Giáo án điện tử ngữ văn 10 chân trời tiết: Viết văn bản nghị luận về một vấn đề xã hội

THÂN MẾN CHÀO CÁC EM HỌC SINH ĐẾN VỚI BÀI HỌC MỚI!

KHỞI ĐỘNG

Em hãy nêu quan điểm cá nhân của mình về ý kiến của nhiều phụ huynh cho rằng “Không cần tiêm vacxin mũi 4 cho con từ 12 đến 17 tuổi?”

TIẾT…: VIẾT

VIẾT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ XÃ HỘI

NỘI DUNG BÀI HỌC

1. Tri thức về kiểu bài
2. Phân tích ngữ liệu tham khảo

III. Tạo lập văn bản

PHẦN 1

TRI THỨC VỀ KIỂU BÀI

THẢO LUẬN NHÓM

Đọc thông tin SGK – tr.54 và tìm hiểu về tri thức kiểu bài, sau đó vẽ sơ đồ tư duy thể hiện lại tri thức về kiểu bài

1. Kiểu bài

• Khái niệm: là kiểu văn bản dùng lí lẽ, bằng chứng để bàn luận và làm sáng tỏ về một vấn đề xã hội (một ý kiến, một tư tưởng đạo lí hay một hiện tượng xã hội).
• Chức năng: giúp người đọc nhận thức đúng về vấn đề và có thái độ, giải pháp phù hợp đối với vấn đề đó.

2. Yêu cầu đối với kiểu bài

• Nêu và giải thích được vấn đề nghị luận.
• Trình bày ít nhất hai luận điểm về vấn đề xã hội; thể hiện rõ ràng quan điểm, thái độ (khẳng định/ bác bỏ) của người viết; hướng người đọc đến một nhận thức đúng và có thái độ, giải pháp phù hợp trước vấn đề xã hội. Liên hệ thực tế, rút ra ý nghĩa của vấn đề.
• Sử dụng được các bằng chứng thực tế tin cậy nhằm củng cố cho lí lẽ.
• Sắp xếp luận điểm, lí lẽ theo trình tự hợp lí.
• Diễn đạt mạch lạc, khúc chiết, có sức thuyết phục.
• Có các phần: mở bài, thân bài, kết bài theo quy cách của kiểu bài.

VĂN BẢN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ XÃ HỘI

Mở bài

• nêu vấn đề xã hội cần nghị luận.
• sự cần thiết bàn luận về vấn đề.

Thân bài

làm rõ ý kiến và thể hiện quan điểm, thái độ của người viết (trước các biểu hiện đúng/ sai/ tốt/ xấu); sử dụng lí lẽ và bằng chứng thuyết phục.

Kết bài

khẳng định lại tầm quan trọng hay ý nghĩa của vấn đề cùng thái độ, lập trường của người viết.

PHẦN 2

PHÂN TÍCH NGỮ LIỆU THAM KHẢO

Các em hãy xem xét và đối chiếu bài viết tham khảo với yêu cầu đối với kiểu bài và lần lượt trả lời các câu hỏi.

1. Ngữ liệu đã đáp ứng được yêu cầu về bố cục đối với kiểu bài nghị luận về một vấn đề xã hội hay chưa?
2. Việc tác giả dành đoạn đầu trong thân bài để đưa ra cách hiểu về khái niệm “thần tượng” có tác dụng như thế nào trong cách triển khai vấn đề?
3. Nhận xét về cách người viết sử dụng lí lẽ và bằng chứng để làm sáng tỏ các luận điểm chính trong văn bản.
4. Nêu một số từ ngữ, câu văn cho thấy người viết đã chú ý thể hiện quan điểm của mình, nhận xét về cách thể hiện ấy.
5. Bạn rút được kinh nghiệm hay lưu ý gì trong cách trình bày ý kiến về một vấn đề trong đời sống từ ngữ liệu trên?

Lưu ý:

Cần đọc kĩ văn bản bài viết tham khảo nhưng không phải là đọc hiểu văn bản mà đọc để rút ra những thu hoạch cụ thể về cách viết kiểu văn bản nghị luận về một vấn đề xã hội.

1. Ngữ liệu đã đáp ứng được yêu cầu về bố cục đối với kiểu bài nghị luận về một vấn đề xã hội hay chưa?

Câu trả lời:

Ngữ liệu trên đã đáp ứng được yêu cầu về bố cục đối với kiểu bài nghị luận về một vấn đề xã hội:

• Đã nêu và giải thích được vấn đề cần nghị luận.
• Có hệ thống luận điểm rõ ràng, lí lẽ, bằng chứng thuyết phục, xác thực, gần gũi.

2. Việc tác giả dành đoạn đầu trong thân bài để đưa ra cách hiểu về khái niệm “thần tượng” có tác dụng như thế nào trong cách triển khai vấn đề?

Câu trả lời:

Việc đưa ra cách hiểu về khái niệm “thần tượng” ở đoạn đầu trong phần thân bài là rất hợp lí. Bởi nó sẽ giúp người đọc hiểu rõ hơn về vấn đề người viết đang muốn nói tới; là cơ sở cho những luận điểm tiếp theo và tăng sức thuyết phục cho một bài văn nghị luận.

3. Nhận xét về cách người viết sử dụng lí lẽ và bằng chứng để làm sáng tỏ các luận điểm chính trong văn bản.

Câu trả lời:

Cách người viết sử dụng lí lẽ và bằng chứng để làm sáng tỏ các luận điểm chính trong văn bản rất thuyết phục, xác thực và được trình bày theo một trình tự hợp lí. Lí lẽ và bằng chứng được sử dụng ngay sau luận điểm chính mà nhờ đó vấn đề nghị luận được làm sáng rõ hơn.