Giáo án NLS Lịch sử 8 kết nối Bài 13: Sự phát triển của khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ XVIII – XIX

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 13: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA KHOA HỌC, KĨ THUẬT, VĂN HỌC, NGHỆ THUẬT TRONG CÁC THẾ KỈ XVIII – XIX 

(2 tiết)

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Mô tả được một số thành tựu tiêu biểu về khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ XVIII – XIX.
• Phân tích được tác động của sự phát triển khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ XVIII – XIX. 

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

• Sưu tầm được những thành tựu tiêu biểu về khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật của xã hội loài người trong các thế kỉ XVIII – XIX.
• Có kĩ năng phân tích, bước đầu đánh giá được giá trị, ảnh hưởng của những thành tựu tiêu biểu về khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật đối với đời sống con người.

Năng lực số:

• 1.1.TC2a: Xác định được mục tiêu, yêu cầu tìm kiếm thông tin và dữ liệu (Sử dụng từ khóa chính xác để tìm kiếm thành tựu KHKT trên Google/Youtube).
• 2.1.TC2a: Sử dụng được một số công cụ, phần mềm thông dụng để trao đổi, chia sẻ thông tin trong học tập (Sử dụng Padlet/Mentimeter để chia sẻ ý kiến).
• 3.1.TC2a: Tạo được nội dung số đơn giản phục vụ học tập (Thiết kế Infographic/Slide giới thiệu danh nhân bằng Canva).
• 3.2.TC2a: Thực hiện được các quy định về bản quyền và sở hữu trí tuệ (Ghi rõ nguồn khi sử dụng hình ảnh các tác phẩm nghệ thuật).
• 5.3.TC2a: Sử dụng được phần mềm, công cụ kĩ thuật số để giải quyết vấn đề cụ thể (Dùng Google Arts & Culture để tham quan bảo tàng ảo).

3. Phẩm chất

• Bồi dưỡng niềm say mê khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật.
• Khâm phục, trân trọng những phát minh của các nhà khoa học, kĩ thuật, nhà văn, nhà thơ tiêu biểu trong các thế kỉ XVIII – XIX.
• Tuyên truyền giá trị của những thành tựu về khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật cho bạn bè, người thân.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC 

1. Đối với giáo viên

• SGK, KHBD, SBT Lịch sử và Địa lí 8 – phần Lịch sử.
• Phiếu học tập dành cho HS. 
• Tranh, ảnh, tư liệu lịch sử do GV sưu tầm.
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
• Học liệu số: Link Padlet nộp sản phẩm, Video mô phỏng hoạt động của máy hơi nước/động cơ đốt trong, Link tham quan ảo trên Google Arts & Culture.

2. Đối với học sinh

• SHS Lịch sử và Địa lí 8 – phần Lịch sử.
• Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
• Thiết bị di động/máy tính bảng (nếu có) để tham gia hoạt động số.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế cho HS, giúp đỡ HS ý thức được nhiệm vụ học tập, hứng thú với bài học mới. 

b. Nội dung: GV cho HS quan sát hình ảnh, video về nhà bác học vĩ đại I. Niu-tơn và yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Hãy chia sẻ những hiểu biết của em về nhà bác học vĩ đại I. Niu-tơn và những phát minh khoa học của ông mà em biết. 

c. Sản phẩm: HS trình bày một số hiểu biết về nhà bác học vĩ đại I. Niu-tơn và những phát minh khoa học của ông.

d.Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV trình chiếu cho HS quan sát hình ảnh, video về nhà bác học vĩ đại I. Niu-tơn và phát minh của ông:

https://www.youtube.com/watch?v=jwPc0kK9VHU

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Hãy chia sẻ những hiểu biết của em về nhà bác học vĩ đại I. Niu-tơn và những phát minh khoa học của ông mà em biết. 

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát hình ảnh, video, dựa vào hiểu biết thực tế của bản thân và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS chia sẻ những hiểu biết của em về nhà bác học vĩ đại I. Niu-tơn và những phát minh khoa học của ông.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: 

+ Niu-tơn là nhà vật lí, nhà toán học nước Anh, được cả thế giới biết đến là Người sáng lập ra Vật lí học cổ điển. Ông được công nhận rộng rãi là một trong những nhà toán học vĩ đại nhất và nhà khoa học ảnh hưởng nhất mọi thời đại và là một hình ảnh điển hình trong cách mạng khoa học.

+ Nhắc tới I. Niu-tơn là nhắc đến câu chuyện “quả táo rơi vào đầu: đã làm nên thuyết vạn vật hấp dẫn. Không chỉ vậy, ông còn sở hữu nhiều phát minh vĩ đại, thú vị, giúp thay đổi thế giới: 

• Ý tưởng khẩu pháo bắn vào quỹ đạo.
• Ba định luật về chuyển động của Newton.
• Cha đẻ của các phép tính vi phân.
• Kính viễn vọng phản xạ.
• Sự mất nhiệt.
• ….

