Giáo án NLS Âm nhạc 9 kết nối Tiết 23: Hát Bài hát Nụ cười

Nhiệm vụ 1: Hát mẫu, cảm thụ âm nhạc

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hát mẫu cho HS nghe một lần bài hát Nụ cười.

https://www.youtube.com/watch?v=lX8Sn9pAFLo

- GV hướng dẫn HS lắng nghe, vỗ tay theo phách để cảm nhận nhịp điệu.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lắng nghe bài hát Nụ cười, vỗ tay theo phách để cảm nhận nhịp điệu. 

- GV khuyến khích HS thể hiện được nội dung bài hát.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- HS lắng nghe bài hát Nụ cười.

- HS có những cảm nhận ban đầu lời ca, giai điệu bài hát. 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét hoạt động nghe nhạc của HS. 

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới. 

Hát – Bài hát Nụ cười – Học hát từng câu kết hợp vỗ tay theo nhạc

1. Hát mẫu, cảm thụ âm nhạc

- HS lắng nghe bài hát Nụ cười.

- Có những cảm thụ ban đầu về lời ca, giai điệu bài hát.

Nhiệm vụ 2: Giới thiệu tác giả và bài hát

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV cung cấp một số hình ảnh, video về nhạc sĩ V. Shainsky:

Nhạc sĩ V. Shainsky

- GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, tìm hiểu thông tin trên sách, báo, internet và thực hiện nhiệm vụ: 

+ Trình bày nguồn gốc bài hát Nụ cười. 

+ Lời Việt của bài hát do ai đặt?

- GV yêu cầu các nhóm sử dụng điện thoại/máy tính bảng, sử dụng công cụ tìm kiếm (Google/Bing) với từ khóa "Vladimir Shainsky songs" hoặc "Tiểu sử nhạc sĩ V. Shainsky" để tìm thêm các tác phẩm nổi tiếng khác của ông ngoài bài "Nụ cười".

Bước 2: HS tiếp thu, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát hình ảnh về nhạc sĩ V. Shainsky.

- HS thảo luận cặp đôi, sưu tầm thông tin để trả lời câu hỏi. 

- HS tra cứu thông tin nhanh trên thiết bị.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS cặp đôi nêu một số thông tin về tác giả và bài hát Nụ cười.

- Đại diện nhóm trình bày thông tin tìm được (Ví dụ: Ông còn sáng tác bài "Cheburashka"...).

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, kết luận.

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới. 

2. Giới thiệu tác giả và bài hát

- Bài hát Nụ cười nhạc của Vladimir Jakovlevich Shainsky, lời của Mikhail Spartakovich Pljatskovskij.

- Bài hát được sử dụng trong bộ phim hoạt hình Gấu mèo nhỏ.

- Bài hát được nhạc sĩ Phạm Tuyên phỏng dịch lời Việt. 

Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu bài hát

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS quan sát bản nhạc, đọc lời ca bài hát Nụ cười:

- GV chia HS thành các nhóm và thực hiện nhiệm vụ: Chia câu hát, chia đoạn và tính chất âm nhạc của từng đoạn.

- GV nhận xét và khái quát về tính chất, ý nghĩa nội dung bài hát: Bài hát có 2 đoạn:

+ Đoạn 1 được viết ở giọng Đô trưởng có tính chất tươi sáng, sôi nổi, linh hoạt.

+ Đoạn 2 chuyển sang giọng Đô thứ, giai điệu mềm mại, tình cảm.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS khai thác thông tin trong mục kết hợp quan sát bản nhạc và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS tìm hiểu bài hát Nụ cười.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, kết luận.

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

3. Tìm hiểu bài hát

- Nội dung, ý nghĩa: thể hiện niềm mong ước của các em được sống trong một thế giới đầm ấm, yên vui và đầy tình thân ái.

- Giai điệu: vui tươi, trong sáng.

- Hình thức: gồm 2 đoạn

+ Đoạn 1:

• Cho trời sáng lên ... cùng cất tiếng cười.
• Cho trời sáng lên ... vang bài ca yêu đời.

+ Đoạn 2: 

• Để làn mây ... không thể nào xóa nhòa.
• Để làn mây ... tràn ngập lòng ta.

Nhiệm vụ 4: Khởi động giọng

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS khởi động giọng theo mẫu tự chọn.

- GV sử dụng ứng dụng "Virtual Piano" (Đàn phím ảo) trên màn hình tương tác hoặc máy tính bảng kết nối loa để đàn mẫu âm khởi động giọng, giúp HS quan sát trực quan vị trí cao độ.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS khởi động giọng theo hướng dẫn của GV.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- HS khởi động giọng theo lớp, theo nhóm, cá nhân.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chỉnh sửa lỗi sai cho HS (nếu có).

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới. 

4. Khởi động giọng

HS khởi động giọng theo mẫu tự chọn dưới sự hướng dẫn của GV. 

Nhiệm vụ 5: Dạy hát

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hát mẫu và hướng dẫn HS tập hát từng câu kết hợp vỗ tay theo nhịp.

- GV hướng dẫn và bắt nhịp cho HS hát các từ có trường độ dài để ngân đủ phách (dấu miễn nhịp).

- GV giới thiệu và sử dụng ứng dụng AI (như Moises hoặc Vocal Remover) để xử lý file nhạc gốc: Tách riêng phần lời ca sĩ (Vocal) để HS nghe rõ cách phát âm/luyến láy; sau đó tắt Vocal chỉ để lại nhạc nền (Beat) để HS tập hát.

- GV lưu ý HS: chỗ chuyển từ giọng Đô trưởng sang giọng Đô thứ (từ đoạn 1 sang đoạn 2).

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tập hát bài Nụ cười theo hướng dẫn của GV. 

- Ở những đoạn khó (chuyển giọng Đô trưởng sang Đô thứ), GV dùng phần mềm ghi âm lại đoạn HS vừa hát, sau đó phát lại ngay để HS tự nghe và so sánh với bản gốc, nhận ra lỗi sai cao độ.

- GV quan sát, hướng dẫn, kịp thời hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV yêu cầu HS hát từng câu, hát ghép nối các câu và hoàn thiện cả bài. 

- GV hướng dẫn HS hát kết hợp vỗ tay theo phách hoặc theo nhịp.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chỉnh sửa lỗi sai cho HS (nếu có).

- GV khích lệ những HS hát tốt.

5. Dạy hát

- Kí hiệu: dấu hóa, dấu miễn nhịp.

- Giọng: Đô trưởng, Đô thứ.

- [6.2.TC2a]: Sử dụng được các công cụ AI đơn giản (tách nhạc) để hỗ trợ việc học hát.

- [3.1.TC2a]: Tạo nội dung số (file ghi âm) để tự đánh giá và điều chỉnh.