Giáo án NLS LSĐL 4 kết nối Bài 6: Một số nét văn hoá ở Trung du và miền núi Bắc Bộ

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế tích cực, hứng thú học tập cho HS và kết nối với bài học mới. 

b. Cách tiến hành

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV trình chiếu cho HS quan sát hình 1 SHS tr.89 và yêu cầu HS trả lời câu hỏi:

+ Hình dưới đây giúp em hiểu biết điều gì về về văn hóa của dân tộc Mông ở Mai Châu, tỉnh Hòa Bình. 

+ Hãy nêu hiểu biết của em về một số nét văn hóa ở Trung du và miền núi Bắc Bộ.

- GV mời 1 – 2 HS xung phong trả lời. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có). 

- GV nhận xét, đánh giá và giới thiệu cho HS:

+ Gầu Tàu là một lễ hội tiêu biểu nhất của người Mông với mục đích là cúng tạ trời đất, thần linh phù hộ đã ban cho gia đình sự sức khỏe, thịnh vượng, cầu phúc, cầu lộc ban cho những người dân trong bản Mông một năm mới mùa màng bội thu, gia súc, gia cầm đầy chuồng. Lễ hội hứa hẹn một năm mới mùa màng bội thu, một cuộc sống của bà con các dân tộc thiểu số trên Cao nguyên đá Đồng Văn nói chung và dân tộc Mông nói riêng có một cuộc sống ngày càng ấm no, hạnh phúc.

+ Một số nét văn hóa ở Trung du và miền núi Bắc Bộ: lễ hội hoa ban Điện Biên, hội xuân hát giao duyên của người Dao đỏ, lễ hội Lồng Tồng (xuống đồng) của người Tày -Nùng hay các chợ phiên miền núi nổi tiếng như Bắc Hà, Tả Phìn, Mèo Vạc, Đồng Đăng…

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Bài 6 – Một số nét văn hóa ở vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ.

- HS xem video, suy nghĩ trả lời câu hỏi.  

- HS trả lời sau khi xem xong video.

- HS quan sát hình ảnh, lắng nghe GV nêu câu hỏi.

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe, chuẩn bị vào bài học mới.

1.1.CB2b: HS tìm được thông tin thông qua việc quan sát nội dung số (video AI) đơn giản.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu về lễ hội

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Kể được tên một số lễ hội tiêu biểu ở vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ.

- Mô tả được một lễ hội mà em ấn tượng nhất.  

b. Cách tiến hành

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 2: Tìm hiểu về hát múa dân gian

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Giới thiệu được những nét cơ bản về múa xòe Thái, hát Then của các dân tộc vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ. 

- Nêu được ý nghĩa của loại hình nghệ thuật đó. 

b. Cách tiến hành

* Hát then

- GV yêu cầu HS làm việc nhóm đôi, hướng dẫn HS quan sát hình 4, kết hợp đọc thông tin mục 2 SHS tr.29 và trả lời câu hỏi: Giới thiệu nét cơ bản về hát Then của các dân tộc ở vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ.

- GV mời đại diện 1 – 2 HS lên giới thiệu trước lớp những nét cơ bản về hát Then (khuyến khích HS sử dụng tranh ảnh, tài liệu chuẩn bị trước). Các HS khác quan sát, lắng nghe, nêu ý kiến bổ sung (nếu có). 

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:

+ Hát Then là loại hình nghệ thuật dân gian của các dân tộc Tày, Nùng, Thái, được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. 

+ Hát Then được tổ chức vào những dịp lễ quan trọng, thể hiện mong muốn của người dân về cuộc sống may mắn, tốt lành. 

- GV cho HS nghe thêm video về điệu hát Then.

https://www.youtube.com/watch?v=iAHrAtQcur8

(0p14 – 2p00)

* Múa xòe

- GV tổ chức cho HS xem clip múa Xòe và quan sát hình 5 SHS tr.30.

https://www.youtube.com/watch?v=LHDcW2BBkRs

(0p12 – 1p00)

- GV yêu cầu HS trả lời:

+ Xòe Thái là loại hình nghệ thuật của dân tộc nào?

+ Xòe Thái được biểu diễn vào những dịp nào?

+ Người Thái mong muốn điều gì qua những điệu xòe?

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:

+ Xòe là loại hình múa truyền thống đặc sắc của người Thái, thường được tổ chức vào các dịp lễ, Tết, ngày vui của gia đình, dòng họ, bản mường,...

+ Những điệu múa xòe chứa đựng ước mơ, khát vọng và niềm tự hào của người Thái.

- HS làm việc nhóm đôi. 

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS xem video.

- HS xem video, hình ảnh.

- HS lắng nghe GV nêu câu hỏi.

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

Hoạt động 3: Tìm hiểu về chợ phiên

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Mô tả được cảnh chợ phiên ở vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ. 

- Nêu được đặc điểm khác biệt của chợ đêm Bắc Hà,

b. Cách tiến hành

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Giúp HS củng cố kiến thức đã học về một số nét văn hóa ở trung du và miền núi Bắc Bộ.

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS ứng dụng được những điều đã học vào thực tiễn qua những việc làm thể hiện lòng biết ơn đối với người lao động. 

b. Cách tiến hành

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi và trả lời câu hỏi: So sánh chợ phiên ở vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ với chợ nơi em sống hoặc nơi khác. 

- GV hướng dẫn các nhóm thảo luận:

+ Chợ nơi em sống thường họp vào ngày nào?

+ Những hàng hóa nào được mua bán, trao đổi trong chợ?

+ Điểm nổi bật của chợ quê em là gì?

+ Chỉ ra điểm khác biệt giữa chợ quê em và chợ phiên vùng Trung du và miền núi Bắc bộ.

- GV mời đại diện 2 – 3 HS trả lời. Các HS khác nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có). 

- GV nhận xét, đánh giá, khích lệ HS. 

- GV mở rộng kiến thức: Theo em, cần làm gì để bảo vệ, giữ gìn và phát huy những giá trị của văn hóa vùng cao?

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời. Các HS khác nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có). 

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: Để bảo vệ, giữ gìn và phát huy những giá trị của văn hóa vùng cao cần:

+ Tìm hiểu những bản sắc văn hóa vốn có của vùng cao.

+ Tham gia các hoạt động để tuyên truyền về bản sắc văn hóa vùng cao.

+…

- GV giao nhiệm vụ: Sử dụng công cụ thiết kế có hỗ trợ AI (như Canva) để vẽ tranh hoặc thiết kế thiệp mời giới thiệu một nét văn hóa vùng cao mà em ấn tượng nhất.

- GV cung cấp đường link (Drive, Padlet,…) để học sinh đăng tải sản phẩm.

* CỦNG CỐ

- GV nhận xét, tóm tắt lại những nội dung chính của bài học. 

- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong giờ học, khen ngợi những HS tích cực; nhắc nhở, động viên những HS còn chưa tích cực, nhút nhát.

* DẶN DÒ

- GV nhắc nhở HS:

+ Đọc lại bài học Một số nét văn hóa ở Trung du và miền núi Bắc Bộ.

+ Có hành động bảo vệ và phát huy những giá trị của văn hóa vùng cao.

+ Đọc trước Bài 7 – Đền Hùng và lễ giỗ Tổ đền Hùng (SHS tr.32).

- HS làm việc nhóm đôi. 

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe GV nêu câu hỏi.

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS thực hành thiết kế sản phẩm số và ứng dụng AI để chọn bố cục ảnh và chú thích phù hợp. Đăng tải sản phẩm lên trang giáo viên cung cấp.

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe, thực hiện.