Giáo án NLS Âm nhạc 7 kết nối Tiết 16: Thường thức âm nhạc Dân ca một số vùng miền Việt Nam, Ôn tập Bài đọc nhạc số 3 - Inh lả ơi

TIẾT 16: THƯỜNG THỨC ÂM NHẠC: DÂN CA MỘT SỐ VÙNG MIỀN VIỆT NAM

I. MỤC TIÊU 

1. Kiến thức:

Sau tiết học này, HS sẽ:

• Biết được các vùng dân ca của Việt Nam, một số đặc điểm chi phối bản sắc dân ca của vùng miền. Nhận biết được một số làn điệu dân ca tiêu biểu khi nghe hát.

 2. Năng lực

- Năng lực chung: 

• Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giao tiếp và hợp tác: có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập; biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của thầy cô. 
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, có sáng tạo khi tham gia các hoạt động âm nhạc.

- Năng lực âm nhạc: 

• Phát triển khả năng cảm thụ và hiểu biết âm nhạc thông qua nội dung tìm hiểu tư liệu và nghe các làn điệu. Trình bày được những nét cơ bản về đặc điểm của các vùng dân ca. 
• Thể hiện đúng giai điệu, lời ca và tính chất âm nhạc của bài đọc nhạc Inh lả ơi ở các hình thức nhóm, cặp đôi và cá nhân.
• Năng lực số: 
• 1.2.TC1b: Thực hiện phân tích, diễn giải và đánh giá được dữ liệu, thông tin và nội dung số được xác định rõ ràng.
• 2.1.TC1a: Lựa chọn được các công nghệ số được xác định rõ ràng và thường xuyên cho các quá trình tương tác.
• 2.4.TC1b: Lựa chọn được các phương tiện giao tiếp số phù hợp, được xác định rõ ràng cho phù hợp với bối cảnh nhất định. 
• 5.2.TC1b: Chọn được các công cụ số thông thường và được xác định rõ ràng cũng như các giải pháp công nghệ có thể có để giải quyết những nhu cầu đó.
• 6.2.TC1a: Sử dụng được các công cụ AI trong công việc và học tập hằng ngày.

 3. Phẩm chất: 

Giáo dục HS tình cảm yêu quỷ, lòng tự hào và ý thức gìn giữ, phát huy các làn điệu dân ca của vùng miền (địa phương) trong đời sống. 

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 

1. Đối với giáo viên

• KHBD, SGK, SGV Âm nhạc 7
• Recorder hoặc ken phim, máy đánh nhịp (hoặc đàn phim điện tử), file âm thanh (beat nhạc) phục vụ cho tiết dạy. 
• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
• Máy tính kết nối Internet, màn hình tương tác thông minh/máy chiếu, bài giảng điện tử (PowerPoint/Canva), nền tảng trắc nghiệm (Quizizz/Azota/Kahoot), phần mềm máy đánh nhịp kỹ thuật số (Metronome kỹ thuật số), ứng dụng phân tích cao độ sóng âm giọng hát thông minh bằng AI (AI Tuner / Vocal Pitch Monitor).

2. Đối với học sinh

• SGK Âm nhạc 7. 
• Nhạc cụ giai điệu (nếu có)
• Tìm hiểu trước về làn điệu các vùng dân ca và một số làn điệu tiêu biểu.
• Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

 III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS vào bài học và giúp HS có hiểu biết ban đầu về bài học mới. 

b. Nội dung: GV cho HS nghe một số trích đoạn dân ca các vùng miền để HS đoán xem làn điệu đó thuộc vùng dân ca nào

c. Sản phẩm học tập: HS đoán được một số làn điệu dân ca

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV cho HS nghe một số trích đoạn dân ca và đoán xem đó là dân ca thuôc vùng miền nào.

+ Dân ca các dân tộc miền núi phía Bắc (Xòe hoa)

https://www.youtube.com/watch?v=IpQdEo7pOi4&ab

+ Dân ca Tây Nguyên (Ru em)

https://www.youtube.com/watch?v=Z8B020g27nk&ab

+ Dân ca Nam bộ (Chim sáo)

https://www.youtube.com/watch?v=R5UM3aqpF2s&list=RDR5UM3aqpF2s&start_radio=1&ab

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lắng nghe các trích đoạn và trả lời xem làn điệu đó thuộc vùng dân ca nào.

- Trong không khí khởi động đầu giờ náo nức, học sinh phụ trách công nghệ của từng nhóm chủ động lựa chọn kết nối máy tính bảng của nhóm với mạng Wi-Fi của lớp nhằm giải quyết nhu cầu chuẩn bị hạ tầng kĩ thuật sẵn sàng cho các phiếu học tập trực tuyến.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- Cả lớp lắng nghe câu trả lời của bạn sau đó nhận xét đúng hay sai

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV dẫn dắt HS vào bài học mới: Như vậy thì các em đã nghe qua một số làn điệu dân ca của các vùng miền và phân biệt được chúng. Vậy dân ca là gì? Dân ca của các vùng miền khác nhau như thế nào, chúng ta hãy cùng bước vào - Tiết 16: Dân ca một số vùng miền Việt Nam

[2.1.TC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).

