Thực hiện thí nghiệm tạo sóng âm (như gảy đàn, gõ vào thanh kim loại,…) để chứng tỏ được sóng âm có thể truyền được trong chất rắn, lỏng, khí.
Giải thích được sự truyền sóng âm trong không khí

2. Năng lực

Năng lực chung

Tự chủ và tự học: tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát hình ảnh, tự làm các thí nghiệm đơn giản để chứng tỏ sóng âm truyền được trong các môi trường chất rắn, lỏng, khí
Giao tiếp và hợp tác: thảo luận nhóm, thực hành các thí nghiệm đơn giản về sóng âm
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Đề xuất được cách giải thích ngắn gọn, chính xác cho những tình huống được nêu trong bài

Năng lực riêng

Thực hiện được thí nghiệm tạo sóng âm (như gảy đàn, gõ vào thanh kim loại,…) để chứng tỏ được sóng âm có thể truyền được trong chất rắn, lỏng, khí
Giải thích được sự truyền sóng âm trong không khí

Năng lực số:

1.1.TC1b: HS tìm được thông tin thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video
2.1.TC1a: HS lựa chọn và sử dụng được các công nghệ số đơn giản (phần mềm trắc nghiệm/màn hình) để tương tác trả lời câu hỏi
6.1.TC1b: HS thực hiện được các thao tác cơ bản trên các công cụ AI
6.2.TC1b: HS thực hành được các kỹ năng sử dụng AI thông qua các bài tập nhỏ.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ, chịu khó tìm tòi tài liệu và thực hiện nhiệm vụ cá nhân nhằm tìm hiểu về sóng âm
Trung thực, cẩn thận trong thực hành làm các thí nghiệm về sóng âm
Có trách nhiệm trong hoạt động nhóm, chủ động nhận và thực hiện nhiệm vụ thí nghiệm.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

SGK, SBT KHTN 7, KHBD.
Các dụng cụ thí nghiệm : Các dụng cụ thí nghiệm: một thanh thép đàn hồi, một cái đinh có gắn quả cầu nhỏ ở đâu, một giá thí nghiệm, một khay đựng nước, cái trống, một cây đàn ghita, một cây sáo, một âm thoa, một lò xo mềm, một mô hình truyền dao động tạo sóng ngang, một nắm gạo nhỏ, một túi nilon kín, một chiếc điện thoại di động hoặc đồng hồ có chuông báo thức, một bể nước nhỏ bằng thuỷ tinh,... để thực hiện được các thí nghiệm Hình 12.1,12.2,12.3,12.4, 12.6,12.7SGK.
TN mô phỏng sự truyền sóng trên mặt nước, sự truyền sóng âm trong không khí. https://by.com.vn/cLCZK7 (Video 2.27s – 2.51s)
Mỗi nhóm HS một dải lụa mềm, một ống bơ và hai đoạn dây thép dài khoảng 3 m.
Máy tính, máy chiếu
Video AI được tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

SGK, SBT KHTN 7.
Đọc trước bài học trong SGK.
Tìm kiếm và đọc trước tài liệu có liên quan đến sóng âm, nguồn âm và các môi trường truyền âm

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU)

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho HS, bước đầu khơi gợi nội dung bài học.

b. Nội dung: GV lấy VD thực tế để gợi cho HS nhận thấy âm thanh có thể lan truyền từ nơi này đến nơi khác trong môi trường (VD âm truyền trong đất)

c. Sản phẩm học tập: nhận thấy âm thanh có thể lan truyền từ nơi này đến nơi khác trong môi trường rắn, lỏng, khí

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1. GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS: Xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó

1.1.TC1b: HS tìm được thông tin thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video

- GV nêu câu hỏi: Trong lịch sử, khi phương tiện truyền thông còn chưa phát triển, để phát hiện quân địch đang di chuyển bằng ngựa, người ta lại áp tai xuống đất và có thể nghe được tiếng vó ngựa cách xa vài kilômét. Tại sao?

- GV gợi mở cho HS suy nghĩ đến: âm thanh có thể truyền từ nơi này đến nơi khác trong môi trường đất

+ Tại sao khi áp tai xuống đất người ta lại nghe thấy tiếng vó ngựa?

+ Vì sao không lắng tai nghe trong không khí mà phải áp tai xuống đất để nghe?

+ Âm đã truyền từ nguồn phát đến tai như thế nào và qua những môi trường nào rồi truyền đến tai người?

Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tiếp nhận câu hỏi, suy nghĩ và trả câu trả lời.

Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV gọi 2 – 3 dậy chia sẻ câu trả lời của mình trước lớp

- GV gọi HS khác nhận xét, đánh giá và bổ sung ý cho bạn (nếu có).

Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện

- GV ghi nhận câu trả lời của HS

- GV dẫn dắt vào bài học: Ngoài môi trường chất rắn ra thì âm thanh còn có thể truyền qua những môi trường nào? Để trả lời câu hỏi đó chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay: Bài 12. Sóng âm

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động 1: Tìm hiểu dao động và sóng

a. Mục tiêu: Giúp HS hình dung được sóng là sự lan truyền dao động

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS làm thí nghiệm, thảo luận trả lời câu hỏi

c. Sản phẩm học tập: HS thực hành làm thí nghiệm đơn giản để tạo sóng

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

Hoạt động 2. Nhớ lại nguồn dao động phát ra âm (nguồn âm)

a. Mục tiêu: HS nhớ lại mọi vật phát ra âm đều dao động

b. Nội dung: GV yêu cầu HS tìm hiểu ví dụ về các nhạc cụ

c. Sản phẩm học tập: HS chứng tỏ được khi phát ra âm thì mặt trống, dây đàn, âm thoa, không khí trong ống sáo đều dao động. HS làm thí nghiệm đơn giản chứng tỏ được âm truyền trong không khí

d. Tổ chức thực hiện :

Hoạt động 3. Tìm hiểu sóng âm được tạo ra như thế nào

a. Mục tiêu: Giúp HS hình dung được sự hình thành sóng.

b. Nội dung: GV cho HS quan sát hình ảnh hoặc video về hình 12.5 SGK, thực hành mô phỏng lại hình ảnh sóng lan truyền và trả lời câu hỏi mục III

c. Sản phẩm học tập: HS làm thí nghiệm mô phỏng hình ảnh sóng lan truyền, hoàn thiện phần câu hỏi và bài tập SGK – 61, lấy ví dụ về sóng âm được lan truyền từ nguồn âm tới các vật xung quanh làm chúng dao động.

d. Tổ chức thực hiện :

…………………………………………..

Hoạt động 4. Tìm hiểu các môi trường truyền âm

a. Mục tiêu: HS thấy được sóng âm không chỉ truyền trong chất khí mà còn truyền trong chất rắn và chất lỏng

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS làm thí nghiệm mục IV SGK

c. Sản phẩm học tập: HS rút ra nhận xét về môi trường truyền âm

d. Tổ chức thực hiện :

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Giúp HS hệ thống lại kiến thức đã học

b. Nội dung: GV chiếu một số câu hỏi, HS suy nghĩ, trả lời

c. Sản phẩm học tập: HS trả lời các câu hỏi về sóng âm

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: giúp HS vận dụng kiến thức đã vào áp dụng vào thực tiễn cuộc sống.

b. Nội dung: GV câu hỏi liên quan đến thực tế, HS suy nghĩ, trả lời

c. Sản phẩm học tập: HS đưa ra giải thích cho hiện tượng thực tế GV đưa ra

d. Tổ chức thực hiện :

Bước 1. GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV chiếu bài tập, yêu cầu HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi

Bài tập: Ở loài voi, khi con đầu đàn tìm thấy thức ăn hoặc phát hiện thấy nguy hiểm chúng thường giậm chân xuống đất để thông báo cho nhau. Em hãy giải thích hiện tượng này

Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS liên hệ lại kiến thức đã học, suy nghĩ, tìm câu trả lời

Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

Ở loài voi, khi con đầu đàn tìm thấy thức ăn hoặc phát hiện thấy nguy hiểm chúng thường giậm chân xuống đất để thông báo cho nhau. Khi voi đầu đàn giậm chân xuống đất, âm sẽ được đất truyền đi tốt hơn không khí và các con voi trong đàn sẽ nhận biết được tín hiệu này.

- GV yêu cầu HS: Sử dụng công cụ AI tìm hiểu mở rộng: “Ngoài loài voi ra, những loài động vật nào giao tiếp bằng cách truyền sóng âm qua mặt đất?” để mở rộng kiến thức.

6.1.TC1b: HS thực hiện được các thao tác cơ bản trên các công cụ AI

Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện

- GV đối chiếu đáp án, nhận xét, đánh giá.

* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ: