Giáo án NLS Địa lí 6 kết nối Bài 22: Lớp đất trên Trái Đất

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 22: LỚP ĐẤT TRÊN TRÁI ĐẤT 

I. MỤC TIÊU

1. Mức độ/ yêu cầu cần đạt

• Nêu được các tầng đất.
• Nhận biết được các thành phần có trong đất: thành phần khoáng, thành phần hữu cơ, không khí và nước.
• Trình bày được một số nhân tố hình thành đất: đá mẹ, khí hậu, sinh vật, địa hình, thời gian.
• Có ý thức sử dụng hợp lý và bảo vệ đất.

2. Kĩ năng và năng lực

a. Kĩ năng: 

• Sử dụng sơ đồ, biểu đồ để trình bày được các tầng đất và thành phần đất. 
• Kể được tên và xác định được trên bản đã một số nhóm đất điển hình ở vùng nhiệt đới hoặc ở vùng ôn đới.

b. Năng lực: 

Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực tính toán

Năng lực riêng: Sử dụng bản đồ; sử dụng hình vẽ, tranh ảnh, mô hình.

Năng lực số (NLS):

• Miền 1 (Khai thác dữ liệu): Tìm kiếm thông tin và hình ảnh về các loại đất trên môi trường số (1.1.TC1b).
• Miền 3 (Sáng tạo nội dung): Tạo biểu đồ tròn đơn giản biểu diễn thành phần đất trên phần mềm bảng tính hoặc công cụ trực tuyến (3.1.TC1a).
• Miền 5 (Giải quyết vấn đề): Sử dụng công cụ số để xác định giải pháp bảo vệ đất (5.2.TC1b).
• Miền 6 (Ứng dụng AI): Sử dụng công cụ AI để tìm hiểu sâu hơn về vai trò của các nhân tố hình thành đất (6.1.TC1a).

3. Phẩm chất

• Yêu thích môn học, có niềm hứng thú với việc tìm hiểu các sự vật hiện tượng địa lí nói riêng và trong cuộc sống nói chung.
• Có ý thức sử dụng hợp lí và bảo vệ đất.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• SGK, KHBD
• Hình vẽ các tầng đất, các nhân tố hình thành đất
• Biểu đồ thành phần đất
• Một số mẫu đất hoặc hình ảnh đất tại địa phương
• Tranh ảnh, video về các tầng đất, thành phần đất, nhân tố hình thành và đất điển hình trên Trái Đất
• Bản đồ các nhóm đất chính trên Trái Đất
• Phiếu học tập
• Công cụ AI (ChatGPT, Copilot, Gemini...) để hỗ trợ giảng dạy
• Nền tảng nộp bài trực tuyến (Padlet/Google Drive)
• Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học

2. Đối với học sinh

• SGK, vở ghi.
• Thiết bị di động/máy tính bảng (nếu điều kiện cho phép).

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho học sinh và từng bước làm quen bài học.

b. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS trả lời câu hỏi

c. Sản phẩm học tập: HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV trình bày vấn đề: Đất là một trong các thành phần tự nhiên của Trái Đất Sự sống trên Trái Đất được bao bọc, nuôi dưỡng và phát triển nhờ đất. Em có biết Đất gồm những thành phần nào? Đất được hình thành như thế nào? Trên Trái Đất có bao nhiều nhóm đất điển hình?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS dựa vào các kiến thức đã học để trả lời các câu hỏi của GV.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện một số HS đưa ra ý kiến của mình.

- HS khác nhận xét, có thể nêu ý kiến khác.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV dẫn dắt HS vào bài học: "Đất không chỉ đơn giản là 'bụi bẩn' hay 'cát đá'. Nó là một cơ thể sống, chứa đựng sự sống và là nơi cung cấp chất dinh dưỡng cho cây trồng. Vậy 'lớp da' mỏng manh nhưng vô cùng quan trọng này bao gồm những thành phần nào và nhân tố nào tạo nên chúng? Chúng ta cùng khám phá qua bài học hôm nay."

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC 

Hoạt động 1: Các tầng đất

a. Mục tiêu: HS biết được các tầng đất

b. Nội dung: Đọc thông tin SGK, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao đổi.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của học sinh

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 2: Thành phần của đất

a. Mục tiêu: Nắm được tỉ lệ các thành phần của đất, tầm quan trọng của mỗi tầng

b. Nội dung: Đọc thông tin SGK, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao đổi.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của học sinh

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 3: Các nhân tố hình thành đất

a. Mục tiêu: Đất được hình thành bởi nhiều nhân tố: đá mẹ, khí hậu, sinh vật, địa hình, thời gian

b. Nội dung: Đọc thông tin SGK, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao đổi.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của học sinh

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 4: Một số nhóm đất điển hình trên Trái Đất

a. Mục tiêu: Biết được sự phân bố các nhóm đất điển hình trên thế giới

b. Nội dung: Đọc thông tin SGK, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao đổi.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của học sinh

d. Tổ chức thực hiện:

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học thông qua bài tập

b. Nội dung: Đọc thông tin SGK, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao đổi.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của học sinh

d. Tổ chức thực hiện: 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để giải bài tập, củng cố kiến thức

b. Nội dung: Đọc thông tin SGK, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao đổi.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của học sinh

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi:

Câu 1: Chất mùn có vai trò như thế nào trong lớp thổ nhưỡng?

Câu 2: Quan sát mẫu đất ở hình SGK, nhận xét về màu sắc và độ dày của các tầng đất khác nhau.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tiếp nhận nhiệm vụ, đưa ra câu trả lời.

- GV quan sát, hỗ trợ HS khi cần thiết.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện 2-3 HS trình bày câu trả lời đã chuẩn bị:

Chất mùn là nguồn thức ăn dồi dào, cung cấp những chất cần thiết cho các thực vật tồn tại trên mặt đất.

+ Có 3 tầng đất:

• Tầng A: tầng chứa mùn
• Tầng B: tầng tích tụ
• Tầng C: tầng đá mẹ

⇒ Tầng dày nhất là tầng B, đến tầng A và mỏng nhất là tầng C.

+ Màu sắc:

• Tầng A màu xám đậm
• Tầng B màu vàng, cam
• Tầng C màu vàng xen lẫn màu đen

⇒ Màu sắc và độ dày của mỗi tầng là không giống nhau .

- Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét phần trình bày của HS, kết thúc bài học.

* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Ôn lại các kiến thức đã học.

- Làm bài tập bài 22 SBT – Lịch sử và Địa lí 6 phần Địa lí.

- Đọc và chuẩn bị trước Bài 23: Sự sống trên Trái Đất.

IV. KẾ HOẠCH ĐÁNH GIÁ

V. HỒ SƠ DẠY HỌC (Đính kèm các phiếu học tập/bảng kiểm....)