- HS nhận biết được tác dụng của việc chọn nhân vật người kể chuyện ngôi thứ nhất là một nhà khoa học. Điều này khiến những điều người kể chuyện trình bày vừa hấp dẫn vừa đáng tin cậy.

- HS nhận biết được một số yếu tố của truyện khoa học viễn tưởng: đề tài (phát triển khoa học trong tương lai), tình huống (li kì, gay cấn), không gian (đại dương và đáy đại dương).

- HS nắm được lối viết lô-gic mang tính đặc trưng của truyện khoa học viễn tưởng. Đặc điểm này được thể hiện thông qua cách trình bày và dẫn dắt các sự kiện của người kể chuyện.

- HS hiểu được rằng ý tưởng phát minh dù kì lạ, thậm chí đôi khi “không tưởng”, vẫn luôn được nảy sinh trên cơ sở hiện thực.

2. Năng lực

a. Năng lực chung

- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác...

b. Năng lực riêng biệt

- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản Cuộc chạm trán trên đại dương.

- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về văn bản Cuộc chạm trán trên đại dương.

- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về thành tựu nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa văn bản.

- Năng lực phân tích, so sánh đặc điểm nghệ thuật của truyện với các văn bản khác có cùng chủ đề.

c. Năng lực số:

2.4.TC1a: Lựa chọn được các công cụ và công nghệ số cho các quá trình hợp tác.
4.3.TC1a: Giải thích được những cách thức để tránh sự đe dọa liên quan đến việc sử dụng công nghệ số đối với sức khỏe thể chất và tinh thần.
5.3.TC1a: Chọn được các công cụ và công nghệ số có thể được sử dụng để tạo ra kiến thức rõ ràng.

3. Phẩm chất:

- HS biết khát vọng và ước mơ, có ý chí biến khát vọng, ước mơ tốt đẹp thành hiện thực.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Chuẩn bị của giáo viên:

- Giáo án;

- Máy tính, máy chiếu, bài giảng điện tử, phần mềm Quizizz, công cụ AI (Google Gemini, Bing Image Creator), Padlet.

- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;

- Tranh ảnh về nhà văn Giuyn Véc-nơ;

- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;

- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;

2. Chuẩn bị của học sinh:

- SGK, SBT Ngữ văn 7, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.

- Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu có điều kiện), thẻ trắc nghiệm (nếu không có thiết bị cá nhân).

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập học tập của mình từ đó khắc sâu kiến thức nội dung bài học Cuộc chạm trán trên đại dương.

b. Nội dung: GV đặt những câu hỏi gợi mở vấn đề cho HS tự do sáng tạo, tưởng tượng và chia sẻ cảm nhận.

c. Sản phẩm: Chia sẻ của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV đặt câu hỏi, huy động kiến thức đã có của HS:

+ Nếu là một nhà phát minh, em muốn chế tạo sản phẩm khoa học gì cho tương lai?

+ Các nhà khoa học nhận định rằng sự sống đầu tiên trên Trái Đất nảy sinh từ đại dương. Nhận định đó gợi cho em những suy nghĩ gì?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe GV nêu yêu cầu và tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- Với câu hỏi 1, GV để HS tự do tưởng tượng, trao đổi ý tưởng trong nhóm với nhau và yêu cầu một vài em trình bày ý tưởng của mình trước lớp. GV gợi ý cho HS nói về sản phẩm trí tuệ nhân tạo của thời đại công nghệ 4.0

- Với câu hỏi 2, một số em HS có thể trả lời được dựa vào phim ảnh, sách báo hoặc thông tin tìm kiếm được trên in-tơ-nét. GV hỗ trợ thêm bằng cách gợi nhắc lại VB Trái đất – cái nôi của sự sống trong Ngữ Văn 6, tập hai. VB này có nhác đến đất nước như là “vị thần hộ mệnh” của sự sống. Từ gợi ý này, kết hợp với những thông tin tra cứu được, HS có thể đưa ra ý kiến của mình. Câu hỏi này không đòi hỏi phải có đáp án cuối cùng, HS có thể tranh luận để đồng ý hoặc phản bác miễn là các ý kiến đưa ra đều phải có lí lẽ, bằng chứng để có sức thuyết phục.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, khen ngợi các HS đã tích cực trả lời câu hỏi

- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới: Có bao giờ các em nhắm mắt tưởng tượng về một thế giới khác xa so với Trái đất – nơi chúng ta sinh sống chưa? Đó chắc chắn là những thế giới hấp dẫn với muôn vàn những điều lí thú và kì lạ. Đến với bài học đầu tiên của chủ đề Thế giới viễn tưởng ngày hôm nay, cô cùng các em sẽ cùng đi tìm hiểu và chiêm ngưỡng một thế giới vô cùng thú vị trong văn bản Cuộc chạm trán trên đại dương.