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Trong các thế kỉ XVIII – XIX, xã hội loài người đã có những thành tựu lớn về khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật. Những thành tựu đó đã mang dấu ấn thời đại cũng như tác động đến đến đời sống con người như thế nào? Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 13: Sự phát triển của khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ XVIII – XIX. 

[2.1.TC2a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).]

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Những thành tựu tiêu biểu về khoa học và kĩ thuật

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS mô tả được một số thành tựu tiêu biểu về khoa học, kĩ thuật và phân tích được tác động của các thành tựu đó. 

b. Nội dung: GV chia HS cả lớp thành 3 nhóm, yêu cầu các nhóm khai thác Hình 13.2, 13.3, mục Em có biết, thông tin mục 1 SGK tr.56 – 58 và hoàn thành Phiếu học tập số 1:

- Nhóm 1: Thống kê những thành tựu về khoa học tự nhiên và phân tích tác động của những thành tựu đó đối với đời sống xã hội loài người.

- Nhóm 2: Thống kê những thành tựu về khoa học xã hội và phân tích tác động của những thành tựu đó đối với đời sống xã hội loài người.

- Nhóm 3: Thống kê những thành tựu về kĩ thuật và phân tích tác động của những thành tựu đó đối với đời sống xã hội loài người.

c. Sản phẩm: Phiếu học tập số 1 của HS và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 2. Sự phát triển của văn học và nghệ thuật

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Nêu được một số thành tựu tiêu biểu về văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ XVIII – XIX.

- Phân tích được tác động của những thành tựu văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ XVIII – XIX đối với xã hội loài người. 

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc nhóm đôi, khai thác Hình 13.4 – 13.6, mục Kết nối với văn học, thông tin mục 2 SGK tr.58, 59 và trả lời câu hỏi:

- Hãy trình bày những thành tựu tiêu biểu về văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ XVIII – XIX.

- Phân tích tác động của những thành tựu văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ XVIII – XIX đối với xã hội loài người. 

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về sự phát triển của văn học, nghệ thuật và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS	DỰ KIẾN SẢN PHẨM	NLS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS làm việc nhóm đôi, khai thác Hình 13.4 – 13.6, thông tin mục 2 SGK tr.58, 59 và hoàn thành Phiếu học tập số 2: Trình bày những thành tựu tiêu biểu về văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ XVIII – XIX. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 Lĩnh vực Thành tựu Văn học   Nghệ thuật   - GV cho HS xem thêm hình ảnh, video về một số thành tựu tiêu biểu của văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ XVIII – XIX (Đính kèm dưới Hoạt động 2).  - GV chia lớp thành 2 nhóm: + Nhóm 1: Văn học: Sử dụng Chatbot AI (ChatGPT/Copilot) hỏi: 'Tóm tắt nội dung chính và giá trị nhân đạo của tác phẩm Những người khốn khổ (V.Huy-gô) trong 3 câu'. Ghi lại kết quả. + Nhóm 2: Nghệ thuật: Truy cập Google Arts & Culture (hoặc link tranh GV gửi), tìm bức tranh 'Hoa hướng dương' của Van Gốc. Phóng to để quan sát nét vẽ và màu sắc. - GV hướng dẫn HS đọc mục Kết nối văn học, kết hợp mục 2a SGK tr.58 và trả lời câu hỏi: Phân tích được tác động của những thành tựu văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ XVIII – XIX đối với xã hội loài người.  https://www.youtube.com/watch?v=0c5w0FD1KuQ - GV liên hệ, mở rộng: Kể tên và trình bày hiểu biết về một tác phẩm, nghệ thuật mà em biết/ yêu thích trong các thế kỉ XVIII – XIX.  Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập - HS khai thác hình ảnh, video, thông tin trong mục và trả lời câu hỏi. - Nhóm Văn học dùng AI tóm tắt. - Nhóm Nghệ thuật đeo tai nghe nghe nhạc/xem tranh. - GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - GV mời đại diện 1 – 2 nhóm trình bày thành tựu tiêu biểu và những tác động của thành tựu văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ XVIII – XIX đối với xã hội loài người. - GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày hiểu biết về một tác phẩm, nghệ thuật mà em biết/ yêu thích trong các thế kỉ XVIII – XIX (đính kèm phía dưới Hoạt động 2).  Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập GV nhận xét, đánh giá và kết luận: Những thành tựu về văn học, nghệ thuật có tác động quan trọng trong cuộc đấu tranh vì quyền sống và hạnh phúc của con người. Thông qua các tác phẩm văn học nghệ thuật, các tác giả đã lên án những bất công trong xã hội, ca ngợi cho cuộc đấu tranh cho tự do và hạnh phúc.	2. Sự phát triển của văn học và nghệ thuật - Thành tựu: đính kèm phía dưới Hoạt động 2.  - Tác động: + Góp phần lên án, vạch trần những tệ nạn, bất công trong xã hội đương thời. + Thức tỉnh, khích lệ người dân (nhất là người lao động nghèo) đấu tranh cho cuộc sống tự do, hạnh phúc.	5.3.TC2a: Sử dụng nền tảng số hóa nghệ thuật (Google Arts & Culture) để tiếp cận di sản văn hóa thế giới. 3.2.TC2a: HS nhận thức được các tác phẩm này là di sản nhân loại.
HÌNH ẢNH, VIDEO THÀNH TỰU TIÊU BIỂU VỀ VĂN HỌC, NGHỆ THUẬT TRONG CÁC THẾ KỈ XVIII – XIX Ban-dắc với tác phẩm Tấn trò đời Vích-to-Huy-gô với tác phẩm Nhà thờ Đức Bà Pa-ri Lép Tôn- xtôi với tác phẩm Chiến tranh và hòa bình Mô-da Bét-tô-ven Ph. Sô-panh Trai-cốp-xki https://www.youtube.com/watch?v=EWy1tBO6HWI (Thời lượng video: tùy vào tình hình thực tế giảng dạy trên lớp học) Lê-vi-tan với tác phẩm Rừng bạch dương V. Van Gốc với tác phẩm Đêm đầy sao KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 Lĩnh vực Thành tựu Văn học Văn học trong các thế kỉ XVIII – XIX phát triển rực rỡ với sự xuất hiện của nhiều nhà văn, nhà thơ lớn. - Tấn trò đời (Ban-dắc); Nhà thờ Đức Bà Pa-ri, Những người khốn khổ (Vích-to Huy-gô); Chiến tranh và hòa bình (Lép Tôn-xtôi). - Pu-skin (Nga), S.Đích-ken (Anh),… → Phản ánh đầy đủ, toàn diện hiện thực xã hội, đặt nền móng cho văn học hiện đại.  Nghệ thuật Phát triển theo nhiều thể loại, phản ánh cuộc sống chứa chan tình nhân ái, ca ngợi cuộc đấu tranh cho tự do. - Âm nhạc: Mô-da, Giô-han Bách, Bét-tô-ven, Ph. Sô-panh,… - Kiến trúc: Cung điện Véc-xai (thế kỉ XVIII) trở thành công trình kiến trúc cực kì đồ sộ và lộng lẫy. - Mĩ thuật: Xuất hiện nhiều danh họa với các tác phẩm nổi tiếng như G.Đa-vít, Ơ.Đơ-la-roa (Pháp),… → Gắn bó với cuộc sống hiện thực. Trả lời câu hỏi mở rộng: Thông tin về họa sĩ Van Gốc và tác phẩm Đêm đầy sao       Van Gốc sinh năm 1853 trong một gia đình trung lưu tại Hà Lan. Cha của ông là mục sư nên từ nhỏ ông đã có mơ ước trở thành người giống cha mình. Tuy nhiên, sau nhiều thất bại trên con đường giảng đạo, Van Gốc rẽ sang con đường nghệ thuật. Niềm đam mê văn chương cùng với năng khiếu có sẵn là tiền đề để đưa ông đến với hội họa. Van Gốc bắt đầu học vẽ ở Hà Lan và Bỉ, nhưng khi đến Pháp, những tác phẩm của ông mới thật sự bước sang một trang khác. Tại quốc gia này, trường phái nghệ thuật ấn tượng thịnh hành và ảnh hưởng rất nhiều đến những tác phẩm sau này của ông.      Đêm đầy sao (De sterrennacht) được vẽ vào tháng 6 năm 1889. Bức tranh miêu tả khung cảnh bên ngoài cửa sổ phòng bệnh của ông ở Saint-Rémy-de-Provence, miền Nam nước Pháp về đêm, mặc dù ông đã vẽ bức tranh vào ban ngày qua trí nhớ. Đêm đầy sao nằm trong bộ sưu tập của Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại ở thành phố New York, một phần trong Di vật của Lillie P. Bliss, từ năm 1941. Bức tranh Đêm đầy sao là một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của Van Gốc, đánh dấu bước ngoặt mang tính quyết định chuyển sang sự tự do sáng tạo to lớn hơn trong nghệ thuật của ông.

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học về Sự phát triển của khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ XVIII – XIX. 

b. Nội dung: 

- GV cho HS trả lời nhanh các câu hỏi trắc nghiệm về Sự phát triển của khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ XVIII – XIX. 

- GV cho HS trả lời câu hỏi bài tập phần Luyện tập SGK tr.59.

c. Sản phẩm: Đáp án của HS và chuẩn kiến thức của GV. 

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS liên hệ, vận dụng kiến thức đã học về Sự phát triển của khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ XVIII – XIX. 

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện câu hỏi bài tập phần Vận dụng SGK tr.59.

c. Sản phẩm: Đáp án của HS và chuẩn kiến thức của GV. 

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..