Giáo án NLS Lịch sử 8 kết nối Bài 10: Sự hình thành chủ nghĩa đế quốc ở các nước Âu – Mỹ (cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX)
Giáo án NLS Lịch sử 8 kết nối tri thức Bài 10: Sự hình thành chủ nghĩa đế quốc ở các nước Âu – Mỹ (cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX). Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh làm quen và ứng dụng công nghệ, tin học. KHBD này là file word, tải về dễ dàng. Là mẫu giáo án mới nhất năm 2026 để giáo viên dạy tốt môn Lịch sử 8.
Xem: => Giáo án tích hợp NLS Lịch sử 8 kết nối tri thức
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 10: SỰ HÌNH THÀNH CHỦ NGHĨA ĐẾ QUỐC Ở CÁC NƯỚC ÂU – MỸ (CUỐI THẾ KỈ XIX – ĐẦU THẾ KỈ XX)
(2 tiết)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Mô tả được những nét chính về quá trình hình thành chủ nghĩa đế quốc.
- Nhận biết được những chuyển biến lớn về kinh tế, chính sách đối nội, đối ngoại của các đế quốc Anh, Pháp, Đức, Mỹ từ cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
- Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.
Năng lực riêng:
- Biết khai thác và sử dụng được thông tin của một số tư liệu lịch sử trong bài học theo sự hướng dẫn của GV.
- Quan sát lược đồ các đế quốc và thuộc địa đầu thế kỉ XX để nhận diện được sự bành trướng của chủ nghĩa đế quốc và phạm vi ảnh hưởng của mỗi đế quốc.
- Có ý kiến suy luận, phản biện, tranh luận về một vấn đề lịch sử.
- Lập được bảng hệ thống và tìm kiếm tư liệu để thực hiện các hoạt động luyện tập, vận dụng.
Năng lực số:
- 1.1.TC2a: Sử dụng công cụ tìm kiếm thông tin (Google) để xác định và thu thập dữ liệu (hình ảnh, số liệu) theo từ khóa cho trước.
- 1.1.TC2b: Vận hành và khai thác được các tính năng cơ bản của phần mềm xem ảnh, bản đồ số (phóng to, thu nhỏ, di chuyển) và ứng dụng trắc nghiệm.
- 3.1.TC2a: Sử dụng phần mềm trình chiếu hoặc công cụ soạn thảo để tạo ra sản phẩm số đơn giản (slide, bảng biểu) có kết hợp văn bản và hình ảnh.
- 2.2.TC2a: Biết cách chia sẻ sản phẩm số trong nhóm học tập qua các nền tảng cơ bản (Zalo/Padlet).
3. Phẩm chất
- Bồi dưỡng tinh thần yêu nước, nhận thức được sức ép của chủ nghĩa thực dân phương Tây đối với Việt Nam nói riêng, các nước châu Á, châu Phi, châu Mỹ nói chung thời cận đại. Từ đó, nhận thức được trách nhiệm của công dân đối với Tổ quốc trong công cuộc phát triển và hội nhập quốc tế hiện nay.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
1. Đối với giáo viên
- SGK, KHBD, SBT Lịch sử và Địa lí 8 – phần Lịch sử.
- Phiếu học tập dành cho HS.
- Tranh, ảnh, tư liệu lịch sử do GV sưu tầm.
- Máy tính, máy chiếu (nếu có).
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Học liệu số: Tranh biếm họa về các trùm tư bản (Rockefeller, Morgan), Lược đồ thế giới đầu thế kỉ XX (file ảnh số), Link Quizizz.
2. Đối với học sinh
- SHS Lịch sử và Địa lí 8 – phần Lịch sử.
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
- Thiết bị di động (Smartphone/Tablet) có kết nối Internet để tra cứu và làm bài tập nhóm.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo tâm thế cho HS, giúp đỡ HS ý thức được nhiệm vụ học tập, hứng thú với bài học mới.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS dựa vào một số kiến thức đã học, hiểu biết của bản thân và trả lời câu hỏi:
- Em hiểu thế nào về chủ nghĩa đế quốc?
- Hãy kể tên một số nước đế quốc và chia sẻ những điều em biết về các nước đế quốc đó.
c. Sản phẩm: HS trình bày một số hiểu biết về chủ nghĩa đế quốc, tên nước đế quốc và thông tin về các nước đế quốc.
d.Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân và trả lời câu hỏi:
+ Em hiểu thế nào về chủ nghĩa đế quốc?
+ Hãy kể tên một số nước đế quốc và chia sẻ những điều em biết về các nước đế quốc đó.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng một số kiến thức đã học, hiểu biết của bản thân và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS nêu một số hiểu biết về chủ nghĩa đế quốc, tên nước đế quốc và thông tin về các nước đế quốc.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức:
+ Về chủ đế quốc:
- Là việc giai cấp thống trị thực hiện chính sách mở rộng quyền lực và tầm ảnh hưởng của một quốc gia thông qua hoạt động thuộc địa hóa bằng phương thức vũ lực hoặc các phương thức khác tương tự khác.
