Giáo án NLS Lịch sử 7 kết nối Bài 9: Đất nước buổi đầu độc lập (939 – 967)
Giáo án NLS Lịch sử 7 kết nối tri thức Bài 9: Đất nước buổi đầu độc lập (939 – 967). Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh làm quen và ứng dụng công nghệ, tin học. KHBD này là file word, tải về dễ dàng. Là mẫu giáo án mới nhất năm 2026 để giáo viên dạy tốt môn Lịch sử 7.
=> Giáo án tích hợp NLS Lịch sử 7 kết nối tri thức
Các tài liệu bổ trợ
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 9: ĐẤT NƯỚC BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP (939-967)
I. MỤC TIÊU
1. Mục tiêu
Sau bài học này, HS sẽ:
- Nêu được những nét chính về tổ chức chính quyền, đời sống xã hội, văn hóa dưới thời Ngô Quyền.
- Trình bày được công cuộc thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh và sự thành lập nhà Đinh.
2. Năng lực
- Năng lực chung:
- Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
- Giao tiếp và hợp tác: có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập; biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của thầy cô.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, có sáng tạo khi tham gia các hoạt động lịch sử.
- Năng lực lịch sử:
- Biết sưu tầm, khai thác tư liệu, kênh hình trong học tập lịch sử, rèn luyện năng lực tìm hiểu lịch sử.
- Biết trình bày, suy luận, phản biện, tranh luận về một vấn đề lịch sử, rèn luyện kĩ năng nhận thức và tư duy lịch sử.
- Năng lực số:
- 1.1.TC1a: Sử dụng được công cụ tìm kiếm (Google) để tìm thông tin, hình ảnh theo từ khóa đơn giản.
- 1.1.TC1b: Thực hiện được các thao tác cơ bản với phần mềm hỗ trợ học tập (như trình duyệt web, ứng dụng bản đồ, phần mềm soạn thảo).
- 3.1.TC1a: Tạo được sản phẩm số đơn giản (sơ đồ khối trên Word/PowerPoint) để hệ thống hóa kiến thức.
- 2.1.TC1a: Biết sử dụng công cụ trực tuyến (Padlet/Zalo) để gửi câu trả lời hoặc sản phẩm học tập.
3. Phẩm chất
- Giáo dục ý thức độc lập, tự chủ của dân tộc, thống nhất đất nước của mọi người dân.
- Yêu nước: Tự hào về truyền thống độc lập, tự chủ của dân tộc.
- Trách nhiệm: Có ý thức bảo vệ các di tích lịch sử.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- SGK, KHBD, SBT Lịch sử Địa lí 7 – phần Lịch sử.
- Phiếu học tập dành cho HS.
- Tranh, ảnh về đền thời vua Đinh, vua Lê tại Ninh Bình.
- Máy tính, máy chiếu.
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
2. Đối với học sinh
- SGK, SBT Lịch sử 7.
- Thiết bị di động (Smartphone/Tablet) có kết nối Internet (nếu điều kiện cho phép) hoặc sử dụng máy tính phòng tin học.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS vào bài học và giúp HS có hiểu biết ban đầu về bài học mới.
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về đôi nét về Ngô Quyền và ý nghĩa chiến thắng Bạch Đằng năm 938.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
- GV trình chiếu cho HS quan sát hình ảnh về Ngô Quyền với chiến thắng Bạch Đằng năm 938 và yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Em hãy nêu đôi nét hiểu biết về Ngô Quyền và ý nghĩa của chiến thắng Bạch Đằng năm 938.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS xem video, quan sát tranh và trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện 1-2 HS trả lời câu hỏi:
+ Ngô Quyền (898-944) là người Đường Lâm. Ông xuất thân trong một gia đình quý tộc. Thuở nhỏ đã có trí dũng. Lớn lên là người dũng lược, có sức khỏe phi thường và là con rể của Dương Đình Nghệ. Ngô Quyền với chiến thắng Bạch Đằng năm 938 mở ra trang sử chói lọi của dân tộc, vĩnh viễn chấm dứt ách đô hộ của phong kiến phương Bắc. Đất nước giành được độc lập, tự chủ. Sau trận đại thắng lừng danh kim cổ trên sông Bạch Đằng, đập tan quân Nam Hán xâm lược, Ngô Quyền lên ngôi vua, mở ra thời kỳ trung hưng rực rỡ của dân tộc. Bởi vậy, Ngô Quyền được giới sử gia tôn vinh là “vua đứng đầu các vua”, hay là “vị tổ trung hưng” của nước Việt.