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu giới thiệu bài học

a. Mục tiêu: Nắm được nội dung chủ đề Thế giới viễn tưởng và thể loại các tác phẩm có trong chủ đề. Nắm được các khái niệm về đề tài, không gian, thời gian, cốt truyện, nhân vật trong truyện khoa học viễn tưởng.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến chủ đề Thế giới viễn tưởng.

c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức chung về nội dung chủ đề Thế giới viễn tưởng.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

Hoạt động 2: Khám phá Tri thức ngữ văn

a. Mục tiêu: Bước đầu hiểu được các khái niệm về truyện khoa học viễn tưởng và các yếu tố cơ bản của một VB thuộc thể loại văn học này.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến chủ đề Thế giới viễn tưởng.

c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức chung về nội dung chủ đề Thế giới viễn tưởng.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm, đọc phần Tri thức ngữ văn và nêu khái niệm và một số yếu tố của thể loại truyện khoa học viễn tưởng vào bảng sau:

Yếu tố	Đặc điểm
Đề tài
Không gian
Thời gian
Cốt truyện
Nhân vật chính

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe câu hỏi, đọc phần Tri thức ngữ văn và trao đổi với nhóm hoàn thành bảng biểu.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận hoạt động và thảo luận

- GV mời một số nhóm HS trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe và nhận xét, góp ý, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức è Ghi lên bảng.

2. Tri thức ngữ văn

- Khái niệm: Truyện khoa học viễn tưởng là loại tác phẩm viết về thế giới tương lai dựa trên sự phát triển của khoa học dự đoán, thường có tính chất li kì.

Yếu tố	Đặc điểm
Đề tài	Những cuộc thám hiểm vũ trụ, du hành xuyên thời gian, những cuộc kết nối với sự sống ngoài Trái Đất,… Thực hiện trên cơ sở những phát kiến khoa học đặc biệt trong tương lai.
Không gian	- Trong Trái Đất: trên mặt đất, ở tâm địa cầu hay dưới đáy đại dương - Ngoài Trái Đất: trên các hành tinh của hệ Mặt Trời hay trong những thiên hà xa xôi
Thời gian	Trong tương lai xa, xét từ mốc ra đời của tác phẩm.
Cốt truyện	Một chuỗi tình huống, sự kiện hoặc hoàn toàn tưởng tượng, dựa trên những giả thuyết, dự báo và quan niệm khoa học.
Nhân vật chính	- Có sức mạnh thế chất phi thường - Có cấu tạo hoặc khả năng kì lạ - Có trí thông minh kiệt xuất

Hoạt động 3: Đọc văn bản

a. Mục tiêu: Nắm được những thông tin về tác giả, tác phẩm Cuộc chạm trán trên đại dương.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi về tác giả, tác phẩm Cuộc chạm trán trên đại dương.

c. Sản phẩm học tập: HS đọc văn bản, nêu được một số nét về tác giả Giuyn Véc-nơ và thông tin tác phẩm Cuộc chạm trán trên đại dương.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

Hoạt động 4: Khám phá văn bản

a. Mục tiêu: Nắm được lối viết lô-gic mang tính đặc trưng của truyện khoa học viễn tưởng thông qua bài Cuộc chạm trán trên đại dương.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi về bài Cuộc chạm trán trên đại dương.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến bài học Cuộc chạm trán trên đại dương.

d. Tổ chức thực hiện:

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về văn bản Cuộc chạm trán trên đại dương đã học.

b. Nội dung: GV chiếu câu hỏi, HS suy nghĩ, trả lời.

c. Sản phẩm học tập: HS viết câu trả lời vào vở.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học về bài Cuộc chạm trán trên đại dương để phát huy trí tưởng tượng giải bài tập, củng cố kiến thức.

b. Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học để viết đoạn văn kể tiếp về sự kiện diễn ra trong câu chuyện.

c. Sản phẩm học tập: Đoạn văn HS viết được.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS: Viết đoạn văn (5 – 7 câu) kể tiếp (theo tưởng tượng của em) về sự kiện diễn ra sau tình huống nhân vật “tôi”, Công-xây và Nét Len bị kéo vào bên trong con tàu ngầm

- GV hướng dẫn HS: đoạn văn có thể nêu lên một số ý sau

+ Nhập vai nhân vật giáo sư Pi-e A-rôn-nác, Công-xây hay Nét Len để tiếp tục quan sát bên trong chiếc tàu ngầm hoặc ứng xử với những người chủ tàu “kì dị”.

+ Lưu ý HS về nghề nghiệp và tính cách của các nhân vật: vị giáo sư – giám đốc Viện bảo tàng Pari – hiểu biết, điềm đạm, cẩn trọng; Công-xây – trợ lí của giáo sư – trầm tính, nhún nhường và nhẫn nại; Nét Len – thợ săn cá voi – nóng nảy, bộp chộp để kể câu chuyện tưởng tượng theo các hướng khác nhau.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe yêu cầu và hướng dẫn của GV để viết đoạn văn.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 2 - 3 HS trình bày đoạn văn của mình.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, khen ngợi HS đã trình bày đoạn văn trước lớp. Chấm điểm cho bài văn đạt yêu cầu.

* Hướng dẫn về nhà

- GV dặn dò HS:

+ Ôn tập lại bài Cuộc chám trán trên đại dương.

+ Soạn bài: Thực hành tiếng Việt – Mạch lạc và liên kết của văn bản trang 34..