5.2.TC1b: Chọn được các công cụ số thông thường và được xác định rõ ràng cũng như các giải pháp công nghệ có thể có để giải quyết những nhu cầu đó. (Chủ động chọn và thiết lập phương tiện kết nối mạng thiết bị phục vụ không gian bài học trực tuyến nhóm).]

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu về các vùng miền dân ca

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS sẽ:

- Biết được dân ca là gì?

- Dân ca có những thể loại nào?

b. Nội dung: GV chia nhóm cho Học sinh tìm hiểu theo từng dân ca của các vùng miền và thể hiện một vài câu hát thuộc thể loại dân ca vùng miền đó

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. 

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 2: Nghe và nhận biết một số bài dân ca phổ biến của các vùng miền

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS sẽ đoán được tên bài dân ca phổ biến của các vùng miền

b. Nội dung: GV cho HS tổ chức trò chơi, HS nghe nhạc đoán được bài dân ca đó thuộc vùng miền nào và tên của bài dân ca đó là gì

c. Sản phẩm học tập: HS nhận biết được một số bài dân ca của các vùng miền

d. Tổ chức hoạt động:

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Hoạt động 1: Thảo luận

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 2: Củng cố bài học bằng trò chơi trắc nghiệm 

a. Mục tiêu: HS nắm được nội dung đã học thông qua trò chơi trắc nghiệm.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS hoàn thành bài tập trắc nghiệm.

c. Sản phẩm: Kết quả bài tập trắc nghiệm của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm nhanh trên Quizizz/ Kahoot để củng cố toàn bài.

- GV cung cấp mã QR hoặc đường Links cho HS làm.

- Bộ câu hỏi trắc nghiệm:

Câu 1: Những bài hát do quần chúng nhân dân lao động sáng tác qua nhiều thế hệ lịch sử, không rõ họ tên tác giả cụ thể và được lưu truyền bằng hình thức truyền khẩu dân gian mang đậm bản sắc địa phương được gọi là gì?

A. Ca khúc nhạc hiện đại pop ballad dồn dập

B. Bản sonata độc tấu nhạc cụ phương Tây

C. Thể loại ca khúc nghệ thuật giao hưởng

D. Dân ca

Câu 2: Làn điệu dân ca mang nét đặc trưng tính chất giai điệu trau chuốt, mềm mại, mượt mà và vô cùng trữ tình thanh tao như ca khúc “Người ơi người ở đừng về” thuộc dòng nhạc vùng dân ca nào của nước ta?

A. Dân ca miền núi phía Bắc mộc mạc

B. Dân ca miền Trung sâu lắng tha thiết

C. Dân ca Nam Bộ sông nước rộn ràng

D. Dân ca Quan họ Bắc Ninh (vùng đồng bằng Bắc Bộ)

Câu 3: Theo kiến thức âm nhạc thường thức đã học trong tiết, nhóm yếu tố tự nhiên và xã hội nào dưới đây đã trực tiếp phối hợp tạo nên sự đa dạng, phong phú về bản sắc giai điệu của dân ca các vùng miền Việt Nam?

A. Các phần mềm công nghệ thông minh và ứng dụng nhận diện tần số bằng trí tuệ nhân tạo AI

B. Quy trình cấu tạo phím bấm điện tử của cây đàn dương cầm cỡ lớn nằm ngang

C. Điều kiện địa lí, khí hậu, ngôn ngữ phương ngữ, phương thức lao động và môi trường sinh hoạt văn hóa

D. Luật sở hữu trí tuệ và giấy phép phổ biến áp dụng cho dữ liệu lưu trữ trực tuyến công cộng

Câu 4: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS mở thiết bị di động cá nhân hoặc máy tính bảng nhóm, chủ động lựa chọn công cụ camera quét mã QR phòng thi để tương tác trực tiếp, làm trắc nghiệm nhanh bấm chọn đáp án A, B, C, D hiển thị trên màn hình.

- HS sử dụng thiết bị cá nhân truy cập phòng thi để trả lời câu hỏi trực tuyến trong thời gian 5 phút, hệ thống sẽ tự động chấm điểm và xếp hạng.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- Hệ thống tự động chấm điểm và xếp hạng.

- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa nhanh câu sai nhiều nhất.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án.

- GV sử dụng ứng dụng kenhhoctap.edu.vn để tham khảo và cho sinh làm trắc nghiệm online.

Link: https://kenhhoctap.edu.vn/bai-tap/trac-nghiem-am-nhac-7-ket-noi-chu-de-4-giai-dieu-que-huong-25086

- GV chuyển sang nội dung mới. 

[2.1.TC1a: HS lựa chọn và sử dụng công nghệ số đơn giản để tương tác trong lớp học.]

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Giúp HS thiết kế một kịch bản chia sẻ làn điệu dân ca yêu thích

b. Nội dung: GV yêu cầu HS chia sẻ về làn điệu dân ca yêu thích

c. Sản phẩm học tập: HS có thể thiết kế một kịch bản chia sẻ về làn điệu dân ca yêu thích 

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..