Giáo án điện tử ngữ văn 7 cánh diều bài 3: văn bản 1 - Bạch tuộc

Lớp:…

CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI BUỔI HỌC NGÀY HÔM NAY

KHỞI ĐỘNG

Câu 1. Em có thích xem những bộ phim khoa học viễn tưởng không? Điều em cảm thấy thú vị nhất khi xem những bộ phim đó là gì?

Câu 2. Em đã nhìn thấy con bạch tuộc chưa? Hãy miêu tả hình dáng của nó.

TIẾT...: VĂN BẢN 1.

BẠCH TUỘC

     _Giuyn Véc-nơ_

NỘI DUNG BÀI HỌC

Tìm hiểu chung

Tìm hiểu chi tiết

Tổng kết

1. TÌM HIỂU CHUNG
2. Tác giả

• Giuyn Véc-nơ (1828 – 1905).
• Quốc tịch: Pháp.
• Là người tiên phong trong thể loại văn học Khoa học viễn tưởng và được coi là một trong những "cha đẻ" của thể loại này.
• Ông là người có tác phẩm được dịch nhiều thứ ba trên thế giới, những tác phẩm của ông cũng được chuyển thể thành phim nhiều lần.

2. Tác phẩm

• Trích tiểu thuyết Hai vạn dặm dưới đáy biển.
• Sáng tác năm 1870.
• Hoàn cảnh sáng tác: Khi đó, tàu ngầm mới đang được thử nghiệm ở mức độ sơ khai. Bạch tuộc cũng chỉ mới được một số người đi biển bắt gặp.

3. Thể loại truyện khoa học viễn tưởng

Khái niệm: là những tác phẩm văn học mà tác giả tưởng tượng, hư cấu dựa trên thành tựu của khoa học và công nghệ. 

Đề tài: gắn với các lĩnh vực khoa học như công nghệ tương lai, du hành vũ trụ, người ngoài hành tinh, khám phá đại dương và lòng Trái Đất.

Sự kiện: có thể bắt đầu từ sự kiện có thật. Từ đó, nhà văn hình dung, tưởng tượng ra câu chuyện.

Tình huống trong truyện: khoa học viễn tưởng thường đột ngột, bất ngờ, có phần li kì, mạo hiểm,...

Cốt truyện: gắn với các sự kiện khoa học và công nghệ; với những sự kiện "đi trước thời gian", những tình huống táo bạo, bất ngờ.

Nhân vật: thường là những người thông thái (nhà khoa học, nhà phát minh,...) trong lĩnh vực (đề tài) mà tác phẩm đề cập.

Bối cảnh trong truyện khoa học viễn tưởng thường gắn với đề tài của truyện.

3. Đọc văn bản

• Thể loại: truyện khoa học viễn tưởng
• Ngôi kể: ngôi thứ nhất → Câu chuyện trở nên chân thực, đáng tin.
• Bố cục:

Phần 1: Từ đầu .... đến "Đèn trên trần bật sáng"

Hình ảnh con bạch tuộc khổng lồ.

Phần 2: Còn lại

Cuộc chiến của đoàn thủy thủ với những con bạch tuộc khổng lồ.

Sự kiện: Đoạn trích Bạch tuộc kể lại sự kiện tàu No-ti-lớt gặp và chiến đấu với những con quái vật bạch tuộc khổng lồ ở quần đảo Lu-cai.

Hãy sắp xếp các chi tiết, sự kiện theo thứ tự đúng để tóm tắt văn bản:

1. Lũ bạch tuộc thất bại, lặn xuống biển sâu.
2. Những con bạch tuộc khổng lồ xuất hiện.
3. Cuộc nói chuyện giữa "tôi" và Nét về những con bạch tuộc khổng lồ.
4. Đoàn tàu No-ti-lớt lặn giữa biển.
5. Cuộc chiến giữa đoàn thủy thủ với những con bạch tuộc khổng lồ.
6. TÌM HIỂU CHI TIẾT

Trả lời câu hỏi

Đọc văn bản phần (1), (2) và trả lời câu hỏi:

• Con tàu xuất hiện trong hoàn cảnh nào?
• Qua cuộc nói chuyện của nhân vật “tôi” và Nét Len, em hình dung như thế nào về con bạch tuộc?
• Con bạch tuộc xuất hiện được tác giả miêu tả như thế nào? Chi tiết nào cho thấy trí tưởng tượng rất phong phú của nhà văn về bạch tuộc? Em có nhận xét gì về cách miêu tả đó?

1. Hình ảnh con Bạch tuộc

• Hoàn cảnh xuất hiện: Tàu No-ti-lớt lặn xuống biển, cách mặt biển một ngàn năm trăm mét.
• Cuộc nói chuyện của Nét Len với nhân vật tôi về những con bạch tuộc: Là một con vật to lớn, khổng lồ, rất đáng sợ và là bí ẩn phía dưới đại dương.

Chi tiết miêu tả con bạch tuộc:

• Con bạch tuộc dài chừng tám mét.
• Nó bơi lùi rất nhanh.
• Mát nó màu xanh xám, nhìn thẳng không động đậy.
• Tám chân từ đầu mọc ra, dài gấp đôi thân và luôn luôn uốn cong.
• Có hai trăm rưỡi cái giác ở trong vòi.
• Hàm răng giống cái mỏ vẹt bằng sừng, luôn luôn mở ra, khép lại.
• Lưỡi nó cũng bằng chất sừng, hàm răng nhọn, rung lên bần bật mỗi khi thò ra khỏi mồm.
• Thân hình thoi.
• Nặng chừng hai mươi, hai lăm tấn.
• Màu sắc thay đổi từ xám chỉ sang nâu đỏ.
• Vòi bạch tuộc có khả năng mọc lại.

Nhận xét

• Con bạch tuộc được miêu tả rất cụ thể, chi tiết.
• Đây là một con vật rất to lớn, như một con quái vật dưới biển sâu. Trong miêu tả của tác giả, có những chi tiết giống với đặc điểm thực tế của loài bạch tuộc, có những chi tiết mang tính tưởng tượng. 
• Bằng trí tưởng tượng rất phong phú, tác giả đã giúp độc giả hình dung được một loài vật đáng sợ.

HOẠT ĐỘNG CẶP ĐÔI