dinh dưỡng từ nước, khí các-bô-níc ở lá cây dưới tác dụng của ánh sáng mặt trời.

+ Thực vật thường là sinh vật đứng đầu chuỗi vì thực vật là nhóm sinh vật có khả năng tự tổng hợp chất dinh dưỡng để nuôi sống chính nó và các sinh vật khác.

+ Cây lúa → chuột → rắn.

- HS lắng nghe, chữa bài.

Hoạt động 3: Cân bằng chuỗi thức ăn trong tự nhiên

a. Mục tiêu: HS nhận biết được tác hại của mất cân bằng chuỗi thức ăn và nêu được các hành động để duy trì cân bằng đó.

b. Cách tiến hành:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức đã học để hoàn thành phiếu bài tập.

b. Cách tiến hành:

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz (chế độ Paper mode - HS dùng thẻ trả lời hoặc chế độ Classic nếu có thiết bị).

Câu 1: Trong chuỗi thức ăn, thực vật có vai trò gì?

A. Sinh vật tiêu thụ
B. Sinh vật sản xuất (tự tổng hợp chất dinh dưỡng)
C. Sinh vật phân giải
D. Động vật ăn thịt

Câu 2: Thực vật có thể tự tổng hợp chất dinh dưỡng nhờ

A. ánh sáng mặt trời, nước và khí các-bô-níc
B. ăn các sinh vật nhỏ hơn
C. săn bắt động vật
D. uống sữa

Câu 3: Điểm chung của các chuỗi thức ăn sau là gì?
Cây → Hươu → Sư tử
Lúa → Châu chấu → Ếch → Rắn → Đại bàng
Rong → Cá nhỏ → Cá lớn → Bồ nông 

A. Đều bắt đầu bằng động vật
B. Đều kết thúc bằng thực vật
C. Đều có con người tham gia
D. Đều bắt đầu bằng thực vật

Câu 4: Vì sao thực vật thường đứng đầu chuỗi thức ăn?

A. Vì thực vật tự tạo ra chất dinh dưỡng cung cấp cho sinh vật khác

B. Vì thực vật ăn thịt động vật

C. Vì thực vật di chuyển nhanh

D. Vì thực vật sống lâu năm

Câu 5: Để giữ cân bằng chuỗi thức ăn trong tự nhiên, chúng ta cần làm gì?

A. Chặt phá rừng để lấy đất
B. Săn bắt nhiều động vật hoang dã
C. Trồng và chăm sóc cây xanh
D. Đổ rác xuống sông, hồ

- GV truy cập trang web https://www.
random.org/, nhập sĩ số lớp và tiến hành chọn số ngẫu nhiên. HS nào có STT trong danh sách lớp là số được chọn thì sẽ trả lời một câu hỏi.

* CỦNG CỐ

- GV chốt lại kiến thức của bài trong mục “Em đã học”.

- GV đặt câu hỏi củng cố:

+ Hãy giải thích vai trò của thực vật trong việc tạo thức ăn cho động vật và con người.

+ Vì sao thực vật thường đứng đầu trong nhiều chuỗi thức ăn?

+ Yếu tố nào sau đây thường không được đa số thực vật sử dụng làm “thức ăn” khi tổng hợp chất dinh dưỡng?

A. Nước.

B. Khí các-bô-nic.

C. Ánh sáng mặt trời.

D. Chất bột đường.

+ Nhóm sinh vật nào khi bị suy giảm số lượng đột ngột thường ít gây mất cân bằng chuỗi thức ăn?

A. Sinh vật đứng đầu chuỗi thức ăn.

B. Sinh vật đứng giữa chuỗi thức ăn.

C. Sinh vật đứng cuối chuỗi thức ăn.

D. Cả A, B và C.

- GV mời đại diện 2 – 3 HS trả lời. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong giờ học, khen ngợi những HS tích cực; nhắc nhở, động viên những HS còn chưa tích cực, nhút nhát.

* DẶN DÒ

- Ôn tập kiến thức đã học.

- Làm bài tập trong VBT.

- Đọc trước nội dung Bài 31.

Đáp án:

Câu 1: C

Câu 2: C

Câu 3: A

Câu 4: B

Câu 5: D

- HS lắng nghe, ghi nhớ.

- HS trả lời:  

+ Thực vật có khả năng tự tổng hợp chất dinh dưỡng từ nước và khí các-bô-níc dưới tác dụng của ánh sáng để sống và phát triển. Chúng là nguồn thức ăn của con người và nhiều loài động vật khác.

+ Thực vật thường là sinh vật đứng đầu chuỗi vì thực vật là nhóm sinh vật có khả năng tự tổng hợp chất dinh dưỡng để nuôi sống chính nó và các sinh vật khác.

+ D.

+ C.

- HS lắng nghe, rút kinh nghiệm.

- HS chú ý, thực hiện theo yêu cầu của GV.

- 2.1.CB2a: HS thực hiện các tương tác được xác định rõ ràng với công nghệ số (làm bài tập online) trong lớp học.

- 5.2.CB2b: HS biết cách sử dụng công cụ mô phỏng ngẫu nhiên.