+ Ý nghĩa lịch sử của trận Bạch Đằng năm 938:
- Đánh bại hoàn toàn ý chí xâm lược của nhà Nam Hán. Thể hiện ý chí quyết tâm đấu tranh chống xâm lược của dân tộc ta.
- Bảo vệ vững chắc nền độc lập dân tộc và mở ra thời đại độc lập đối với dân tộc ta.
- Đánh dấu sự trưởng thành của dân tộc và kết thúc hoàn toàn thời kì đấu tranh giành lại độc lập hàng chục thế kỉ, đưa dân tộc ta bước sang một kỉ nguyên mới.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
- GV dẫn dắt HS vào bài học: Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 đã chấm dứt hoàn toàn ách đô hộ của phong kiến phương Bắc hơn 1.000 năm, mở ra kỉ nguyên mới trong lịch sử dân tộc. Vậy, Ngô Quyền đã làm gì để xây dựng chính quyền độc lập mà sau này nhà sử học Lê Văn Hưu (thời Trần) đã nhận xét: Chính thống của nước Việt ta, ngõ hầu đã được nối lại. Chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 9: Đất nước buổi đầu độc lập (939-967).
[2.1.TC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).]
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Ngô Quyền dựng nền độc lập
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- Trình bày được những nội dung chính về tổ chức chính quyền, đời sống xã hội và văn hóa.
- Rút ra được nhận xét: việc quyết định bỏ chức Tiết độ sứ, thiết lập chính quyền độc lập của nhà Ngô Quyền đã chứng tỏ nền độc lập dân tộc được khẳng định, vị thế của đất nước đã khác trước. Đây cũng chính là nền tảng căn bản cho công cuộc phát triển đất nước sau này.
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS đọc thông tin SGK tr.45; thảo luận theo nhóm và trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS nêu và ghi được vào vở những nội dung chính về tổ chức chính quyền, đời sống xã hội và văn hóa và ý nghĩa của việc quyết định bỏ chức Tiết độ sứ, thiết lập chính quyền độc lập của Ngô Quyền.
d. Tổ chức hoạt động:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
Hoạt động 2: Công cuộc thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh và sự thành lập nhà Đinh
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- Nêu được tình hình nước ta sau khi Ngô Quyền mất.
- Rút ra được nhận xét: bằng các biện pháp vừa mềm dẻo, vừa cứng rắn, Đinh Bộ Lĩnh đã lần lượt dẹp yên các sứ quân, chấm dứt tình trạng cát cứ, thống nhất đất nước và lập ra nhà Đinh.
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS đọc thông tin, đọc mục Em có biết, quan sát Hình 1, 2 SGK tr.46, 47, thảo luận theo nhóm và trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS nêu và ghi được vào vở tình hình nước ta sau khi Ngô Quyền mất và công cuộc thống nhất đất nước, sự thành lập nhà Đinh của Đinh Bộ Lĩnh.
d. Tổ chức hoạt động:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV tổ chức cho HS làm việc cá nhân, đọc thông tin, quan sát Hình 1 SGK tr.46 và trả lời câu hỏi: Tình hình nước ta sau khi Ngô Quyền mất như thế nào?
- GV mở rộng kiến thức: + Sau khi Ngô Quyền mất, con còn nhỏ, lợi dụng tình hình này, Dương Tam Kha đã tiếm quyền. Ngô Xương Ngập sợ bị liên lụy, bèn bỏ trốn. + Năm 950, khi Dương Tam Kha cử Ngô Xương Văn và Đỗ Cảnh Thạc đi đánh hai thôn Đường, Nguyễn thì Ngô Xương Văn quay lại kinh thành, đánh úp, giành lại ngôi vua. + Tình hình trong nước rất rối loạn, các thế lực hào trưởng địa phương nổi lên khắp nơi. - GV chia lớp thành 4 nhóm, yêu cầu các nhóm tiếp tục quan sát Hình 1, thảo luận và thực hiện nhiệm vụ vào Phiếu học tập số 1: PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
- GV dẫn dắt: Đất nước trong tình trạng rối ren, nhà Tống đang có âm mưu xâm lược nước ta. Tình hình đó đã đặt nước ta trước nguy cơ ngoại xâm mới, đòi hỏi tầng lớp thống trị trong nước phải nhanh chóng thống nhất lực lượng để đối phó với nạn ngoại xâm có thể xảy ra và đó cũng là nguyện vọng của nhân dân ta thời bấy giờ. Trong hoàn cảnh đó, đã xuất hiện một người tài năng xuất chúng là Đinh Bộ Lĩnh. - GV hướng dẫn HS đọc mục Em có biết SGK tr.47, Tư liệu 2 và yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Em hãy giới thiệu về vị anh hùng Đinh Bộ Lĩnh.
- GV nêu nhiệm vụ: Em hãy mở ứng dụng Google Maps. + Tìm kiếm địa danh: "Cố đô Hoa Lư" (Ninh Bình). + Chuyển sang chế độ Vệ tinh (Satellite) hoặc Địa hình (Terrain). - GV đặt câu hỏi: Tại sao Đinh Bộ Lĩnh chọn Hoa Lư làm căn cứ? - GV tổ chức cho HS thảo luận cặp đôi và thực hiện yêu cầu: + Hãy trình bày công cuộc thống nhất đất nước và thành lập nhà Đinh của Đinh Bộ Lĩnh. + Tóm tắt 3 mốc thời gian chính trong quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh vào ứng dụng Ghi chú trên điện thoại/laptop. - GV hướng dẫn HS quan sát Hình 2 và giới thiệu: + Đền thờ Đinh Tiên Hoàng thuộc quần thể di tích danh thắng Tràng An, được UNESCO công nhận Di sản văn hóa thế giới năm 2014. Vị trí của đền thuộc trung tâm thành Đông của kinh đô Hoa Lưa xưa. + Đây là nơi duy nhất ở Việt Nam thờ đồng thời Đinh Tiên Hoàng, cha mẹ ông cùng các con trai và có bài vị thờ các tướng triều Đinh. + Đền vua Đinh cùng với đền vua Lê được xếp hạng Top 100 công trình 100 tuổi nổi tiếng ở Việt Nam.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS đọc thông tin, đọc mục Em có biết, quan sát Hình 1, 2 SGK tr.46, 47, thảo luận theo nhóm và trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện các nhóm trình bày tình hình nước ta sau khi Ngô Quyền mất và công cuộc thống nhất đất nước, sự thành lập nhà Đinh của Đinh Bộ Lĩnh. - HS phát biểu dựa trên quan sát bản đồ. - GV giải thích thêm về địa thế hiểm trở của Hoa Lư. - GV mời đại diện các nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức. | 2. Công cuộc thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh và sự thành lập nhà Đinh * Tình hình nước ta sau khi Ngô Quyền mất: + Chính quyền nhà Ngô suy yếu nhanh chóng. + Các thế lực hào trưởng địa phương nổi lên, mỗi người chiếm cứ một vùng. + Năm 965, chính quyền nhà Ngô tan rã, đất nước lâm vào tình trạng cát cứ của 12 sứ quân. * Kết quả Phiếu học tập số 1: đính kèm dưới hoạt động * Giới thiệu về Đinh Bộ Lĩnh: + Là người động Hoa Lư (Ninh Bình), con trai Đinh Công Trứ (Thứ sử Hoan Châu). + Hồi nhỏ, ông cùng thường trẻ con trong vùng chăn trâu, chơi trò tập trận, khiêng kiệu, lấy bông lau làm cờ. + Là người tài năng, sáng suốt hơn người, dũng cảm mưu lược - Công cuộc thống nhất đất nước và thành lập nhà Đinh của Đinh Bộ Lĩnh: Trong 2 năm (966-967), bằng các biện pháp vừa mềm dẻo, vừa cứng rắn, Đinh Bộ Lĩnh đã lần lượt dẹp yên các sứ quân, chấm dứt tình trạng cát cứ, thống nhất đất nước và lập ra nhà Đinh. * Đáp án câu hỏi NLS: Đinh Bộ Lĩnh chọn Hoa Lư làm căn cứ vì: có nhiều núi đá vôi, hang động, sông ngòi bao quanh. → Địa hình hiểm trở, dễ phòng thủ. * 3 mốc thời gian chính trong quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh:
| 1.1.TC1.b: Thực hiện được thao tác tìm kiếm địa điểm và chuyển đổi chế độ xem (bản đồ/vệ tinh) trên ứng dụng bản đồ số. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học.
b. Nội dung: GV đưa ra nhiệm vụ; HS sử dụng kiến thức đã học và trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm: HS chọn đáp án đúng cho phần trả lời trắc trắc nghiệm.
d. Tổ chức hoạt động:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học.
b. Nội dung: GV đưa ra nhiệm vụ; HS sử dụng kiến thức đã học, kiến thức thực tế, mở rộng, sưu tầm tài liệu và trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm: HS đưa ra nhận định, quan điểm cá nhân và giải thích lí do.
d. Tổ chức hoạt động:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV nêu yêu cầu: Có ý kiến cho rằng: Ngô Quyền quyết định về đóng đô ở Cổ Loa là để tiếp nối truyền thống cha ông. Em có đồng ý với ý kiến đó không? Vì sao?
- GV nêu yêu cầu:
1. Tìm kiếm trên Google hình ảnh: Di tích thành Cổ Loa ngày nay.
2. Chọn 1 ảnh đẹp, tải về.
3. Đăng ảnh đó lên trang Padlet của lớp kèm theo 1 câu bình luận trả lời cho câu hỏi trên (Ví dụ: Tiếp nối truyền thống An Dương Vương, Thể hiện ý chí độc lập...).
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng kiến thức, sưu tầm tài liệu và hiểu biết của bản thân để trả lời câu hỏi.
- HS tìm ảnh, viết bình luận, đăng lên tường ảo chung.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV chiếu Padlet, đọc các ý kiến hay.
- GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi: Đồng ý với ý kiến Ngô Quyền quyết định về đóng đô ở Cổ Loa là để tiếp nối truyền thống cha ông.
+ Cổ Loa vốn là kinh đô của Âu Lạc (khoảng năm 208 TCN), sau khi Thục Phán An Dương Vương lên ngôi.
+ Khi Ngô Quyền đánh bại quân Nam Hán (938), xưng vương, một lần nữa quyết định đóng đô về Cổ Loa. Vùng đất này lại khôi phục vị trí trung tâm chính trị của đất nước trong buổi đầu phục hưng độc lập, sau hơn 1 000 năm Bắc thuộc.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, kết thúc tiết học.
[2.1.TC1a: Biết cách đăng tải hình ảnh và văn bản ngắn lên không gian mạng chung (Padlet/Nhóm lớp) để chia sẻ ý kiến.]
* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Ôn lại nội dung kiến thức đã học.
- Làm bài tập trong Sách bài tập Lịch sử 7.
- Đọc và tìm hiểu trước Bài 10: Đại Cồ Việt thời Đinh và Tiền Lê (968 - 1009).