- Là một hình thái tiên tiến hơn của chủ nghĩa tư bản, là bước phát triển tiếp theo của chủ nghĩa tư bản.
- Bản chất của chủ nghĩa đế quốc là sự độc quyền. Sự độc quyền thể hiện ở tất cả mọi mặt trong đời sống kinh tế và do giai cấp thống trị của chủ nghĩa đế quốc nắm giữ, chi phối toàn bộ.
+ Tên một số nước đế quốc: đế quốc Anh, đế quốc Hà Lan, đế quốc Pháp, đế quốc Đức, đế quốc Mỹ, đế quốc Áo – Hung, đế quốc Nhật Bản,…
+ Ví dụ thông tin về đế quốc Anh:
- Là đế quốc có diện tích lãnh thổ lớn nhất trong lịch sử nhân loại và là thế lực đứng đầu toàn cầu trong hơn một thế kỉ.
- Đế chế đã cai trị khoảng 458 triệu người, chiếm 23% dân số thế giới lúc đó, bao phủ diện tích xấp xỉ 33,67 triệu km², chiếm 24% tổng diện tích toàn cầu.
- Được ví là “Đế quốc mặt trời không bao giờ lặn”.
- GV dẫn dắt HS vào bài học: Sau gần một thế kỉ phát triển mạnh mẽ ở giai đoạn tự do cạnh tranh, vào cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX, chủ nghĩa tư bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa. Vậy quá trình hình thành chủ nghĩa đế quốc có những nét chính gì? Các nước đế quốc Anh, Pháp, Đức, Mỹ có những điểm gì nổi bật? Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 10: Sự hình thành chủ nghĩa đế quốc ở các nước Âu – Mỹ (cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX).
[2.1.TC2a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).]
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1. Những nét chính về quá trình hình thành chủ nghĩa đế quốc
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được nét chính về quá trình hình thành chủ nghĩa đế quốc vào cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, khai thác lược đồ Hình 10.1, thông tin mục 1 SGK tr.44, 45 và trả lời câu hỏi: Hãy mô tả nét chính về quá trình hình thành chủ nghĩa đế quốc vào cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về những nét chính về quá trình hình thành chủ nghĩa đế quốc vào cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
Hoạt động 2. Các nước đế quốc Anh, Pháp, Đức, Mỹ từ cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được những chuyển biến về kinh tế, chính sách đối nội, đối ngoại của các đế quốc Anh, Pháp, Đức, Mỹ từ cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc theo 4 nhóm, khai thác tư liệu, mục Em có biết, Hình 10.2 – 10.4, mục 2a, 2b, 2c, 2d SGK tr.45 – 47:
- Nhóm 1: Hoàn thành Phiếu học tập số 1 - Nêu những chuyển biến lớn về kinh tế, chính sách đối nội, đối ngoại của đế quốc Anh trong những năm cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX.
- Nhóm 2: Hoàn thành Phiếu học tập số 2 - Nêu những chuyển biến lớn về kinh tế, chính sách đối nội, đối ngoại của đế quốc Pháp trong những năm cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX.
- Nhóm 3: Hoàn thành Phiếu học tập số 3 - Nêu những chuyển biến lớn về kinh tế, chính sách đối nội, đối ngoại của đế quốc Đức trong những năm cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX.
- Nhóm 4: Hoàn thành Phiếu học tập số 4 - Nêu những chuyển biến lớn về kinh tế, chính sách đối nội, đối ngoại của đế quốc Mỹ trong những năm cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX.
