- HS nhận biết được chất trữ tình, cái tôi tác giả, ngôn ngữ của VB: Tính trữ tình thể hiện ở tình yêu của tác giả đối với món ăn dân dã của quê hương, lòng tự hào về truyền thống văn hoá của quê hương. Cái tôi tác giả thể hiện ở những dấu ấn riêng của bản thân nhà văn: quê quán, bạn bè, công việc; những trải nghiệm trục tiếp của nhà văn khi ăn cơm hến; những cách tiếp cận, cách đánh giá, nhận định riêng, độc đáo của nhà văn. Ngôn ngữ của bài tản văn là lời tâm sự, chuyện trò, mang đậm sắc thái vùng miền.

- HS nhận biết được chủ đề, thông điệp của VB: Bài tản văn chọn một món ăn bình dân của Huế như là điểm tựa để bàn về văn hoá và việc giữ gìn bản sắc văn hóa trong cộng đồng cư dân. Đây là nét đẹp riêng của văn hoá Huế, của người Huế. Với người Huế, việc chế biến một món ăn cổ truyền được nâng lên thành một nghệ thuật. Điều đó thể hiện văn hoá sống và thái độ trân trọng văn hóa truyền thống của con người vùng đất cố đô.

2. Năng lực

a. Năng lực chung

- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác...

b. Năng lực riêng biệt

- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản Chuyện cơm hến.

- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về văn bản Chuyện cơm hến.

- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về thành tựu nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa văn bản.

- Năng lực phân tích, so sánh đặc điểm nghệ thuật của truyện với các văn bản khác có cùng chủ đề.

c. Năng lực số

- 1.1.TC1a: Sử dụng công cụ tìm kiếm trực tuyến để tra cứu bối cảnh văn hóa, địa lý và hình ảnh thực tế về món cơm hến Huế.

- 2.4.TC1a: Sử dụng các nền tảng trực tuyến (Padlet/Google Jamboard) để hợp tác thảo luận nhóm và chia sẻ dữ liệu văn hóa địa phương.

- 6.2.TC1b: Sử dụng công cụ AI để phân tích sự khác biệt giữa từ ngữ địa phương Huế và từ toàn dân, đồng thời hỗ trợ rà soát logic đoạn văn.

- 6.3.TC1b: Sử dụng tính năng AI tạo ảnh để hình tượng hóa các nguyên liệu, gia vị của món cơm hến theo mô tả trong văn bản.

3. Phẩm chất:

- Trân trọng những giá trị vă hóa truyền thống.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Chuẩn bị của giáo viên:

- KHBD;

- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;

- Tranh ảnh về nhà văn.

- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;

- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;

- Máy tính, máy chiếu.

- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.

- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.

2. Chuẩn bị của học sinh:

- SGK, SBT Ngữ văn 7, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.

- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng HS thực hiện nhiệm vụ học tập học tập của mình từ đó khắc sâu kiến thức nội dung bài học Chuyện cơm hến.

b. Nội dung: GV cho HS xem một video về món ăn và nêu cảm nhận về món ăn đó, chia sẻ về đặc sản địa phương mình.

c. Sản phẩm: Chia sẻ của HS về đặc sản địa phương mình.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV cho HS xem video: Cách nấu BÚN BÒ HUẾ ngon tuyệt đỉnh chuẩn vị Huế nhìn thôi đã thèm | Perfect VN Spicy Beef Noodle - YouTube

- GV yêu cầu: Hãy quan sát video và em có nhận xét gì về cách chế biến món ăn ấy. Quê hương em có món ăn đặc nào không? Hãy chia sẻ cho các bạn cùng biết.

- GV sử dụng ứng dụng AI tạo ảnh (như Bing Image Creator) để trình chiếu nhanh 3 bức ảnh chân thực về: (1) Đại Nội Huế, (2) Một gánh cơm hến ven đường, (3) Dòng sông Hương. GV yêu cầu HS sử dụng điện thoại quét mã QR để bình chọn nhanh "Món ăn Huế em muốn thử nhất" (qua Mentimeter).

