Giáo án NLS Lịch sử 9 kết nối Bài 5: Phong trào dân tộc dân chủ trong những năm 1918 – 1930

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV gợi cho HS nhớ lại kiến thức đã học về bối cảnh lịch sử: Thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga (1917) và sự ra đời của Quốc tế Cộng sản (1919) đã tác động to lớn đến phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, phong trào giải phóng dân tộc ở nhiều nước thuộc địa, phụ thuộc, trong đó có Việt Nam. 

- GV mở rộng: Chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai của tư bản Pháp được tiến hàng ở Đông Dương đã đưa tới nhiều biến quan trọng về chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội ở Việt Nam, tạo ra những tiền đề về tư tưởng, văn hóa, xã hội cho sự phát triển của phong trào yêu nước ở Việt Nam. 

+ GV giao nhiệm vụ cho HS: Sử dụng công cụ số (Google hoặc Chatbot AI) tìm hiểu về chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai của tư bản Pháp được tiến hàng ở Đông Dương.

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, khai thác thông tin mục 1 SGK tr.22 và trả lời câu hỏi: Hãy trình bày một số hoạt động yêu nước tiêu biểu của người Việt Nam ở nước ngoài. 

- GV cung cấp thêm một số tư liệu về hoạt động yêu nước của người Việt Nam ở nước ngoài (Đính kèm phía dưới Hoạt động 1). 

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS khai thác tư liệu, thông tin trong mục và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS nêu một số hoạt động yêu nước tiêu biểu của người Việt Nam ở nước ngoài.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: Những hoạt động yêu nước của người Việt Nam tiếp tục được duy trì mặc dù chịu sự đàn áp của thực dân Pháp. Tuy nhiên, những hoạt động này không có mục đích, đường lối rõ ràng và mang tính tự phát. 

- GV chuyển sang nội dung mới. 

1. Hoạt động yêu nước của người Việt Nam ở nước ngoài

- Tại Trung Quốc: nhóm thanh niên yêu nước lập ra tổ chức Tâm tâm xã (Quảng Châu, 1923). 

+ Khôi phục quyền làm người của người Việt Nam.

+ Tiêu biểu là vụ mưu sát Toàn quyền Đông Dương Méc-lanh (Quảng Châu, 1924).

- Tại Pháp: 

Phan Châu Trinh và một số người Việt Nam tại Pháp đã: 

+ Sáng lập hội những người yêu nước Việt Nam (1919).

+ Viết nhiều tác phẩm lên án chế độ quân chủ trong nước, thể hiện tinh thần dân tộc.

- 1.1.TC2b: HS thực hiện tìm kiếm thông tin theo quy trình rõ ràng trên Internet.

- 5.2.TC2b: HS chọn được công cụ số để tìm hiểu thông tin trên Internet.

- 6.2.TC2a: Sử dụng các công cụ AI trong học tập.

Tư liệu 1: Năm 1923, tại Quảng Châu (Trung Quốc), do bất đồng với tư tưởng bảo thủ của các nhân vật lớn tuổi trong Việt Nam Quang phục Hội, Lê Hồng Phong, Hồ Tùng Mậu, Lê Hồng Sơn, Phạm Hồng Thái, Lâm Đức Thụ...đã thành lập Tâm tâm Xã với tôn chỉ: “Liên hiệp những người có tri thức trong toàn dân Việt Nam, không phân biệt ranh giới, đảng phái; miễn là có quyết tâm hi sinh tất cả tư ý và quyền lợi cá nhân, đem hết sức mình tiến hành mọi việc để khôi phục quyền làm người của người Việt Nam”.

     Tháng 11/1924, Nguyễn Ái Quốc đến Quảng Châu và thuyết phục được những thành viên ưu tú của Tâm Tâm Xã tham gia thành lập và trở thành hạt nhân của Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội (tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam). Năm 1925, Tâm Tâm Xã tự giải tán.

     Quốc tế Cộng sản cho rằng: “Đây là nhóm đầu tiên, do đó mà tương lai có nhóm Cộng sản Đông Dương xuất hiện”.

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu về cuộc bãi công của công nhân Ba Son

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, khai thác Tư liệu, mục Em có biết kết hợp tư liệu do GV cung cấp và trả lời câu hỏi: Nêu ý nghĩa của cuộc bãi công của công nhân Ba Son.

Tư liệu 3: 

Công nhân Ba Son - tranh vẽ

của học sĩ Huỳnh Phương Đông

Bên trong Xưởng đóng tàu Ba Son (Sài Gòn)

Công nhân xưởng Ba Son

 ở cảng Sài Gòn bãi công

Video - Ba Son - cơ xưởng thủy quân quan trọng bậc nhất xứ Nam Kì:

https://www.youtube.com/watch?v=N2jONsTl7Ag

- GV hướng dẫn HS tìm ra những từ khóa thể hiện ý nghĩa của của cuộc bãi công Ba Son: 

Gợi ý:

+ GV tạo các Flash cards tương ứng với các từ khoá trên phần mềm Wordwall (mặt trước là từ khoá, mặt sau là đáp án Đúng/Sai). Sau đó cho HS lật từng Flash cards để tìm những từ khóa thể hiện ý nghĩa của của cuộc bãi công Ba Son.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS khai thác tư liệu, thông tin trong mục và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS nêu ý nghĩa của cuộc bãi công của công nhân Ba Son.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: Cuộc bãi công Ba Son thắng lợi đã đánh dấu bước chuyển của phong trào công nhân từ giai đoạn đấu tranh tự phát sang tự giác.

- GV chuyển sang nội dung mới. 

3. Tìm hiểu về phong trào của giai cấp công nhân 

* Cuộc bãi công của công nhân Ba Son

- Diễn biến chính: 

+ T8/1925, hơn 1 000 công nhân dưới sự lãnh đạo của Tôn Đức Thắng, tổ chức Công hội đã bãi công.

+ Bãi công giành thắng lớp, ngăn cản tàu chiến Pháp chở binh lính sang đàn áp cách mạng Trung Quốc. 

- Ý nghĩa: 

+ Thể hiện sự đấu tranh vì quyền lợi của công nhân, tình đoàn kết với công nhân và nhân dân Trung Quốc

+ Thể hiện sự phối hợp, ủng hộ của nông dân,  nhiều giai tầng khác ở Sài Gòn. 

+ Chứng tỏ phong trào công nhân Việt Nam bắt đầu chuyển từ đấu tranh tự phát sang tự giác.

- 5.2.TC2b: Sử dụng công cụ số (YouTube) để tìm hiểu thông tin từ video trên Internet.

- 2.1.TC2a: Lựa chọn được công nghệ số cụ thể để tương tác trong lớp học.

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu phong trào của giai cấp công nhân

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, tiếp tục khai thác mục 3 SGK tr.23, 24, kết hợp hình ảnh GV cung cấp và trả lời câu hỏi: Hãy trình bày những nét chính trong phong trào của giai cấp công nhân. 

Đấu tranh của công nhân nhà

đồn điền Phú Riềng (Bình Phước)

Công nhân ở nhà máy sửa chữa

 xe lửa Trường Thi (Vinh)

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS khai thác tư liệu, thông tin trong mục và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày những nét chính trong phong trào của giai cấp công nhân. 

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: Phong trào đấu tranh của công nhân chủ yếu diễn ra dưới hình thức bãi công, đòi việc làm và tăng lương. Thắng lợi của các cuộc bãi công chứng tỏ giai cấp công nhân Việt Nam đã bắt đầu đấu tranh có tổ chức, mục đích chính trị rõ ràng. 

- GV chuyển sang nội dung mới.

b. Phong trào của giai cấp công nhân

+ Trước T8/1925: 

+ Đấu tranh chủ yếu vì mục tiêu kinh tế như đòi tăng lương, giảm giờ làm,... 

+ Hoạt động mang tính tự phát, sơ khai: đập phá máy móc, bỏ việc,...

+ Các cuộc đấu tranh diễn ra lẻ tẻ trong phạm vi của công xưởng, nhà máy, không có sự kết nối giữa các giai tầng trong xã hội,  địa phương.

+ Sau T8/1925: 

+ Đấu tranh có tổ chức, diễn ra dài ngày, vượt ra ngoài phạm vi một xưởng, liên kết được nhiều ngành, nhiều địa phương. 

+ Một số cuộc đấu tranh lớn: 

• Bãi công ở mỏ than Mạo Khê (Quảng Ninh).
• Nhà máy xe lửa Trường Thi (Vinh).

→ Đòi tăng lương, thực hiện ngày làm 8 giờ.

Trường THCS:………………………………………….

Lớp:……………………………………………………..

Họ và tên:……………………………………………….

PHIẾU BÀI TẬP LỊCH SỬ 9 – KẾT NỐI TRI THỨC

BÀI 5: PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ NHỮNG NĂM 1918 – 1930

Khoanh vào chữ cái đặt trước câu trả lời đúng:

Câu 1: Đâu là hoạt động của người Việt Nam yêu nước tại Trung Quốc?

A. Mưu sát toàn quyền Đông Dương Méc-lanh tại Sa Diện.

B. Khôi phục bộ máy chính quyền của người Việt Nam.

C. Sáng lập Hội những người Việt Nam yêu nước.

D. Viết nhiều tác phẩm lên án chế độ quân chủ trong nước. 

Câu 2: Đâu là phong trào của tầng lớp tiểu tư sản trong nước?

A. Chống độc quyền cảng Sài Gòn của tư sản Pháp (1923).

B. Tổ chức đám tang và lễ truy điệu Phan Châu Trinh (1926).

C. Tẩy chay tư sản Hoa Kiều.

D. Vận động người Việt Nam dùng hàng Việt Nam ở Sài Gòn, Hà Nội. 

Câu 3: Năm 1925 diễn ra sự kiện gì trong phong trào đấu tranh của công nhân?

A. 600 công nhân thợ nhuộm Sài Gòn – Chợ Lớn bãi công.

B. Công nhân, thủy thủ tàu Sác-ne ở cảng Hải Phòng đòi tăng lương.

C. Đấu tranh của công nhân đồn điền Phú Riềng (Bình Phước).

D. Công nhân xưởng Ba Son cảng Sài Gòn bãi công.

Câu 4: Việt Nam Quốc dân đảng do ai sáng lập?

Câu 5: Thành phần của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên gồm:

A. Thanh niên, trí thức, công nhân, nông dân.

B. Trí thức trẻ, thanh niên, tư sản yêu nước.

C. Tư sản dân tộc, viên chức, học sinh, thân hào.

D. Thân sĩ ở nông thôn, binh lính người Việt trong quân đội Pháp.

Câu 6: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..