Giáo án điện tử ngữ văn 10 chân trời tiết: Văn bản - Đất rừng phương nam

BÀI 8: ĐẤT NƯỚC VÀ CON NGƯỜI

VĂN BẢN: ĐẤT RỪNG PHƯƠNG NAM

CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC MỚI

KHỞI ĐỘNG

• GV đặt câu hỏi gợi mở: Trình bày những hiểu biết của em về vùng đất phương Nam?

TÊN BÀI HỌC, NỘI DUNG BÀI HỌC

ĐẤT RỪNG PHƯƠNG NAM

Nội dung bài học

1. Tìm hiểu chung
2. Tác giả
3. Tác phẩm
4. Thể loại bố cục và tóm tắt
5. Thể loại, bố cục
6. Tóm tắt tác phẩm

• Đọc hiểu văn bản

1. Thiên nhiên cuộc sống phương Nam
2. Các nhân vật trong truyện
3. Tổng kết
4. Nội dung
5. Nghệ thuật

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

1. Tìm hiểu chung

Câu hỏi:

• GV mời đại diện các nhóm dựa vào nội dung đã đọc ở nhà:

+ Hãy trình bày hiểu biết của em về tác giả Đoàn Giỏi và tác phẩm Đất rừng phương Nam?

1. Tác giả
2. Cuộc đời – sự nghiệp

- Nhà văn Đoàn Giỏi sinh ngày 17/5/1925 mất ngày 02/04/1989 quê ở thị xã Mỹ Tho, Tỉnh Mỹ Tho. Nay thuộc xã Tân Hiệp, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang.

-  Ông xuất thân trong một gia đình địa chủ lớn trong vùng và giàu lòng yêu nước.

- Ông có nhiều bút danh khác nhau có thể kể đến như: Nguyễn Hoài, Nguyễn Phú Lễ, Huyền Tư.

1. Sự nghiệp sáng tác

- Ông có một số tác phẩm tiêu biểu như: Đường về gia hương (1948), Cá bống mú (1956),  Đất rừng Phương Nam (1957)…

1. Phong cách sáng tác

- Hầu hết các sáng tác của Đoàn Giỏi đều viết về thiên nhiên, con người và cuộc sống Nam Bộ.

- Tái hiện vẻ đẹp của vùng đất phương Nam trù phú và những người dân Nam Bộ chất phác, thuần hậu, can đảm, trọng tình nghĩa.

- lối miêu tả vừa hiện thực vừa trữ tình và ngôn ngữ đậm màu sắc địa phươngTác phẩm

2. Tác phẩm

Đoạn trích Đất rừng phương Nam thuộc chương 9 trong Tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Đoàn Giỏi

1. Thể loại bố cục và tóm tắt
2. Thể loại, bố cục

Câu hỏi:

- GV chia lớp thành 3 nhóm để thảo luận câu hỏi:

+ Xác định thể loại văn bản?

+ Đoạn trích được chia thành mấy phần? Bố cục từng đoạn?

+ Ý nghĩa nhan đề Đất rừng phương Nam gợi cho em suy nghĩ gì?

Trả lời:

1. Thể loại: Tiểu thuyết
2. Bố cục: 4 phần

+ Phần 1: Từ đầu đến bụi cây: Chuẩn bị đi lấy ăn ong

+ Phần 2: Tiếp theo cho đến im im đi tới: con đường đến chỗ lấy mật

+ Phần 3: Tiếp theo đến trở về: Quá trình lấy mật ong

+ Phần 4:  Còn lại: trên đường trở về nhà

1. Ý nghĩa nhan đề

Gợi cho người đọc về thiên nhiên cảnh sắc miền đất phương Nam Tổ quốc.

2. Tóm tắt tác phẩm

Câu hỏi:

Dựa vào kiến thức và văn bản đã chuẩn bị ở nhà hãy cho biết:

+ Tóm tắt đoạn trích Đất rừng phương Nam

Trả lời:

Đoạn trích kể lại một ngày đi lấy kèo ong của An, Cò và tía nuôi của An. Trong chuyến đi, An đã được chứng kiến quá trình tía nuôi và thằng Cò đi ‘ăn ong”.  An được biết cách tía dẫn ong về những kèo để làm tổ và được chứng kiến cách tía lấy mật ong. Không gian rừng U minh và quá trình lấy mật ong đã khiến An đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác, An cũng thầm ngưỡng mộ quá trình nuôi ong của những người dân nơi đây.

• Đọc hiểu văn bản

1. Thiên nhiên cuộc sống phương Nam

Câu hỏi:

GV yêu cầu HS đọc văn bản và dẫn dắt HS tìm hiểu qua việc trả lời các câu hỏi sau

+ Thiên nhiên được miêu tả trong không gian nào?

+ Tìm những chi tiết cho thấy sự thay đổi của thiên nhiên ở những thời điểm khác nhau trong ngày. Từ đó nêu cảm nhận của em về thiên nhiên?

+ Cảnh sắc thiên nhiên rừng U Minh được nhà văn tái hiện qua cái nhìn của ai? Nhận xét khả năng quan sát và cảm nhận về thiên nhiên của nhân vật ấy?

Trả lời:

• Không gian: rừng tràm U Minh
• Thời gian:

+ Buổi sáng: bình yên, trong vắt, mát lành.

+ Buổi trưa: tràn đầy ánh nắng, ngây ngất hương thơm hoa tràm, tiếng chim hót líu lo và hàng ngàn con chim bat lên; những loài cây và màu sắc của từng phiến lá, những loài côn trùng bé nhỏ, kì lạ; thế giới loài ong nhiều bí ẩn…

• Vẻ đẹp đầy chất thơ, hoang dã của rừng U Minh, sức sống đa dạng của các loài sinh vật mang đến sự hấp dẫn, lôi cuốn người đọc.

- Cảnh sắc thiên nhiên được tái hiện qua cái nhìn của nhân vật An  khả năng quan sát tinh tế, trong sáng, biết phát hiện, cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên

2. Các nhân vật trong truyện
3. Tía nuôi

Câu hỏi:

- GV giao nhiệm vụ và đặt câu hỏi cho HS, yêu cầu HS làm việc cặp đôi: Tìm hiểu nhân vật tía nuôi của An, qua đó em có cảm nhận gì về nhân vật này?

Trả lời: