Giáo án NLS Lịch sử 9 kết nối Bài 4: Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 – 1945)

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu diễn biến chính

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm (2 nhóm cùng thực hiện một nhiệm vụ).

- GV giao nhiệm vụ cụ thể cho các nhóm như sau: Khai thác Hình 4.3 – 4.5, thông tin mục 2a SGK tr.19, 20 và hoàn thành Phiếu học tập số 1.

+ Nhóm 1, 3: Tìm hiểu về Giai đoạn I – Chiến tranh bùng nổ và lan rộng khắp thế giới (từ ngày 1/9/1939 đến T11/1942).

GV yêu cầu: Tìm kiếm lược đồ quân Đức đánh chiếm châu Âu (1939 – 1941) trên Google Images để minh họa cho giai đoạn chiến tranh bùng nổ và lan rộng khắp thế giới.

Hình 4.3. Lược đồ quân Đức đánh chiếm 

châu Âu (1939 – 1941)

+ Nhóm 2, 4: Tìm hiểu về Giai đoạn 2 – Quân Đồng minh chuyển sang phản công, chiến tranh kết thúc (từ T11/1942 đến T8/1945). 

Hình 4.4. Hồng quân Liên Xô truy kích quân phát xít ở thành phố Xta-lin-grát 

Hình 4.5. Quân Đồng minh đổ bộ tấn công 

Noóc-măng-đi (Pháp)

- GV yêu cầu: Các nhóm tổng hợp kết quả vào Padlet chung của lớp.

- GV cung cấp thêm cho HS một số tư liệu về diễn biến chính của Chiến tranh thế giới thứ hai (Đính kèm phía dưới Nhiệm vụ 1).

- GV mở rộng kiến thức, yêu cầu HS cả lớp tiếp tục khai thác Hình 4.4 và cho biết: Cuộc phản công của Hồng quân Liên Xô ở thành phố Xta-lin-grát có ý nghĩa lịch sử như thế nào?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS khai thác tư liệu, thông tin trong mục và hoàn thành Phiếu học tập số 1.

- HS thao tác trên thiết bị, tìm kiếm và phân tích dữ liệu.

- Đăng tải thông tin lên Padlet.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV chiếu Padlet. Đại diện nhóm trình bày dựa trên tư liệu số vừa tìm được.

- GV mời đại diện các nhóm lần lượt trình bày diễn chính của Chiến tranh thế giới thứ hai theo Phiếu học tập số 1.

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời câu hỏi mở rộng: Xta-lin-grát được coi là một trong những chiến trường khốc liệt nhất trong cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại của nhân dân Liên Xô, trong lịch sử nhân loại với sự tham gia của hàng triệu binh sĩ của cả phe phát xít và Hồng quân Liên Xô. Quân dân Liên Xô đã chặn đứng đạo quân hùng hậu, thiện chiến của phát xít Đức và phe Trục để thay đổi cục diện chiến tranh từ cuối năm 1942.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và hoàn chỉnh Phiếu học tập số 1.

- GV kết luận:

+ Giai đoạn 1 (thời kì ưu thế thuộc về phe phát xít Đức): Đức tấn công Ba Lan, Anh – Pháp tuyên chiến với Đức; Đức chiếm Pháp, tấn công Ba Lan; Đức tấn công Liên Xô; Nhật Bản tấn công căn cứ ở Trân Châu Cảng của Mỹ.

+ Giai đoạn (thời kì ưu thế thuộc về quân Đồng minh): Liên Xô phản công và thắng lợi ở Xta-lin-grát; quân Đồng minh đổ bộ tấn công Noóc-măng-đi (Pháp), công phá Béc-lin. 

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới. 

2. Diễn biến chính và hậu quả của Chiến tranh thế giới thứ hai

a. Diễn biến chính

Kết quả Phiếu học tập số 1 về diễn biến chính của Chiến tranh thế giới thứ hai đính kèm phía dưới Nhiệm vụ 1. 

- 1.1.TC2b: HS thực hiện tìm kiếm hình ảnh theo quy trình rõ ràng trên Internet.

- 5.2.TC2b: HS chọn được công cụ số (Google Lens) để tìm hiểu thông tin từ hình ảnh SGK.

- 2.1.TC2a: Lựa chọn được công nghệ số cụ thể để tương tác trong lớp học.

- 2.4.TC2a: HS lựa chọn công cụ Padlet được xác định rõ ràng để hợp tác tổng hợp kết quả nhóm.

Tư liệu 1: Giai đoạn I (từ ngày 1/9/1939 đến T11/1942).

Binh lính Đức phá vỡ đường biên giới vào Ba Lan (ngày 1/9/1939)	Quân lính Anh di chuyển ra mặt trận, (T5/1940)
Chiến thắng “vớt vát danh dự” trên cây cầu Saint – Louis (Pháp) trong chiến dịch xâm chiếm mà Đức và I-ta-li-a thực hiện vào mùa hè năm 1940	Quân đội Đức tấn công Liên Xô trong chiến dịch Bác-ba-rốt-xa (T6/1941)
Liên quân Anh, Bỉ, Ca-na-da, Hà Lan, Ba Lan,... đổ dồn ra bãi biển  để chờ di tản trước thế tiến công như vũ bão của quân Đức
Chiến hạm USS Arizona bị quân Nhật Bản đánh chìm (T12/1941)
Trận tấn công Trân Châu cảng là một đòn tấn công quân sự bất ngờ được Không lực Hải quân Nhật Bản thực hiện nhằm vào căn cứ hải quân của Hoa Kỳ tại Trân Châu Cảng thuộc tiểu bang Ha-oai. Đây là một bước ngoặt quan trọng trong chiến tranh thế giới thứ hai dẫn đến việc Tổng thống Mỹ quyết định tham gia vào hoạt động quân sự trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Video: Đức tấn công Ba Lan (1939). https://www.youtube.com/watch?v=dIJPmlfnZFU Video: Quân đội Đức tấn công Liên Xô trong chiến dịch Bác-ba-rốt-xa (1941). https://www.youtube.com/watch?v=Pk7s8gpktrI (từ 3p55 đến hết). Video: Đế Quốc Nhật Bản tấn công Trân Châu Cảng của Mỹ (1941).  https://www.youtube.com/watch?v=Pkp8UejanTs&t=207s

Tư liệu 2: Giai đoạn II ( Từ T11/1942 đến T8/1945).

Lược đồ chiến dịch Xta-lin-grát (T11/1942 – T2/1943)

Video: Nga Kỉ niệm 80 năm trận Xta-lin-grát – Bước ngoặt của thế chiến 2.

https://www.youtube.com/watch?v=Qpj0l5_xPcs

Quân Đồng minh đổ bộ thành công lên Noóc-măng-đi

Cuộc đổ bộ Noóc-măng-đi với sự tham gia của 160 000 binh lính thuộc phe Đồng minh là cuộc đổ bộ lớn nhất trong lịch sử nhân loại. Để đảm bảo tính bất ngờ và bí mật cho chiến dịch, mật mã báo hiệu ngày giờ đổ bộ là cuộc đổ bộ lớn nhất trong lịch sử nhân loại. Để đảm bảo tính bất ngờ và bí mật cho chiến dịch, mật mã báo hiệu ngày giờ đổ bộ là những vần thơ miêu tả mùa thu nước Pháp vào cuối thế kỉ XIX, được đọc trên đài BBC của Anh vào đêm trước ngày đổ bộ:

Những tiếng nức nở dài.

Của tiếng vĩ cầm mùa thu.

Rung động trái tim tôi.

Bằng một sự uể oải đơn điệu.

Video: Lực lượng đổ bộ bãi biển Noóc-măng-đi (Pháp) ngày 6/6/1944.

https://video.vnexpress.net/embed/v_256107

Video: Ngày này năm xưa: Nhật đầu hàng Đồng minh.

https://www.youtube.com/watch?v=N5lceZLpyiY&t=25s (Từ 1p05 đến 2p29)

KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu về hậu quả của chiến tranh

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV dẫn dắt: Nhân loại đã phải hứng chịu những hậu quả thảm khốc của Chiến tranh thế giới thứ hai. Vậy đó là những hậu quả gì, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu.

- GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, khai thác thông tin mục 2b SGK tr.20 và trả lời câu hỏi: Phân tích hậu quả của Chiến tranh thế giới thứ hai đối với lịch sử nhân loại.

BẢNG THỐNG KÊ HẬU QUẢ

CỦA CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI

- GV cung cấp cho HS một số tư liệu về hậu quả của Chiến tranh thế giới thứ hai (Đính kèm phía dưới Nhiệm vụ 2).

- GV mở rộng, liên hệ và yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Hãy nêu một số nhiệm vụ chống chiến tranh, bảo vệ hòa bình ở nước ta trong tình hình thế giới hiện nay. 

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS khai thác tư liệu, thông tin trong mục và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS nêu hậu quả của Chiến tranh thế giới thứ hai đối với lịch sử nhân loại.

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời câu hỏi liên hệ thực tế:

Một số nhiệm vụ chống chiến tranh, bảo vệ hòa bình ở nước ta trong tình hình thế giới hiện nay:

+ Bảo đảm ổn định chính trị, tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của Đảng.

+ Phát triển kinh tế-xã hội là nhiệm vụ trung tâm.

+ Củng cố, tăng cường phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết dân tộc.

+ Xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân và xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc.

+ Tăng cường mở rộng hoạt động đối ngoại trong thời kì mới.

→ Bảo vệ hòa bình là mục tiêu cao cả, đòi hỏi tất yếu của lịch sử, là khát vọng thiêng liêng, cao quý của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân trong nỗ lực xây dựng đất nước ngày càng phồn thịnh, “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, kết luận: Chiến tranh thế giới thứ hai là một cuộc chiến tranh đẫm máu và khủng khiếp, khiến cho hàng triệu người chết, tàn phế, và phải sống trong đói nghèo và tuyệt vọng. Những hậu quả của cuộc chiến đã ảnh hưởng đến mọi mặt của cuộc sống và vẫn còn ảnh hưởng đến thế giới hiện tại.

- GV chuyển sang nội dung mới.

b. Hậu quả của chiến tranh

Là cuộc chiến tranh tàn khốc nhất trong lịch sử.

- Thiệt hại về người:

+ 60 vạn người chết.

+ 90 triệu người bị tàn tật.

- Thiệt hại về vật chất: gấp 10 lần Chiến tranh thế giới thứ nhất, bằng tất cả các cuộc chiến trong 1 000 năm trước đó cộng lại.

+ Nền kinh tế bị thiệt hại.

+ Thành phố, làng mạc, cơ sở sản xuất công nghiệp bị tàn phá. 

Tư liệu 3: