Giáo án điện tử ngữ văn 10 chân trời tiết: Văn bản 2 - Prô-mê-tê và loài người

NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI BÀI HỌC MỚI!

KHỞI ĐỘNG

• Em đã từng đọc hay nghe kể về thần thoại Hy Lạp và câu chuyện Prô-mê-tê và loài người chưa? Hãy chia sẻ với các bạn cùng lớp những điều em đã biết.
• Nếu chưa biết, em hãy thử đoán truyện Prô-mê-tê và loài người sẽ nói về vấn đề gì?

VĂN BẢN 2: PRÔ-MÊ-TÊ VÀ LOÀI NGƯỜI

(Thần thoại Hy Lạp)

NỘI DUNG BÀI HỌC

1. TÌM HIỂU CHUNG
   1. Thần thoại Hy Lạp
   2. Văn bản Prô-mê-tê và loài người
   3. Đọc, kể, tóm tắt
   4. TÌM HIỂU CHI TIẾT
   5. Không gian, thời gian trong thần thoại
   6. Nhân vật thần thoại

III. TỔNG KẾT

1. TÌM HIỂU CHUNG

HS thảo luận theo bàn, đọc thông tin trong SGK kết hợp với hiểu biết cá nhân, em hãy trình bày về đặc điểm thần thoại Hy Lạp và câu chuyện Prô-mê-tê và loài người.

1. Thần thoại Hy Lạp

• Là tập hợp những câu chuyện của người Hy Lạp cổ đại về các vị thần, các anh hùng nhằm giải thích nguồn gốc của thế giới và ý nghĩa của các tín ngưỡng, nghi lễ tôn giáo.
• Bắt đầu hình thành từ khoảng 2000 – 1100 năm TCN.
• Đã trải qua nhiều biến đổi, pha trộn rất phức tạp. Những gì còn lưu được hiện nay về thần thoại Hy Lạp không phải ở dạng nguyên sơ nhất.
• Giá trị, sức sống bền bỉ của thần thoại Hy Lạp: được nhiều lĩnh vực như triết học, hội họa, điện ảnh, kiến trúc, văn học,… khai thác các đề tài, cốt truyện, nhân vật, sự việc,…

2. Prô-mê-tê và loài người

Là một câu chuyện trong thần thoại Hy Lạp.

3. Đọc, kể, tóm tắt

Thảo luận theo bàn để tóm tắt quá trình tạo nên con người và thế giới muôn loài trong văn bản Prô-mê-tê và loài người.

Tóm tắt quá trình tạo nên thế giới và muôn loài:

Mặt đất còn vắng vẻ, buồn  hai thần xin tạo ra thêm các giống loài  Ê-pi-mê-tê tranh việc làm trước  mọi giống loài được tạo ra hoàn hảo nhưng do tính đãng trí của Ê-pi-mê-tê mà loài người chưa có vũ khí gì để tự vệ  Prô-mê-tê tái tạo cho con người đứng thẳng, có hình dáng thanh tao. Thần còn lấy lửa ban cho loài người.

1. TÌM HIỂU CHI TIẾT
2. Không gian, thời gian thần thoại

Em hãy tìm trong văn bản những chi tiết thể hiện không gian và thời gian, sau đó nhận xét về không gian và thời gian đó.

• Không gian: Mặt đất mênh mông dẫu đã có khá nhiều vị thần cai quản song vẫn còn hết sức vắng vẻ.
• Không gian vũ trụ đang trong quá trình tạo lập.
• Thời gian: Thuở ấy thế gian chỉ mới có các vị thần.
• Thời gian cổ sơ, không xác định và mang tính vĩnh hằng.

2. Nhân vật thần thoại

Em từng hình dung thế nào về một vị thần? Nhân vật Prô-mê-tê và Ê-pi-mê-tê trong Prô-mê-tê và loài người có làm cho hình dung đó của em thay đổi không? Vì sao?

Em có nhận xét gì về tính cách của Prô-mê-tê và Ê-pi-mê-tê? Hãy chứng minh bằng các chi tiết trong văn bản.

Nhân vật Ê-pi-mê-tê:

• Khi được U-ra-nôx và Gai-a ưng thuận tạo cho thế gian thêm nhiều cái gì đó để cho cuộc sống đông vui: Ê-pi-mê-tê “mừng quá, tranh ngay lấy việc đó và giao cho ông anh lo việc xem xét, sửa chữa lại sau.”
• Sau khi Prô-mê-tê đến xem xét lại, phải công nhận những gì Ê-pi-mê-tê đã làm “đều tốt, rất tốt nữa là đằng khác”.
• Hí hửng, đam mê, tài giỏi, trách nhiệm nhưng vội vàng, thiếu sự cẩn trọng.

Nhân vật Prô-mê-tê:

Tạo ra sự sống muôn loài, đặc biệt là loài người (khác với văn bản Thần Trụ Trời, nhân vật thần thoại tạo ra các sự vật, hiện tượng tự nhiên).

Việc miêu tả Prô-mê-tê và Ê-pi-mê-tê cho thấy thần linh có những tài năng, phép thuật mà con người không có nhưng thế giới thần linh cũng như thế giới loài người, có thần giỏi, nhìn xa trông rộng nhưng cũng có vị thần đãng trí, lơ đễnh.

Em có nhận xét gì về việc xây dựng nhân vật trong Prô-mê-tê và loài người so với văn bản Thần Trụ Trời?

Về nhân vật, Prô-mê-tê và loài người có được sự quan tâm, mô tả kĩ hơn về các vị thần, về thái độ, tính cách, hành động của họ. Nói cách khác, nhân vật thần trong Prô-mê-tê và loài người mang tính “người” hơn.

III. TỔNG KẾT

1. Nghệ thuật

Những dấu hiệu nào giúp bạn nhận ra Prô-mê-tê và loài người là một truyện thần thoại?

Cốt truyện đơn giản, xoay quanh việc các vị thần tạo ra muôn loài và loài người như nhiều truyện thần thoại khác.