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe GV nêu yêu cầu, suy nghĩ và trả lời

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV gọi 2-3 HS chia sẻ

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, khen ngợi các HS đã mạnh dạn chia sẻ trải nghiệm của mình.

- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới: Đất nước ta với nhiều vùng miền, ở mỗi nơi không chỉ có cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp mà còn là sự đa dạng, phong phú về văn hóa, ẩm thực, từ đó tạo nên nét riêng cho con người bản địa. Đến với xứ Huế, vùng đất mộng và thơ, ta không chỉ chìm đắm trong hương sắc thiên nhiên mà còn bị cuốn hút bởi ẩm thực đặc trưng nơi đây, Bài học hôm nay sẽ cùng các em tìm hiểu một đặc sản mang nét riêng của Huế là cơm Hến qua ngòi bút tinh tế và độc đáo của tác giả Hoàng Phủ Ngọc Tường.

[6.3.TC1b: HS nhận biết những tính năng AI trong việc hỗ trợ sáng tạo hoạt động khởi động đầu giờ học.]

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Đọc văn bản

a. Mục tiêu: HS đọc văn bản và nắm được những thông tin về tác giả, tác phẩm Chuyện cơm hến.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi về tác giả, tác phẩm Chuyện cơm hến.

c. Sản phẩm học tập: HS nêu được một số nét về tác giả và thông tin tác phẩm Chuyện cơm hến.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 2: Khám phá văn bản

a. Mục tiêu: Nhận biết được cách chế biến, cách thưởng thức cơm hến tạo nên nét văn hóa đặc trưng cho người dân xứ Huế và qua đó nhận biết được chủ đề, thông điệp của văn bản.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi về bài Chuyện cơm hến.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến bài học Chuyện cơm hến.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức văn bản Chuyện cơm hến đã học.

b. Nội dung: GV chiếu câu hỏi trắc nghiệm, HS suy nghĩ, trả lời.

c. Sản phẩm học tập: HS đưa ra được các phương án đúng theo nội dung đã học của văn bản.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Qua văn bản, em cảm nhận được tình cảm của tác giả dành cho quê hương như thế nào?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc câu hỏi, suy nghĩ để trả lời.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời HS giơ tay nhanh nhất cho mỗi câu để trả lời, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, chuẩn kiến thức.

- GV gợi ý:

+ Tác giả đã hiểu rõ về nét đặc sắc trong ẩm thực xứ Huế: thích thú với vị cay và đắng.

+ Hiểu rõ về món cơm hến: nguyên liệu, gia vị, cách xúc hến...

+ Phát hiện ra vẻ đẹp ẩn trong gánh cơm hến và người bán cơm hến.

Tình yêu dành cho quê hương, trân trọng những truyền thống văn hóa – lịch sử, yêu tha thiết, gắn bó với quê hương.

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học về bài Chuyện cơm hến để giải bài tập, củng cố kiến thức.

b. Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học để viết đoạn văn (khoảng 5 - 7 câu) về một nét sinh hoạt thể hiện vẻ đẹp của con người và truyền thống văn hóa nơi em đang sống.

c. Sản phẩm học tập: Đoạn văn HS viết được.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS: Viết đoạn văn (khoảng 5 - 7 câu) về một nét sinh hoạt thể hiện vẻ đẹp của con người và truyền thống văn hóa nơi em đang sống.

- GV hướng dẫn HS:

+ Lựa chọn một món ăn hoặc tục lệ địa phương em.

+ Lưu ý HS đoạn văn phải đảm bảo yêu cầu về dung lượng, quy cách trình bày, chính tả và diễn đạt.

- GV yêu cầu HS thực hành soạn thảo đoạn văn trực tiếp trên phần mềm Ghi chú hoặc Word trên điện thoại/máy tính bảng.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe yêu cầu và hướng dẫn của GV để viết đoạn văn.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 2 HS trình bày đoạn văn của mình trước lớp bằng cách chiếu lên bảng.