Giáo án NLS Công dân 7 kết nối Bài 7: Phòng, chống bạo lực học đường

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 7: PHÒNG, CHỐNG BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG 
(4 tiết)

I. MỤC TIÊU 

1. Mục tiêu

Sau bài học này, HS sẽ:

• Nêu được các biểu hiện của bạo lực học đường; nguyên nhân và tác hại của bạo lực học đường.
• Nêu được một số quy định cơ bản của pháp luật liên quan đến phòng, chống bạo lực học đường.
• Nhận biết được cách ứng phó trước, trong và sau khi bạo lực học đường. 

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giao tiếp và hợp tác: có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập; biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của thầy cô. 
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, có sáng tạo khi tham gia các hoạt động giáo dục công dân.

Năng lực giáo dục công dân: 

• Năng lực điều chỉnh hành vi, phát triển bản thân, tham gia các hoạt động tuyên truyền, phòng chống bạo lực học đường do nhà trường, địa phương tổ chức; sống tự chủ, không để bị lôi kéo tham gia vào bạo lực học đường. 

Năng lực số (NLS):

• [1.1.TC1a]: Giải thích được nhu cầu thông tin khi tìm kiếm các biểu hiện của bạo lực học đường trên mạng.
• [2.4.TC1a]: Sử dụng các công cụ số (Whiteboard, Padlet) để hợp tác nhóm trong việc xây dựng phương án ứng phó bạo lực.
• [4.3.TC1b]: Lựa chọn được những cách thức cơ bản để bảo vệ bản thân khỏi nguy cơ bắt nạt trên mạng.
• [6.2.TC1a]: Sử dụng công cụ AI (Chatbot) để thực hành hỏi-đáp về các quy định pháp luật và cách ứng phó bạo lực học đường một cách có trách nhiệm.

3. Phẩm chất

• Trung thực, trách nhiệm: hoạt động phòng chống bạo lực học đường; phê phán, đấu tranh với những hành vi bạo lực học đường.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV, SBT Giáo dục công dân 7. 
• Một số hình ảnh, video về bạo lực học đường. 
• Máy tính, máy chiếu. 
• Tài khoản AI hỗ trợ học tập (Gemini/ChatGPT).
• Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• SGK, SBT Giáo dục công dân 7. 
• Đọc trước Bài 7 trong SGK.
• Thiết bị thông minh (nếu có).

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Khơi gợi dẫn dắt HS vào bài học và có hiểu biết ban đầu về bài học mới. 

b. Nội dung: GV hướng dẫn, dẫn dắt HS chia sẻ suy nghĩ và cảm nhận về hành vi bạo lực học đường mà các em đã gặp phải hoặc chứng kiến. 

c. Sản phẩm học tập: Chia sẻ của HS về hành vi bạo lực học đường mà các em đã gặp phải hoặc chứng kiến. 

d. Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV trình chiếu cho HS quan sát một số hình ảnh, video về bạo lực học đường:

https://www.youtube.com/watch?v=PdBdP-JrJfs

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát hình ảnh, video clip và trả lời câu hỏi. 

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS chia sẻ câu suy nghĩ và cảm nhận của bản thân.

- GV yêu cầu HS khác lắng nghe, nhận xét. 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức. 

- GV dẫn dắt vào bài học: Bạo lực học đường là một vấn đề nan giải gây nên những tác hại nghiêm trọng về nhiều mặt. Việc phòng, chống bạo lực học đường cần có sự chung tay, góp sức của toàn xã hội, trong đó, học sinh giữ vai trò chủ yếu. Các em cần có những hiến thức và kĩ năng cần thiết trong việc ứng phó với bạo lực học đường để đảm bảo an toàn cho bản thân và những người xung quanh. Để nắm rõ hơn các biểu hiện của bạo lực học đường, nguyên nhân và tác hại của bạo lực học đường, từ đó nhận biết được cách ứng phó trước, trong và sau khi bạo lực học đường, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 7: Phòng, chống bạo lực học đường. 

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu biểu hiện, nguyên nhân và tác hại của bạo lực học đường

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được một số biểu hiện, nguyên nhân và tác hại của bạo lực học đường. 

b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS đọc 3 tình huống SGK tr.38, 39, thảo luận theo nhóm và trả lời câu hỏi. 

c. Sản phẩm học tập: HS trả lời và ghi được vào vở khái niệm bạo lực học đường, biểu hiện, nguyên nhân và tác hại của bạo lực học đường. 

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 2: Tìm hiểu cách ứng phó với bạo lực học đường

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết cách ứng phó trước, trong và sau khi bị bạo lực học đường. 

b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS đọc các tình huống SGK tr.39-41, thảo luận theo nhóm và trả lời câu hỏi. 

c. Sản phẩm học tập: HS trả lời và ghi được vào vở cách ứng phó trước, trong và sau khi bị bạo lực học đường. 

d. Tổ chức hoạt động:

Hoạt động 3: Tìm hiểu một số quy định cơ bản của pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được một số quy định cơ bản của pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường.

b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS đọc một số nghị định, điều luật về phòng, chống bạo lực học đường và trả lời câu hỏi. 

c. Sản phẩm học tập: HS trả lời và ghi được vào vở một số quy định cơ bản của pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học, thực hành xử lí tình huống cụ thể về phòng, chống bạo lực học đường. 

b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS vận dụng kiến thức đã học, kiến thức thực tế và trả lời câu hỏi. 

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS cho phần Luyện tập SGK tr.42, 43.

d. Tổ chức hoạt động:

Nhiệm vụ 1: Chơi trò chơi trắc nghiệm

Câu 1: Đâu không phải là một biểu hiện của bạo lực học đường?

A. Vu khống, đổ lỗi cho người khác.

B. Hành hạ, ngược đãi, đánh đập

C. Lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm

D. Chiếm đoạt, huỷ hoại gây tổn thất tài sản của người khác.

Câu 2: Đâu là một nguyên nhân chủ quan của bạo lực học đường?

A. Những tác động tiêu cực từ môi trường xã hội.

B. Trong lớp có một bạn nào đó có năng lực học tập vượt trội

C. Những kích thích từ môn Giáo dục công dân.

D. Sự thiếu hụt kĩ năng sống, thiếu sự trải nghiệm.

Câu 3: Đâu là một biện pháp mà mỗi học sinh cần làm để phòng ngừa bạo lực học đường?

A. Khéo léo và kịp thời trong giải quyết các hiểu lầm, xích mích nhỏ. 

B. Khi bị ai đó bạo lực, cần phải cương quyết đánh trả, không thể để cho nó thắng thế.

C. Tìm hiểu, tích cực tham gia vào các vụ việc bạo lực học đường.

D. Tập tham gia vào các tệ nạn xã hội để hiểu thêm về thế giới bên ngoài.

Câu 4: “K và C đều là học sinh lớp 7A. Do xích mích với nhau trên mạng xã hội, K đã hẹn gặp C để giải quyết mâu thuẫn. Tuy nhiên, khi gặp nhau, hai bạn đã xảy ra xô xát.” 

Ai là người bị bạo lực học đường trong tình huống trên?

A. K

B. C

C. Cả K và C.

D. Không có ai.

Câu 5: “T là bạn thân của Q, gần đây do có xích mích với các bạn nam trong lớp nên T bị lớp cô lập, không cho chơi cùng. Q rất muốn giúp T, nhưng lo sợ các bạn sẽ cô lập mình.”

Em nhận xét gì về thái độ của Q trong tình huống trên.

A. Thái độ của Q thể hiện sự bội nghĩa, bội tín, Q không phải là con người, thấy bạn gặp hoạn nạn lại không cứu giúp.

B. Thái độ của Q thể hiện sự khôn ngoan, tránh rước hoạ vào thân.

C. Thái độ của Q là đúng đắn vì chúng ta nên đi theo số đông.

D. Thái độ của Q thể hiện sự sợ sệt, né tránh. Cách làm của Q sẽ làm cho tình trạng bạo lực học đường phát triển.

Đáp án:

Nhiệm vụ 2: Trả lời câu hỏi SGK

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia HS thành 4 nhóm, yêu cầu các nhóm thảo luận và thực hiện nhiệm vụ:

+ Nhóm 1: Làm bài tập 1 SGK tr.42.

+ Nhóm 2: Làm bài tập 1 SGK tr.43.

+ Nhóm 3: Làm bài tập 1 SGK tr.43.

+ Nhóm 4: Làm bài tập 1 SGK tr.43.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học, kiến thức thực tế và trả lời câu hỏi. 

 - GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày kết quả làm việc nhóm:

Bài tập 1: Cho biết các ý kiến đúng hay sai? Vì sao?

a) Ý kiến sai. 

à Bạo lực học đường có nhiều biều hiện như: đánh đập, ngược đãi, chê bai, lắng mạ, chửi bởi, đe doạ, khủng bố, cô lập, lan truyền những thông tin sai sự thật về người khác,...

b) Ý kiến đúng. 

à Bạo lực học đường do nhiều nguyên nhân gây ra như: do đặc điểm tâm, sinh lí của lứa tuổi HS; do thiếu kiến thức, kĩ năng sống: do ảnh hướng từ môi trường gia đình, môi trường xã hội không lành mạnh; do sự thiếu quan tâm từ gia đình, cơ sở giáo dục. 

c) Ý kiến sai.

à Bạo lực học đường gây ra nhiều tác hại cả về thể chất, tâm lí, kinh tế đối với HS, gia đình, nhà trường và xã hội.

d) Ý kiến sai. 

à Việc phòng, chống bạo lực học đường là trách nhiệm chung của Nhà nước và toàn xã hội.

Bài tập 2: Nhận xét hành vi

a) Hành vi trêu chọc, bắt nạt G của các bạn là sai trái, là bạo lực học đường.

b) Hành vi trấn lột tiền và đe doạ S của H là sai trái, vi phạm pháp luật. Do đó, S đã làm rất đúng khi kê lại sự việc bị H trấn lột tiền với bố mẹ để được giúp đỡ, can thiệp.

c) Hành vì của Q là sai, đáng phê phán.

d) Hành vị của N là sai, đây là một lựa chọn rất tiêu cực khi bị bạo lực học đường và có thể dẫn đến nhiêu hậu quả không tốt cho N.

Bài tập 3: Đề xuất các biện pháp phòng, tránh bạo lực học đường

a) Khi nhận được tin nhắn hoặc thư đe đoạ từ người khác:

+ Nên: báo cho thầy cô, người thân để được hỗ trợ; tránh đi một mình tới những nơi vắng vẻ.

+ Không nên: tỏ thái độ thách thức đối phương, rủ bạn bè đánh, đe đoạ đối tượng tình nghi.

b) Khi một người bạn đang có mâu thuẫn với mình hẹn ở lại trường nói chuyện riêng sau buổi học:

+ Nên: nhẹ nhàng từ chối bạn, nêu bạn tỏ thái độ gay gắt thì nhờ GV hỗ trợ giải quyết mâu thuẫn.

+ Không nên: đồng ý gặp riêng bạn nơi vắng vẻ, rủ bạn bè đi cùng với mục đích tiêu cực (đánh nhau... ).

e) Khi một nhóm HS cùng trường yêu cầu em tới chỗ vắng với thái độ khó chịu, đe dọa:

+ Nên: dùng thái độ nhẹ nhàng từ chối hoặc kiếm cớ trì hoãn và báo cáo với GV nhờ hỗ trợ.

+ Không nên: im lặng, che giấu và đi một mình tới chỗ vắng theo yêu cầu của nhóm HS kia; rủ bạn khác cùng đi với mục đích tiêu cực.

đ) Khi vô tình nghe nhóm bạn nam cùng lớp bàn kế hoạch cuối buổi học chặn đường

đánh một bạn lớp bên cạnh.

+ Nên: tìm cách báo lại với GV đề được hỗ trợ kịp thời.

+ Không nên: im lặng, che giáu, kể cho bạn khác nghe và rủ cùng đi xem đánh nhau.

Bài tập 4: Đóng vai xử lí tình huống

a) N nhẹ nhàng giải thích với V việc tự ý xem nhật kí là xâm phạm quyền riêng tư của người khác và yêu cầu V trả lại, nêu không sẽ báo cáo với GV chủ nhiệm. Hoặc N trực tiếp đi gặp GV chủ nhiệm nhờ can thiệp.

b) Em giải thích cho Ð và T hiểu việc chặn đường S đề trả thù là hành vi sai trái và có thể dẫn đến những hậu quả không tốt. Khuyên Ð nên kể lại sự việc mình bị S bắt nạt nhiều lần với bố mẹ hoặc GV chủ nhiệm để được giúp đỡ ngăn chặn hành vi đó lại.

c) Em giải thích cho D hiểu hành vi trấn lột tiền ăn sáng của các bạn là hành vi bạo lực học đường, nếu không ngăn chặn thì các bạn sẽ tiếp tục lặp lại hành vi đó với D và những bạn khác. Khuyên D nên kể lại sự việc với bố mẹ, GV chủ nhiệm để được giúp đỡ.

- GV mời HS các nhóm nhận xét, bổ sung, đặt câu hỏi (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..