Giáo án NLS KHTN 8 kết nối Bài 20: Hiện tượng nhiễm điện do cọ xát

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 20: HIỆN TƯỢNG NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT 

I. MỤC TIÊU 

1. Kiến thức 

• Giải thích được sơ lược nguyên nhân một vật cách điện nhiễm điện do cọ xát.
• Giải thích được một vài hiện tượng thực tế liên quan đến sự nhiễm điện do cọ xát. 

2. Năng lực

• Năng lực chung
• Tự chủ và tự học: Tìm hiểu thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát hình ảnh để tìm hiểu về hiện tượng nhiễm điện do cọ xát  
• Giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm thực hiện thí nghiệm tìm hiểu sự nhiễm điện do cọ xát 
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Đề xuất được cách giải thích ngắn gọn, chính xác cho các hiện tượng liên quan đến sự nhiễm điện do cọ xát . 
• Năng lực riêng 
• Thực hiện được thí nghiệm tìm hiểu sự nhiễm điện do cọ xát.
• Kết hợp được các kiến thức trong đã học về sự nhiễm điện do cọ xát giải thích các hiện tượng, lí giải hoặc vận dụng ở các tình huống thực tiễn.

Năng lực số

• 1.1.TC2b: HS tìm được thông tin  thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video
• 2.1.TC2a: HS lựa chọn và sử dụng được các công nghệ số đơn giản (phần mềm trắc nghiệm/màn hình) để tương tác trả lời câu hỏi
• 5.3.TC2a: Phân biệt được các công cụ và công nghệ số có thể được sử dụng để tạo ra kiến thức rõ ràng cũng như các quy trình và sản phẩm đổi mới (Lựa chọn sử dụng phần mềm mô phỏng PhET để trực quan hóa quá trình nhiễm điện mà mắt thường không thấy được).
• 6.2.TC2b: Quản lý được việc triển khai các công cụ AI để tìm kiếm đáp án

3. Phẩm chất

• Chăm học, chịu khó tìm tòi tài liệu và thực hiện các nhiệm vụ học tập.
• Có trách nhiệm trong hoạt động nhóm, chủ động nhận và thực hiện tất cả các nhiệm vụ.
• Trung thực, cẩn thận khi thực hiện nhiệm vụ theo đúng yêu cầu của GV.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• SGK, SBT KHTN 8, KHBD. 
• Video AI được tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học
• Bộ thí nghiệm thực hành cho nhóm HS gồm :
• Một chiếc đũa bằng nhựa và một chiếc đũa bằng thuỷ tinh.
• Một mảnh vải len hoặc dạ và một mảnh vải lụa
• Một ít mẩu giấy vụn.
• Một giá thí nghiệm.
• Máy chiếu để chiếu các slide mô hình cấu tạo nguyên tử SGK KHTN 7, Hình 20.4.
• Một điện nghiệm dùng để chứng minh. 
• Máy tính, máy chiếu để trình chiếu các hình vẽ, ảnh, biểu bảng trong bài 

2. Đối với học sinh

• SGK, SBT KHTN 8. 
• Đọc trước bài học trong SGK.
• Tìm kiếm, đọc trước tài liệu có liên quan đến sự nhiễm điện do cọ xát  

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế, hứng thú cho HS, bước đầu khơi gợi nội dung bài học 

b. Nội dung: GV huy động kinh nghiệm thực tế của HS về hiện tượng nhiễm điện do cọ xát để đặt vấn đề nghiên cứu nội dung cơ bản của bài học. 

c. Sản phẩm học tập: giải thuyết về nguyên nhân gây ra sự nhiễm điện do cọ xát 

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1. GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS: Xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó 

- 1.1.TC2b: HS tìm được thông tin thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video

- GV đặt vấn đề: Vì sao vào những ngày hanh khô, khi chải tóc bằng lược nhựa thì nhiều sợi tóc bị lược nhựa hút kéo thẳng ra?

- GV cho HS nghiệm lại hiện tượng trên rồi đưa ra giả thuyết về nguyên nhân gây hiện tượng này. 

Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thực hành chải tóc bằng lược nhựa để nghiệm lại hiện tượng xảy ra 

- HS tiếp nhận câu hỏi, suy nghĩ và trả câu trả lời.

Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời 2 – 3 HS chia sẻ câu trả lời 

Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện

- GV để HS tự do phát biểu, không khẳng định hay phủ định bất cứ giả thuyết nào HS đưa ra mà câu trả lời sẽ được làm rõ khi nghiên cứ bài học: Bài 20: Sự nhiễm điện do cọ xát 

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu về hiện tượng nhiễm điện do cọ xát 

a. Mục tiêu: HS tìm hiểu về sự nhiễm điện do cọ xát qua tiến hành thí nghiệm theo nhóm 

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS làm việc nhóm thực hiện thí nghiệm mô tả trong SGK và kết luận về hiện tượng nhiễm điện do cọ xát 

c. Sản phẩm học tập: Thí nghiệm về hiện tượng nhiễm điện do cọ xát 

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 2. Giải thích sơ lược về sự nhiễm điện do cọ xát 

a. Mục tiêu: HS tự vận dụng kiến thức cấu tạo nguyên tử đã học ở lớp 7 để giải thích sự nhiễm điện do cọ xát.

b. Nội dung: 

GV tổ chức cho HS làm việc nhóm để giải thích sơ lược về sự nhiễm điện do cọ xát, làm việc cá nhân trả lời các câu hỏi ở mục “câu hỏi” trong SGK – tr86

c. Sản phẩm học tập: Kết quả giải thích về sự nhiễm điện do cọ xát 

d. Tổ chức thực hiện :

Hoạt động 3: Ghi nhớ, tổng kết 

a. Mục tiêu: HS hệ thống lại các nội dung đã được học trong bài 

b. Nội dung: GV yêu cầu HS tự nhắc lại các nội dung quan trọng đã học trong bài 

c. Sản phẩm học tập: Kết quả hệ thống kiến thức trọng tâm về sự nhiễm điện do cọ xát

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP 

a. Mục tiêu: Giúp HS vận dụng các kiến thức được học để làm các bài tập liên quan đến sự nhiễm điện do cọ xát 

b. Nội dung: GV chiếu một số câu hỏi trắc nghiệm để HS luyện tập 

c. Sản phẩm học tập: HS đưa ra đáp án đúng cho các câu hỏi về sự nhiễm điện do cọ xát 

d. Tổ chức thực hiện :

Bước 1. GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz (hoặc PowerPoint tương tác).

2.1.TC2a: HS lựa chọn và sử dụng được các công nghệ số đơn giản (phần mềm trắc nghiệm/màn hình) để tương tác trả lời câu hỏi

Câu 1: Có thể làm nhiễm điện cho một vật bằng cách

A. Cọ xát vật       

B. Nhúng vật vào nước đá

C. Cho chạm vào nam châm       

D. Nung nóng vật

Câu 2: Vào những ngày như thế nào thì các thí nghiệm về sự nhiễm điện do cọ xát thực hiện dễ thành công?

A. Trời nắng

B. Hanh khô, rất ít hơi nước trong không khí.

C. Gió mạnh.

D. Không mưa, không nắng

Câu 3: Trong một số ngành sản xuất, nhiều khi người ta thấy có các tia lửa phóng ra giữa dây kéo và ròng rọc. Giải thích vì sao?

A. Ròng rọc và dây kéo bị nhiễm điện do cọ xát.

B. Ròng rọc và dây kéo bị nóng lên do cọ xát.

C. Nhiệt độ trong phòng khi ấy tăng lên.

D. Do cọ xát mạnh.

Câu 4: Trong các kết luận sau đây, kết luận nào sai?

A. Các vật đều có khả năng nhiễm điện.

B. Trái Đất hút được các vật nên nó luôn luôn bị nhiễm điện.

C. Nhiều vật sau khi bị cọ xát trở thành các vật nhiễm điện.

D. Có thể làm nhiễm điện nhiều vật bằng cách cọ xát.

Câu 5: Cọ xát hai thanh thủy tinh vào vải lụa thì 

A. Hai đầu đã cọ xát hút nhau 

B. Hai đầu các thanh đã cọ xát đều đẩy các mẩu giấy vụn 

C. Hai đầu các thanh thủy tinh đều nhiễm điện dương 

D. Hai đầu các thanh để gần nhau hút nhau

Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS liên hệ lại kiến thức đã học, suy nghĩ, tìm câu trả lời 

Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện

- GV đối chiếu đáp án, nhận xét, đánh giá.

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: giúp HS vận dụng kiến thức đã vào áp dụng vào thực tiễn cuộc sống.

b. Nội dung: GV phát PHT cho HS, HS suy nghĩ hoàn thành bài tập 

c. Sản phẩm học tập: Phiếu học tập của HS

d. Tổ chức thực hiện :

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..