c. Sản phẩm: Phiếu học tập số 1 - 4 của HS và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm. + Nhóm 1: Anh (CNĐQ Thực dân). + Nhóm 2: Pháp (CNĐQ Cho vay lãi). + Nhóm 3: Đức (CNĐQ Quân phiệt hiếu chiến). + Nhóm 4: Mỹ (CNĐQ Tơ-rớt khổng lồ). - GV nêu nhiệm vụ: Sử dụng ứng dụng Canva hoặc PowerPoint trên điện thoại/máy tính bảng để tạo 1 Infographic (Đồ họa thông tin) tóm tắt đặc điểm nước đó. Yêu cầu có: + Hình ảnh đặc trưng (tranh biếm họa) + Biệt danh của đế quốc + Đặc điểm kinh tế/đối ngoại. - GV giao nhiệm vụ cụ thể cho các nhóm như sau: + Nhóm 1: Khai thác tư liệu, Hình 10.2, thông tin mục 2a và hoàn thành Phiếu học tập số 1: Nêu những chuyển biến lớn về kinh tế, chính sách đối nội, đối ngoại của đế quốc Anh trong những năm cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
+ Nhóm 2: Khai thác Hình 10.3, 10.4, thông tin mục 2b và hoàn thành Phiếu học tập số 2: Nêu những chuyển biến lớn về kinh tế, chính sách đối nội, đối ngoại của đế quốc Pháp trong những năm cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
+ Nhóm 3: Khai thác thông tin mục 2c và hoàn thành Phiếu học tập số 3: Nêu những chuyển biến lớn về kinh tế, chính sách đối nội, đối ngoại của đế quốc Đức trong những năm cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
+ Nhóm 4: Khai thác mục Em có biết, thông tin mục 2d và hoàn thành Phiếu học tập số 3: Nêu những chuyển biến lớn về kinh tế, chính sách đối nội, đối ngoại của đế quốc Mỹ trong những năm cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4
- GV cung cấp cho HS quan sát thêm một số hình ảnh minh họa về các nước đế quốc:
“Con bạch tuộc” – biểu tượng về sự mở rộng xâm lược thuộc địa của đế quốc Anh (tranh biếm họa)
Pháp xâm lược Ma-đa-gát-xca năm 1895 (tranh vẽ)
Tranh biếm họa thể hiện Mỹ đuổi các nước châu Âu ra khỏi Đô-mi-ni-ca - GV mở rộng kiến thức, yêu cầu các nhóm tiếp tục thảo luận và thực hiện nhiệm vụ: Chỉ ra những điểm giống và khác nhau trong sự chuyển biến về kinh tế, đối nội, đối ngoại giữa 4 nước đế quốc. Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập - Các nhóm thảo luận, tổng hợp thông tin từ SGK. 2.2.TC2.a: Biết cách gửi file sản phẩm qua ứng dụng nhắn tin hoặc nền tảng học tập của lớp - Các nhóm gửi file lên nhóm Zalo lớp. - GV trình chiếu và mời đại diện thuyết trình. - HS làm việc theo nhóm, khai thác hình ảnh, thông tin và hoàn thành Phiếu học tập theo nhóm. - GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - Các nhóm gửi sản phẩm lên Padlet của lớp. - Đại diện nhóm lên trình bày dựa trên Infographic đã làm. - GV mời đại diện 4 nhóm lần lượt trình bày chuyển biến về kinh tế, chính sách đối nội, đối ngoại của các đế quốc Anh, Pháp, Đức, Mỹ từ cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX theo Phiếu học tập. - GV mời đại diện 1 HS trả lời câu hỏi mở rộng (Đính kèm phía dưới Hoạt động 2). Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, đánh giá, kết luận. - GV cho HS quan sát thêm một số họa phẩm của các bạn HS THCS và THPT Nguyễn Tất Thành (Hà Nội) về chủ đề “Các đế quốc Âu – Mĩ cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX” (Đính kèm phía dưới Hoạt động 2). | 2. Các nước đế quốc Anh, Pháp, Đức, Mỹ từ cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX * Đáp án câu hỏi NLS: - Anh: Công nghiệp xuống hàng 3, dẫn đầu về thuộc địa. - Pháp: Cho vay lãi (xuất khẩu tư bản). - Đức: Công nghiệp phát triển nhanh, hung hăng đòi chia lại thị trường. - Mỹ: Kinh tế đứng đầu thế giới, xứ sở của các ông "Vua công nghiệp. * Đồ họa thông tin: đính kèm dưới hoạt động
* Kết quả Phiếu học tập số 1 - 4 đính kèm phía dưới Hoạt động 2. | 3.1.TC2a: Sử dụng phần mềm trình chiếu cơ bản để tạo trang slide kết hợp văn bản và hình ảnh minh họa. 2.2.TC2a: Biết cách gửi file sản phẩm qua ứng dụng nhắn tin hoặc nền tảng học tập của lớp. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4
Trả lời câu hỏi mở rộng: Những điểm giống và khác nhau trong sự chuyển biến về kinh tế, đối nội, đối ngoại giữa 4 nước đế quốc:
MỘT SỐ HỌA PHẨM CỦA HỌC SINH TRƯỜNG THCS – THPT NGUYỄN TẤT THÀNH (HÀ NỘI) VỀ CHỦ ĐỀ “CÁC NƯỚC ĐẾ QUỐC ÂU – MĨ CUỐI THẾ KỈ XIX – ĐẦU THẾ KỈ XX”
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học về Sự hình thành chủ nghĩa đế quốc ở các nước Âu – Mỹ (cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX).
b. Nội dung:
- GV cho HS làm Phiếu bài tập trắc nghiệm về Sự hình thành chủ nghĩa đế quốc ở các nước Âu – Mỹ (cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX).
- GV cho HS trả lời câu hỏi bài tập phần Luyện tập SGK tr.47.
c. Sản phẩm: Đáp án của HS và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS liên hệ, vận dụng kiến thức đã học về Sự hình thành chủ nghĩa đế quốc ở các nước Âu – Mỹ (cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX).
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện câu hỏi bài tập phần Vận dụng SGK tr.47.
c. Sản phẩm: Đáp án của HS và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..