- HS thực hiện hiệu quả việc đọc sách của cá nhân, chia sẻ thông tin về việc đọc sách trong nhóm, lớp để cùng xây dựng sản phẩm trong khi đọc và sau khi đọc phù hợp theo những hướng dẫn của SHS.

2. Năng lực

a. Năng lực chung

- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác...

b. Năng lực riêng biệt

- Phát triển kĩ năng tự đọc sách: đọc mở rộng văn bản văn học, văn bản nghị luận, văn bản thông tin theo các chủ để đã học.

- Nhận biết được đặc điểm của văn bản nghị luận phân tích một tác phẩm văn học, chỉ ra được mối quan hệ giữa đặc điểm và nội dung chính của văn bản với mục đích của nó.

c. Năng lực số

- 1.1.TC1a: Sử dụng các thư viện số và cộng đồng đọc sách trực tuyến để tìm kiếm và lựa chọn sách.

- 5.2.TC1a: Tham gia dự án đọc sách nhóm trên không gian mạng, chia sẻ tiến độ và suy cảm về sách.

- 6.1.TC1a: Nhận diện cách thuật toán AI gợi ý các đầu sách dựa trên sở thích và lịch sử đọc của người dùng.

- 6.2.TC1a: Sử dụng trợ lý AI để phân tích phong cách ngôn ngữ của các nhà phê bình văn học nổi tiếng và gợi ý cấu trúc bài phê bình.

- 6.2.TC1b: Sử dụng công cụ AI mô phỏng nhân vật (AI Personas) để "trò chuyện" và thấu hiểu tâm lí nhân vật trong tác phẩm.

3. Phẩm chất:

- HS yêu thích đọc sách và biết vận dụng những điều đã đọc vào thực tế.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Chuẩn bị của giáo viên:

- KHBD;

- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;

- Tranh ảnh về tác giả Trần Thanh Địch và Nguyễn Quang Thiều;

- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;

- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;

- Máy tính, máy chiếu.

- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.

- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.

2. Chuẩn bị của học sinh:

- SGK, SBT Ngữ văn 7, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.

- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. KHỞI ĐỘNG

Hoạt động 1: Sắp xếp, trang trí góc đọc sách và xây dựng danh mục sách cần đọc

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú, phát huy sáng tạo của HS với những yêu cầu cụ thể phù hợp với năng lực của các em.

b. Nội dung: GV hướng dẫn cho HS làm việc theo nhóm.

c. Sản phẩm: HS làm việc nghiêm túc, tích cực.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS làm mới góc đọc sách của lớp, nhóm; xây dựng danh mục sách bổ sung, cần đọc trong dự án này.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận theo nhóm để xây dựng danh mục sách cần đọc cho mỗi chủ đề đã được lựa chọn.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV tổ chức các hoạt động thì xây dựng danh mục sách phù hợp với chủ đề hoặc tranh luận giữa các nhóm để các bạn chọn chủ đề, chọn các cuốn sách thú vị cần đọc.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV tổng hợp ý kiến, nhận xét và đánh giá HS

Hoạt động 2: Xây dựng mục tiêu đọc sách

a. Mục tiêu: HS biết cách xây dựng mục tiêu đọc sách phù hợp với các chủ đề và danh mục đã lựa chọn.

b. Nội dung: GV hướng dẫn cho HS xây dựng mục tiêu đọc sách.

c. Sản phẩm: HS xây dựng được mục tiêu đọc sách.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS cách xây dựng mục tiêu đọc sách phù hợp với các chủ đề và danh mục đã lựa chọn thông qua các gợi ý:

+ Đề tài

+ Bố cục và nội dung chính

+ Nhân vật, sự kiện nổi bật được thể hiện

+ Những chi tiết quan trọng, những đoạn văn, câu ăn gợi lên ý nghĩa, vấn đề chính

+ Chủ đề, ý nghĩa, bài học có thể rút ra.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận theo nhóm để xây dựng mục tiêu đọc sách phù hợp với cá nhân, mục tiêu chung của nhóm và của lớp.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV tổ chức cho HS trình bày về mục tiêu và lên kế hoạch thực hiện mục tiêu.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV tổng hợp ý kiến, nhận xét và đánh giá HS

- GV dẫn dắt vào bài học mới: Sau khi các em xây dựng được danh mục sách cần đọc và mục tiêu đọc sách, chúng ta sẽ cùng đến với những phần thú vị tiếp theo trong thử thách đầu tiên: Chinh phục những cuốn sách mới. Đây sẽ là những chuỗi hoạt động trọng tâm đầu tiên nằm trong giai đoạn thực hiện dự án. Vì vậy, chúng ta hãy cùng nhau tha gia thật nhiệt tình và sôi nổi nhé!

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Cuốn sách mới – chân trời mới

a. Mục tiêu: HS lựa chọn độc một hoặc hai cuốn sách phù hợp với chủ đề, mục tiêu. Việc lựa chọn sách có trọng tâm giúp cho HS có thể đọc kĩ được một số cuốn sách hữu ích, phát triển được năng lực đọc một cách hiệu quả.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS lựa chọn đọc cuốn sách phù hợp.

c. Sản phẩm học tập: HS lựa chọn được cuốn sách phù hợp với chủ đề và mục tiêu.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

Hoạt động 2: Đọc cùng nhà phê bình

a. Mục tiêu: Thông qua việc đọc VB Vẻ đẹp giản dị và chân thật của “Quê nội” (Võ Quảng) của Trần Thanh Địch, HS nhận biết và phân tích được những đặc điểm của VB nghị luận phân tích một tác phẩm văn học.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi các kiến thức liên quan đến VB nghị luận Vẻ đẹp giản dị và chân thật của “Quê nội” (Võ Quảng) của Trần Thanh Địch.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến VB nghị luận Vẻ đẹp giản dị và chân thật của “Quê nội” (Võ Quảng) của Trần Thanh Địch.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS

Nhiệm vụ 1: Khởi động

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV kết nối hoạt động 1. Cuốn sách mới – chân trời mới với hoạt động 2.

- GV định hướng cho một số nhóm trong lớp tìm đọc tác phẩm Quê nội của Võ Quảng và ghi chép về những đặc điểm nghệ thuật, nội dung của Quê nội theo các yêu cầu của phần Cuốn sách mới – chân trời mới.

- GV dựa vào gợi ý ở SHS hướng dẫn HS hình dung các em không chỉ như một độc giả mà còn trong vai một nhà phê bình dề tìm hiểu, bàn luận về tác phẩm.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận theo nhóm, ghi chép theo hướng dẫn của GV.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện một vài nhóm trình bày kết quả thảo luận, các nhóm khác lắng nghe và nhận xét.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, chốt kiến thức è Ghi lên bảng.

Nhiệm vụ 2: Đọc văn bản

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu để trả lời câu hỏi về đặc điểm của VB nghị luận phân tích một tác phẩm văn học.

- GV cho HS lập sơ đồ để nắm rõ hơn mạch nội dung chính của GV trong quá trình HS đọc VB.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc VB, hoàn thành sơ đồ chi tiết và đầy đủ.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời một vài nhóm xung phong trình bày sơ đồ trước lớp, các nhóm khác lắng nghe và nhận xét.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV chọn sơ sơ đồ đạt nhất dán lên bảng hoặc chiếu lên màn hình và nhận xét, chốt kiến thức è Ghi lên bảng.

Nhiệm vụ 3: Khám phá văn bản

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS nhận biết được vấn đề được nêu ra để bàn luận trong VB qua việc nhận diện, tóm tắt được vấn đề thông qua nhan đề và đoạn mở đầu: đặc điểm nghệ thuật và nội dung của tác phẩm Quê nội (Võ Quảng)

- GV hướng dẫn HS chỉ ra được những đoạn, câu, cụm từ cho thấy rõ nội dung ý kiến của người viết về hoàn cảnh đời sống và thế giới nhân vật trong tác phẩm và yêu cầu HS chỉ ra những yếu tổ cụ thể giúp xác địn ý kiến của người viết trong VB.

- GV hướng dẫn HS để thấy rõ sự gắn kết, thống nhất giữa lí lẽ (nhận xét của người viết) và bằng chứng (những chi tiết được dẫn ra từ tác phẩm); sự ngắn gọn, lô-gíc của lí lẽ và tính cụ thể, xác thực của bằng chứng.

- GV hướng dẫn HS phân tích và suy luận từ câu hỏi: Mối quan hệ giữa mục đích viết và đặc điểm, nội dung chính của văn bản nghị luận phân tích một tác phẩm văn học được thể hiện như thế nào trong bài viết này?

- GV yêu cầu HS nhập văn bản phê bình vào AI và đặt câu lệnh: "Hãy phân tích sơ đồ lập luận của nhà phê bình này: Đâu là ý kiến, đâu là lí lẽ và bằng chứng?".

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lắng nghe, thảo luận và làm theo yêu cầu của GV.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời một số HS trình bày, chia sẻ ý kiến để cuộc thảo luận sôi nổi, tích cực.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV tổng hợp ý kiến, kết luận è Ghi lên bảng.

- GV kết luận về VB nghị luận một tác phẩm văn học:

+ Mục đích: bàn luận về đặc điểm nghệ thuật và nội dung của VB, đồng thời đánh giá chung về giá trị của tác phẩm.

+ Mục tiêu: được thể hiện nhất quan trong toàn bộ bài viết.

II. Đọc cùng nhà phê bình: Vẻ đẹp giản dị và chân thật của Quê nội (Võ Quảng)

1. Tìm hiểu chung

1.1. Nội dung

- Câu chuyện xảy ra trong những khung cảnh quê hương nông thôn miền Trung. Các nhân vật là những người nông dân bình thường vừa tự xây dựng chính quyền cách mạng địa phương, vừa tự chuẩn bị chống giặc giữ làng. Đây là một sự chuyển mình, thay đổi toàn diện của chế độ xã hội mới. Nó làm thay đổi hẳn nếp sống thường ngày từ trước: Những con người làm việc hơi quá sức mình một chút, họ lo đến công việc xã hội hơn công việc nhà mình.

1.2. Nghệ thuật

- Tác giả đã nêu ý kiến về người kể chuyện vai “tôi”, nêu các bằng chứng làm sáng tỏ ý kiến,…

2. Đọc văn bản

2.1. Đọc văn bản

2.2. Vấn đề được nêu ra đề bàn luận trong VB

- Ý kiến của người viết về hoàn cảnh đời sống trong tác phẩm.

- Ý kiến của người viết về thế giới nhân vật trong tác phẩm.

- Ý kiến của người viết về người kể chuyện trong tác phẩm.

- Nhận xét chung về sức hấp dẫn của tác phẩm.

3. Đọc hiểu văn bản

3.1. Vấn đề nêu ra bàn luận

Vẻ đẹp giản dị và chân thật trong tác phẩm Quê nội của Võ Quảng.

3.2. Ý kiến của người viết

- Về hoàn cảnh đời sống trong tác phẩm: Nội dung câu chuyện xảy ra trong khung cảnh quê hương. Một nông thôn miền Trung, tại thôn Hòa Phước, bên con sông Thu Bồn vào những ngày rất mới mẻ - như một buổi tảng sáng – sau Cách mạng tháng Tám thành công.

- Về thế giới nhân vật: Các nhân vật là người nông dân bình thường…, những Cục, Cù Lao, bà Kiến, ông Hai Dĩ, thầy Lê Tảo,… là những con người thật đáng yêu…

3.3. Cách nêu bằng chứng của người viết trong VB

- Lược thuật, tóm tắt, không trích đoạn trực tiếp vì tác phẩm truyện dài và nhiều chi tiết.

- Đưa ra những dẫn chứng cụ thể, bóc tách, cảm nhận sâu về nội dung, nghệ thuật của tác phẩm.

3.4. Mối quan hệ giữa mục đích viết, đặc điểm và nội dung chính của VB

- Những đặc điểm nghệ thuật và nội dung của tác phẩm đã được thể hiện trong việc người viết nêu ý kiến về hoàn cảnh đời sống, về thế giới nhân vật, về người kể chuyện (sử dụng lí lẽ rõ ràng và vằng chứng cụ thể)

- Người viết nhận xét chung về sức hấp dẫn của VB (phần cuối).

6.2.TC1a: HS sử dụng trợ lý AI để phân tích phong cách ngôn ngữ của các nhà phê bình văn học nổi tiếng và gợi ý cấu trúc bài phê bình.

Hoạt động 3: Đọc và trải nghiệm cùng nhân vật

a. Mục tiêu: Từ những hiểu biết về mối quan hệ giữa nhân vật văn học và con người có thực ngoài đời, HS vận dụng các chiến lược đọc một cách tự nhiên: tưởng tượng, hình dung, suy luận, dự đoán,... để có thể cảm nhận sâu sắc hơn về nhân vật trong cuốn sách đã đọc. Qua đó, quá trình đồng sáng tạo với tác giả và tiếp nhận hình tượng, ý nghĩa của tác phẩm trở nên tự nhiên, hứng thú với HS.

b. Nội dung: HS sử dụng vận dụng những chiến lược đọc để hoàn thành yêu cầu của GV.

c. Sản phẩm học tập: HS tham gia tích cực và ghi chép kiến thức đầy đủ.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

Hoạt động 4: Đọc và trò chuyện cùng tác giả

a. Mục tiêu: Phát triển năng lực đọc kết hợp với liên tưởng, tưởng tượng của HS. Từ hoạt động Đọc và trải nghiệm cùng nhân vật, HS tiếp tục được định hướng, dẫn dắt để có thể tìm hiểu thêm về mói quan hệ giữa tác giả và thế giới hình tương – nhân vật văn học. Đồng thời, HS có cơ hội tìm hiểu sâu hơn về mối quan hệ giữa văn học và hiện thực, đề tài và thế giới hình tượng, nội dung, ý nghĩa của tác phẩm.

b. Nội dung: HS đọc VB, sử dụng SGK chắt lọc kiến thức trả lời câu hỏi liên quan đén bài đọc Mon và Mên đang ở đâu?

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời và tiếp th tri thưc của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV đọc và trả lời các câu hỏi sau VB Mon và Mên đang ở đâu?

+ GV gợi lại thế giới hình tượng trong truyện ngắn Bầy chim chìa vôi (bài 1) để HS có thể vận dụng những ấn tượng, cảm xúc đã có thể có về tác phẩm này vào việc đọc và tìm hiểu VB Mon và Mên đang ở đâu?

- GV yêu cầu HS tưởng tượng cuộc trò chuyện với tác giả về một số vấn đề của tác phẩm như nhân vật, chi tiết tiêu biểu, hoàn cảnh ra đời, thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm,… GV hướng dẫn HS sử dụng các tư liệu đã ghi chép trong hoạt động cuốn sách mới – chân trời mới và xây dựng cuộc trò chuyện với tác giả theo tưởng tượng, nhưng căn cứ trên các nội dung đã thu hoạch được trong quá trình đọc sách.

- GV yêu cầu HS chia sẻ cảm nhận của bản thân lên "Thư viện xanh trực tuyến" của lớp (như Padlet/Canva) để các bạn vào tương tác, thả tim và bình luận.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tiếp nhận nhiệm vụ, thảo luận và hoàn thành theo yêu cầu của GV

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.

- GV mời một vài HS và nhóm HS trình bày kết quả thảo luận, yêu cầu cả lớp lắng nghe và bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV không yêu cầu HS trả lời theo một đáp án chính xác mà chủ yếu huy động cảm xúc và trí tưởng tượng để HS hình dung về mối quan hệ giữa nhà văn và nhân vật một cách sinh động, thú vị trong cả đời sống thực tế và trong thế giới của tác phẩm. GV tổng hợp ý kiến è Ghi lên bảng.

- GV kết luận: Bằng cách tưởng tượng cuộc trò chuyện với tác giả - người đã sáng tạo ra nhân vật và đem lại cuộc sống cho nhân vật trong tác phẩm. Đó cũng là mối quan hệ giữa trang sách, tác phẩm và cuộc sống.

III. Đọc và trò chuyện cùng tác giả

1. Văn bản Mon và Mên đang ở đâu?

a. Mon và Mên là hai cậu bé trong chính tuổi thơ của tác giả.

b. Nhà văn khẳng định rằng “tất cả lũ trẻ làng chú đều thức để lắng nghe tiếng mưa, cùng nghĩ về bãi sông và lo cho bầy chim chìa vôi non” vì tất cả đều nghĩ về bãi sông và lo lắng cho bầy chim chìa vôi non.

c. Cậu bé – người “phỏng vấn” tác giả - ngạc nhiên vì tác giả không cùng Mon và Mên đi cứu bầy chìa vôi, cậu bé cũng lo Mon và Mên gặp nguy hiểm khi bơi thuyền ra bãi sông.

d. Ngoài Mon và Mên, lũ trẻ trong làng là người có trải nghiệm và kỉ niệm sâu sắc về đêm mưa, bãi sống và bầy chim chìa vôi.

e. Mon va Mên ngang tuổi tác giả và có thể đã không còn ở trỏng làng nữa. Bầy chim chìa vôi đã bay đi rất xa.

2. Lựa chọn cuốn sách

5.2.TC1a: HS tham gia dự án đọc sách nhóm trên không gian mạng, chia sẻ tiến độ và suy cảm về sách.

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về bài học Thách thức đầu tiên: chinh phục những cuốn sách mới đã học.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS thảo luận hoàn thành bài tập

c. Sản phẩm học tập: HS hoàn thành bài tập được giao.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

…………………………………………..